24/07/2017 03:30

Tạo đột phá trong sản xuất cây giống dược liệu

Nhu cầu hạt giống, cây giống dược liệu thời gian qua tăng đột biến do tác động của các chính sách khuyến khích phát triển dược liệu trong nước khiến nhiều doanh nghiệp chuyển hướng sang đầu tư trồng dược liệu.

Tuy nhiên, để phát triển dược liệu theo hướng sản xuất hàng hóa, đáp ứng nhu cầu thị trường, cơ quan quản lý nhà nước cần sớm có giải pháp bảo đảm nguồn giống dược liệu chuẩn nhằm tăng khả năng cạnh tranh cho sản phẩm.

Tạo đột phá trong sản xuất cây giống dược liệu - ảnh 1

Chăm sóc cây giống tại Công ty cổ phần Lâm Y Dược Bắc Sơn (tỉnh Bắc Giang).

Trả giá vì cây giống "trôi nổi"

Bảy năm qua, Công ty cổ phần Lâm Y Dược Bắc Sơn (Bắc Giang) đã đầu tư hơn năm tỷ đồng để chọn, tạo giống cây ba kích năng suất, chất lượng, phục vụ kế hoạch xây dựng vùng trồng ba kích trên đất rừng Bắc Giang. Ngần ấy thời gian không thể kể hết các chuyến đi "săn lùng" cây giống ba kích trong rừng sâu cùng những lần nhân giống thất bại. Kể về quá trình kiên nhẫn tìm giống ba kích, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Lâm Y Dược Bắc Sơn Vũ Long Vân cho biết, hơn 100 cây giống đầu tiên được công ty mua của một đơn vị sản xuất giống có uy tín tại Hà Nội nhưng trồng xong thì cây chết. Sau này, công ty mới phát hiện số giống này được mua "trôi nổi" từ Thanh Hóa về bán lại.

Tiếp đến, công ty mua 200 cây giống của một trung tâm giống ở tỉnh Lạng Sơn, cây lên xanh tốt nhưng sau ba năm không có củ. Chuyển sang trồng 200 cây giống nuôi cấy mô tưởng thành công nhưng rồi công ty cũng thất bại vì cây chỉ phát triển thân, không cho củ. Cuối cùng, công ty đành thuê người đi rừng, cứ tìm thấy có cây ba kích mọc tự nhiên là đào đem về trồng và đến nay vườn giống ba kích của công ty đã có 11 loại giống.

Dẫn chúng tôi lên vườn giống nằm tít trên rừng ở xã Nghĩa Phương (huyện Lục Nam, Bắc Giang), ông Vũ Long Vân hồ hởi khoe hai giống ba kích mà công ty đặt tên là BK 9, BK 11 cho năng suất, chất lượng vượt trội, có thể cho thu nhập 1,4 tỷ đồng/ha sau chu kỳ canh tác ba năm. Tuy vậy, ông Vũ Long Vân cho rằng, không doanh nghiệp nào muốn tự mày mò tìm giống chuẩn bởi vừa mất rất nhiều tiền, nhiều rủi ro, vừa chậm cho ra sản phẩm. Nếu có sẵn cây giống ba kích chuẩn để trồng trong bảy năm qua, thì đến nay, công ty đã có thể có rất nhiều sản phẩm cung cấp cho thị trường như củ ba kích, nước tăng lực ba kích...

Tình trạng doanh nghiệp muốn trồng dược liệu phải tự đầu tư sản xuất giống như nêu trên đang rất phổ biến hiện nay. Ông Lê Văn Sản, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Nam Dược chia sẻ, mới đây, công ty đã phải dừng dự án trồng cây kim ngân hoa sau nhiều lần mua hạt về gieo không nảy mầm, còn đặt hàng Viện Dược liệu (Bộ Y tế) cung cấp cây giống cũng không có. Trong khi đó, mỗi năm công ty vẫn phải nhập khẩu năm đến sáu tấn kim ngân hoa để sản xuất thuốc chữa bệnh.

Ðánh giá thực trạng nguồn giống cây dược liệu hiện nay, dược sĩ Bùi Thanh Tùng (Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền, Bộ Y tế) thẳng thắn thừa nhận, thị trường dược liệu trong nước chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển vùng nguyên liệu. Không chỉ thiếu cây giống có năng suất, chất lượng mà cây giống bình thường cũng không đủ. Nguyên nhân do chưa có cơ quan chuyên về phát triển cây giống dược liệu, chưa có sự phối hợp của ngành nông nghiệp trong chọn, tạo giống năng suất. Ngoài các đề tài, dự án Nhà nước hỗ trợ sản xuất cây giống thì lâu nay chưa có cơ chế, chính sách khuyến khích cá nhân chọn tạo, nhập và phát triển giống dược liệu quý.

Tạo đột phá trong sản xuất cây giống dược liệu - ảnh 2

Chăm sóc cây giống tại Công ty cổ phần Lâm Y Dược Bắc Sơn (tỉnh Bắc Giang).

Cần đột phá trong sản xuất cây giống

Viện Dược liệu là đơn vị Nhà nước có chức năng sản xuất, kinh doanh cây giống dược liệu được nhiều doanh nghiệp trông đợi có thể cung cấp nguồn giống chuẩn nhưng thực tế Viện chưa đáp ứng được nhu cầu của thị trường. Hiện nay, Viện Dược liệu chỉ sản xuất và cung cấp khoảng 30 loại giống dược liệu. Theo lãnh đạo Trung tâm Nghiên cứu trồng và chế biến cây thuốc Hà Nội (thuộc Viện Dược liệu), bất cập lâu nay trong sản xuất cây giống là chưa có quy định về công nhận giống dược liệu khiến đơn vị sản xuất giống chưa xây dựng được thương hiệu cây giống để quảng bá cho nhiều doanh nghiệp, cá nhân biết đến.

Thực tế cho thấy, trên thị trường có những loại cây giống doanh nghiệp cần thì không có như cát cánh, ngưu tất, đan sâm, ngược lại một số loại cây giống doanh nghiệp ít quan tâm lại có nhiều như ích mẫu, kim tiền thảo… Ðể đáp ứng nhu cầu của thị trường, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu trồng và chế biến cây thuốc Hà Nội Phan Thúy Hiền cho biết, sắp tới, đơn vị sẽ phối hợp các doanh nghiệp nghiên cứu những cây giống mà doanh nghiệp thật sự cần, trung tâm có lợi thế về khoa học, công nghệ, còn doanh nghiệp hỗ trợ đất, cơ sở vật chất. Bên cạnh đó, các cơ chế, chính sách hiện nay đã tạo thuận lợi cho việc công nhận cây giống, cho nên, Viện Dược liệu sẽ làm thủ tục công nhận giống đối với khoảng hơn 30 loại giống đã sản xuất đại trà nhiều năm. Khi giống được công nhận, có "tên, tuổi", Viện sẽ có điều kiện cung cấp những loại giống tốt cho thị trường.

Trước thực trạng quản lý chất lượng giống, công bố giống cây dược liệu chưa được quan tâm, ông Nguyễn Hồng Sơn, Cục trưởng Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) cho rằng, nếu vẫn kéo dài tình trạng không quản lý giống dược liệu như hiện nay thì những cá nhân, tổ chức nghiên cứu ra giống dược liệu mới sẽ khó chia sẻ, cung cấp giống ra thị trường do sợ mất bản quyền, nhất là với những loại cây sinh sản vô tính, trồng bằng cành. Nghị định 65/2017/NÐ-CP về chính sách đặc thù về giống, vốn và công nghệ trong phát triển nuôi trồng, khai thác dược liệu có hiệu lực từ ngày 5-7 vừa qua được kỳ vọng sẽ thúc đẩy việc chọn, tạo những giống mới, nhanh chóng được đưa vào sản xuất.

Nghị định quy định giống dược liệu mới do các tổ chức, cá nhân nghiên cứu, chọn tạo được xem xét công nhận đặc cách, bỏ qua bước sản xuất thử nghiệm, chỉ cần tiến hành khảo nghiệm. Hiện, Bộ Y tế đang phối hợp cùng các địa phương lập danh sách, mô tả các giống dược liệu địa phương đang sử dụng trong sản xuất hiện nay vào Danh mục giống dược liệu được phép sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam. Khi giống dược liệu địa phương có tên trong danh mục mới được phép sản xuất, kinh doanh. Ngoài ra, Nghị định còn quy định hỗ trợ về tiền, ưu đãi về đất đối với cơ sở sản xuất giống.

Mục tiêu của quy hoạch tổng thể phát triển dược liệu là đến năm 2020 cung ứng được 60% và đến năm 2030 cung cấp 80% số giống dược liệu sạch bệnh, có năng suất, chất lượng cao. Ðể thực hiện mục tiêu, đáp ứng nhu cầu về cây giống ngày càng tăng của doanh nghiệp, rất cần sự phối hợp chặt chẽ giữa hai ngành y tế và nông nghiệp trong việc ứng dụng khoa học công nghệ để lai tạo, sàng lọc giống năng suất, chất lượng cao.

Nhiều chuyên gia dược liệu cho rằng, để tạo sự đột phá trong phát triển giống dược liệu, Viện Di truyền nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) cần phối hợp Viện Dược liệu đẩy nhanh việc chọn, tạo giống dược liệu năng suất, chất lượng cao bằng thế mạnh về trang thiết bị, nhân lực, kinh nghiệm. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp cũng mong mỏi các đơn vị sản xuất giống thường xuyên có những hội thảo chuyên đề về cây giống để nắm bắt nhu cầu doanh nghiệp. Khi có cây giống chất lượng, doanh nghiệp yên tâm trồng dược liệu thì các chính sách quan trọng về phát triển công nghiệp dược như ưu tiên mua dược liệu, thuốc dược liệu trong nước, mở rộng danh mục thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền trong thanh toán bảo hiểm y tế... mới thật sự khả thi, có ý nghĩa với doanh nghiệp.

Theo Thanh Quý/Báo Nhân Dân


Link báo gốc: https://nhandan.com.vn/kinhte/item/33519302-tao-dot-pha-trong-san-xuat-cay-giong-duoc-lieu.html

Tags: cây dược liệu, mô hình trồng cây dược liệu, kinh nghiệm trồng cây dược liệu

TIN KHÁC

Cá tra Việt Nam đạt tiêu chuẩn hàng đầu trong hệ thống siêu thị Nhật KHUYẾN NÔNG

Cá tra Việt Nam đạt tiêu chuẩn hàng đầu trong hệ thống siêu thị Nhật

Tại Nhật Bản, Ngày “Sửu” của mùa Hè được cho là thời điểm nóng nhất trong năm. Năm nay ngày “Sửu” mùa Hè rơi vào ngày 25/7. Trong những ngày này, thực phẩm truyền thống giải nhiệt của Nhật Bản như lươn được bán nhiều tại các siêu thị.

Mô hình được triển khai tại xã Vĩnh Trinh, huyện Vĩnh Thạnh, thành phố Cần Thơ với qui mô 150 m2 do 03 hộ nông dân thực hiện (50 m2/hộ). Mỗi hộ tham gia mô hình được hỗ trợ 3.000 con lươn giống nhân tạo với kích cỡ 100 con/kg.

Anh Lê Thiện Cường ở xóm 4, xã Diễn Thành là người chuyên trồng cây dưa hấu hơn 10 năm ở huyện Diễn Châu.

Đó là chủ đề của Diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp tổ chức ngày 19 - 20/7/2017, tại thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên do Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với Hiệp hội Trang trại và Doanh nghiệp Nông nghiệp Việt Nam, Sở Nông nghiệp và PTNT Hưng Yên tổ chức.

Ngày 20/7/2017, Trung tâm Ứng dụng tiến bộ Khoa học Kỹ thuật tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Trạm Khuyến công – nông – lâm – ngư huyện Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa tổ chức lớp tập huấn chuyển giao kỹ thuật nuôi lươn không bùn cho gần 60 hộ nông dân của 2 xã Cam Tân và Suối Tân.

Nhơn Bình là địa phương có phong trào trồng nấm rơm rất mạnh. Ngoài nấm rơm, bà con nông đân nơi đây còn tận dụng thêm diện tích đất để trồng các loại nấm linh chi, bào ngư,… trong đó nấm bào ngư là đối tượng đang được chú ý phát triển.

Trải qua hơn 20 năm bôn ba, vất vả ngược xuôi làm ăn ở phương xa nay bà Trần Thị Cảnh, thôn Thanh Hòa, xã Kỳ Thư, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh đã quyết định về làm giàu trên mảnh đất quê hương.

Ngô là đầu vào quan trọng trong chuỗi sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, đa dạng hóa các mô hình sản xuất ngô khép kín nhằm gia tăng năng suất và thu nhập, đảm bảo đầu ra ổn định cho nông dân trồng ngô là yêu cầu được đặt ra.

Đây là mục tiêu phát triển nuôi tôm của tỉnh Phú Yên trong giai đoạn 2017 - 2020, với mục tiêu trở thành ngành công nghiệp sản xuất lớn, bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường sinh thái. Theo đó, sản lượng nuôi tôm giai đoạn này khoảng 3,1 tỷ con.

Theo Cục trồng trọt (Bộ NN&PTNT), hiện nay, ở nước ta, tỉ lệ sử dụng giống ngô lai trong sản xuất chiếm gần 100% với khoảng 50 loại do các công ty trong và ngoài nước cung cấp. Ước tính, mỗi năm, Việt Nam sử dụng khoảng 20 nghìn tấn ngô giống phục vụ sản xuất.

Xem tiếp