10/03/2021 08:34

Tái cơ cấu nông nghiệp theo 3 nhóm sản phẩm và từng lĩnh vực

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Kế hoạch cơ cấu lại ngành nông nghiệp giai đoạn 2021 - 2025. Theo đó, ngành sẽ thực hiện tái cơ cấu theo 3 nhóm sản phẩm chủ lực và theo từng lĩnh vực cụ thể.

Các công nhân của trang trại Groupfram chăm sóc cây dưa lưới. Ảnh Đ.T

Mục tiêu kế hoạch tái cơ cấu ngành

Mục tiêu chung của Kế hoạch là tiếp tục thực hiện cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng, khả năng cạnh tranh nông sản; bảo vệ môi trường, sinh thái; nâng cao thu nhập cho người dân ở khu vực nông thôn; đảm bảo an ninh lương thực và an ninh quốc phòng. Một mục tiêu nữa là đẩy mạnh phát triển nền nông nghiệp hiện đại, nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, gắn với phát triển công nghiệp chế biến nông sản, thích ứng với biến đổi khí hậu và kết nối bền vững với chuỗi giá trị nông sản toàn cầu.

Mục tiêu cụ thể đến năm 2025, tốc độ tăng trưởng giá trị gia tăng ngành nông nghiệp đạt bình quân 2,5 - 3%/năm. Tốc độ tăng năng suất lao động nông, lâm nghiệp và thủy sản (nông nghiệp) đạt bình quân từ 7 - 8%/năm.

Tỷ lệ giá trị sản phẩm nông, lâm nghiệp và thủy sản (nông sản) được sản xuất dưới các hình thức hợp tác và liên kết đạt trên 30%; tỷ lệ giá trị sản phẩm nông nghiệp được sản xuất theo các quy trình sản xuất tốt hoặc tương đương đạt trên 25%. Tỷ lệ giá trị sản phẩm nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đạt trên 8%/năm; tốc độ tăng giá trị kim ngạch xuất khẩu nông sản đạt bình quân khoảng 5%/năm.

Tỷ trọng lao động nông nghiệp trong tổng lao động xã hội giảm còn khoảng 25%; tỷ lệ lao động nông nghiệp qua đào tạo đạt trên 55%; trên 80% hợp tác xã nông nghiệp hoạt động hiệu quả; thu nhập của cư dân nông thôn tăng ít nhất 1,5 lần so với năm 2020.

Cơ cấu theo 3 nhóm sản phẩm

Một trong những nhiệm vụ đến năm 2025 của Kế hoạch là cơ cấu theo 3 nhóm sản phẩm: Nhóm sản phẩm quốc gia; nhóm sản phẩm chủ lực cấp tỉnh; nhóm sản phẩm đặc sản địa phương - OCOP.

Trong đó, nhóm sản phẩm chủ lực quốc gia, tập trung đầu tư, phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn, gắn với công nghiệp chế biến nông sản theo hình thức liên kết chuỗi giá trị bền vững. Ưu tiên nguồn lực đầu tư để thúc đẩy cơ giới hóa đồng bộ, ứng dụng khoa học công nghệ, xây dựng các chuỗi giá trị gắn với hệ thống quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát triển thương hiệu quốc gia. Tăng cường liên kết vùng, liên kết ngành để đầu tư phát triển các sản phẩm chủ lực quốc gia; đẩy mạnh hợp tác quốc tế và các hoạt động xúc tiến thương mại, phát triển thị trường nhằm tháo gỡ các rào cản thương mại, thúc đẩy xuất khẩu.

Với nhóm sản phẩm chủ lực cấp tỉnh, các địa phương căn cứ lợi thế, điều kiện cụ thể và nhu cầu thị trường, có cơ chế chính sách ưu tiên nguồn lực đầu tư phát triển các sản phẩm nông nghiệp chủ lực cấp tỉnh. Các địa phương đẩy mạnh sản xuất theo các quy trình sản xuất tốt và tương đương, đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường; tăng cường chế biến để đa dạng hóa sản phẩm, phát triển các sản phẩm có chỉ dẫn địa lý, truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Sản phẩm dưa lưới của Công ty TNHH thương mại Trang Trại Việt (Xuân Lộc - Đồng Nai) được chứng nhận sản phẩm OCOP của tỉnh trong năm 2019.

Đối với các sản phẩm chủ lực cấp tỉnh có tiềm năng phát triển quy mô lớn, tăng cường liên kết giữa các địa phương để tạo vùng sản xuất hàng hóa tập trung, áp dụng cơ giới hóa gắn với phát triển công nghiệp chế biến nông sản có chính sách, giải pháp và nguồn lực để mở rộng quy mô, chất lượng và thương hiệu sản phẩm để bổ sung vào nhóm sản phẩm chủ lực quốc gia khi đủ điều kiện.

Nhóm sản phẩm địa phương: Tập trung triển khai các cơ chế, chính sách, giải pháp để nâng cao chất lượng sản phẩm, năng lực tổ chức sản xuất, từng bước tiếp cận thị trường bền vững theo chuỗi giá trị sản phẩm gắn với Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP); ưu tiên phát triển các sản phẩm có lợi thế nhằm phát huy bản sắc, khơi dậy tiềm năng, sức sáng tạo và niềm tự hào của người dân, thúc đẩy tổ chức và đảm bảo giá trị của cộng đồng trong phát triển sản phẩm OCOP gắn với xây dựng nông thôn mới, đặc biệt là phát triển mô hình du lịch cộng đồng ở nông thôn.

Hoàn thiện sản phẩm theo tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, bao bì, nhãn mác gắn với truy xuất nguồn gốc, thương hiệu địa phương và nhãn hiệu hàng hóa; tăng cường áp dụng công nghệ số trong quản lý và thương mại sản phẩm để từng bước đẩy mạnh thương hiệu OCOP Việt Nam trên thị trường trong nước và hướng đến thị trường xuất khẩu.

Cơ cấu lại sản xuất theo từng lĩnh vực

Nhiệm vụ khác của Kế hoạch là cơ cấu lại sản xuất theo từng lĩnh vực: Trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp, diêm nghiệp.

Trong đó, cơ cấu lại sản xuất trong lĩnh vực trồng trọt theo hướng giảm tỷ trọng giá trị sản xuất cây lương thực xuống còn khoảng 35%, cây công nghiệp ngắn ngày khoảng 2,1% và cây công nghiệp lâu năm còn khoảng 14,5%, tăng tỷ trọng cây ăn quả lên 21%, rau 17% nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của thị trường, góp phần bảo đảm an ninh lương thực quốc gia trong tình hình mới.

Chuyển đổi cơ cấu đàn vật nuôi, hướng tới giảm tỷ trọng đàn lợn, tăng tỷ trọng đàn gia cầm và gia súc ăn cỏ. Đến năm 2025, sản lượng thịt xẻ các loại đạt từ 5-5,5 triệu tấn. Phát triển chăn nuôi theo hướng công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao, chăn nuôi tuần hoàn ở cả quy mô trang trại và hộ chăn nuôi chuyên nghiệp, bảo đảm an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh, thân thiện với môi trường.

Đẩy mạnh liên kết vùng trong phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững giữa các địa phương nhằm khai thác lợi thế, tiềm năng của mỗi vùng và của từng địa phương: Vùng Trung du miền núi phía Bắc; vùng Đồng bằng sông Hồng; vùng Bắc Trung Bộ; vùng Duyên hải Nam Trung Bộ; vùng Tây Nguyên; vùng Đông Nam Bộ; vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Tái cơ cấu đưa nông nghiệp phát triển lên một tầm cao mới

Sau gần 8 năm thực hiện đề án 'Tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững' và gần 4 năm thực hiện Kế hoạch cơ cấu lại ngành Nông nghiệp giai đoạn 2017 - 2020, Bộ Nông nghiệp và PTNT và các địa phương đã cụ thể hóa đề án thành 13 đề án/kế hoạch cơ cấu lại các lĩnh vực chuyên ngành, các giải pháp và đề án/kế hoạch cơ cấu lại nông nghiệp của mỗi địa phương.

Từ đó, làm rõ mục tiêu định hướng phát triển nông nghiệp toàn quốc và các địa phương, xác định sản phẩm lợi thế để tập trung chỉ đạo đầu tư, phát triển... Nhờ vậy, nông nghiệp đã chuyển biến mạnh mẽ, đạt được nhiều thành tựu to lớn, liên tục phát triển với tốc độ tăng trưởng khá cao, tạo chuyển biến trong thực tiễn, khẳng định sự cần thiết, đúng đắn của chủ trương này.

Kết quả, cả nước đã hình thành nhiều vùng sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn theo 3 trục sản phẩm chủ lực, như: lúa gạo (Đồng bằng sông Hồng, Đồng bằng sông Cửu Long); chè (Trung du miền núi phía Bắc, tỉnh Lâm Đồng); cà phê, cao su (Tây Nguyên, Đông Nam Bộ, Bắc Trung Bộ…)... Nhiều sản phẩm chủ lực cấp quốc gia, cấp tỉnh có hàm lượng khoa học công nghệ cao được áp dụng từ khâu sản xuất giống, nuôi trồng, chế biến như tôm, cá tra, sản phẩm gỗ…

Bên cạnh đó, Chương trình OCOP phát triển mạnh mẽ, thúc đẩy các ngành nghề truyền thống, góp phần tạo thêm nhiều việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn. Số lượng sản phẩm OCOP được đánh giá, phân hạng và công nhận năm 2019 là 946 sản phẩm; năm 2020 có 2.400 sản phẩm…

Có thể thấy, đến nay sản xuất nông nghiệp đã phát triển lên tầm cao mới, quy mô và sức sản xuất tăng mạnh, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao cho tiêu dùng trong nước và trở thành nước xuất khẩu nông sản đứng thứ 2 Đông Nam Á và thứ 15 trên thế giới. Riêng tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản giai đoạn 2016 - 2020 đạt khoảng 190,32 tỷ USD, trung bình đạt 38,06 tỷ USD/năm; năm 2020 ước đạt 41,2 tỷ USD.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT Nguyễn Xuân Cường từng nhấn mạnh, Việt Nam cần cơ cấu lại, hướng sản xuất nông nghiệp theo chuỗi và đảm bảo liên kết chặt chẽ doanh nghiệp với nông dân để hình thành quy trình khép kín. Từ đó, đáp ứng được các yêu cầu và tận dụng tốt các thị trường.

Vì vậy, trong Kế hoạch cơ cấu lại ngành nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến 2030, ngành Nông nghiệp đặt mục tiêu tiếp tục cơ cấu lại nông nghiệp gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng và xây dựng và nông thôn mới; tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị với 3 nhóm sản phẩm chủ lực; đồng thời khai thác và tận dụng tốt lợi thế nền nông nghiệp nhiệt đới, xây dựng và phát triển vùng chuyên canh hàng hóa chất lượng cao, quy mô lớn đạt tiêu chuẩn phổ biến về an toàn thực phẩm.

Bên cạnh đó, kết nối nông nghiệp với công nghiệp chế biến, bảo quản và thị trường, xuất khẩu, với chuỗi giá trị toàn cầu; tổ chức liên kết chặt chẽ giữa các địa phương trong vùng, tạo đột phá trong phát triển nhanh, bền vững, nâng cao giá trị gia tăng, hiệu quả và khả năng cạnh tranh.

Theo Thanh Tâm/Báo Kinh tế nông thôn


Link báo gốc: https://kinhtenongthon.vn/tai-co-cau-nong-nghiep-theo-3-nhom-san-pham-va-tung-linh-vuc-post40923.html

Tags: chăn nuôi, nông sản, tái cơ cấu nông nghiệp, OCOP, Kinh tế - Phát triển

TIN KHÁC

'Giải cứu' nông sản đến bao giờ? TIN TỨC

'Giải cứu' nông sản đến bao giờ?

Không chỉ đến bây giờ việc 'giải cứu' nông sản cho bà con nông dân mới được kêu gọi giúp đỡ, mà sau mỗi lần gặp thiên tai, dịch bệnh, dư thừa..., việc này lại được cư dân mạng phát động một cách rầm rộ.

Cận kề ngày Quốc tế Phụ nữ 08/03, giá hoa ở Hà Nội bất ngờ tăng cao. Hoa hồng xuất xứ từ Đà Lạt và nhập khẩu đã tăng mạnh đến hơn gấp đôi, gấp ba ngày thường.

Ngày 4-5/3, Hiệp hội Mắc ca Việt Nam kết hợp với bà con Lạng Sơn tổ chức hội thảo đầu bờ về cây mắc ca, đem lại nhiều hứa hẹn tốt đẹp

Sau Tết Nguyên đán Tân Sửu, nguồn cung rau xanh tại Thừa Thiên Huế dồi dào, tuy nhiên giá cả lại giảm mạnh khiến người trồng rau trên địa bàn gặp nhiều khó khăn.

Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hải Dương, hiện mỗi ngày có hơn 600 tấn cà rốt của tỉnh được xuất khẩu.

Thời tiết bước vào tiết Kinh Trập với hình thái mưa ẩm, trời âm u, nhiệt độ trung bình 18 - 25 độ C kết hợp với cây lúa giai đoạn đẻ nhánh rộ phát triển mạnh về thân lá là điều kiện thuận lợi cho bệnh đạo ôn phát sinh gây hại và có nguy cơ lây lan.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NNPTNT) cho biết, giá gạo Việt Nam đang trong đà tăng và tự tin tiếp tục cạnh tranh tốt với gạo của các nước đối thủ về mặt chất lượng. Xét về cùng loại, giá gạo Việt Nam đang cao hơn 5-7 USD/tấn so với Thái Lan, và vượt xa so với gạo Ấn Độ, Pakistan.

Giá nhiều loại phân bón tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long liên tục tăng từ trước Tết Nguyên đán Tân Sửu, dẫn đến những lo ngại xung quanh việc đầu cơ, gây thiếu nguồn hàng cho vụ lúa sắp tới. Tuy nhiên, các doanh nghiệp sản xuất cho rằng, không lo khan hiếm nguồn cung phân bón, bởi các đơn vị đã có kế hoạch sản xuất cung ứng ra thị trường, đáp ứng đủ cho người nông dân.

Ngày 5-3, Phó Chi Cục Hải quan Tân Thanh, Văn Lãng, Tân Thanh, (Lạng Sơn) Hoàng Thị Thiều Hoa cho biết, sau những ngày nghỉ Tết Nguyên đán Tân Sửu, đến nay, mỗi ngày cửa khẩu Tân Thanh tiếp nhận từ làm thủ tục xuất khẩu từ 200 đến 230 xe nông sản - tương đương hơn năm nghìn tấn nông sản.

Ngày 4/3, tại thị trấn Châu Thành, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre khởi công xây dựng Khu phức hợp đa chức năng của Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp bưởi da xanh Bến Tre.

Xem tiếp