06/04/2017 08:57

Ruồi đục trái xoài

Vỏ trái nơi ruồi đục có màu đen, mềm, ứa nhựa hấp dẫn côn trùng, nấm bệnh đến đẻ trứng, gây hại khiến trái bị biến màu, thối.

Ruồi đục trái xoài - ảnh 1

Ruồi đục trái xoài (Oriental fruit fly) có tên khoa học là Bactrocera dorsalis (Hendel), thuộc họ Trypetidae, bộ hai cánh (Diptera).

Ruồi đục trái là côn trùng đa thực, gây hại hơn 30 loại cây ăn trái và rau cải. Có nhiều loài ruồi đục trái, trong đó phổ biến nhất là B. dorsalis, B.coresta, B.cucurbitea.

Thiệt hại

Ruồi đục trái là dịch hại quan trọng ở vùng ôn đới, cận nhiệt đới và nhiệt đới. Nhiều vùng trồng xoài ở Việt Nam, ruồi gây hại nghiêm trọng. Ruồi thích đẻ trứng trên trái chín, nhưng cũng đẻ cả trên trái còn xanh.

Vỏ trái nơi ruồi đục có màu đen, mềm, ứa nhựa hấp dẫn côn trùng, nấm bệnh đến đẻ trứng, gây hại khiến trái bị biến màu, thối.

Trái bị ruồi đục có thể rụng trước khi chín hoặc tiếp tục neo trên cây. Nếu trái còn trên cây, giá trị thương phẩm cũng giảm do thịt trái bị thối. Ruồi không chỉ làm giảm năng suất và chất lượng, mà còn khiến xoài không xuất khẩu được vì ruồi là đối tượng kiểm dịch hàng đầu của nhiều nước trên thế giới.

Đặc tính sinh học

Ruồi (thành trùng) dài khoảng 6 - 9 mm, sải cánh dài khoảng 8 - 12 mm, có màu nâu vàng với các vạch đen trên bụng. Ruồi cái to hơn ruồi đục và có kim đẻ trứng dài, nhọn ở cuối bụng. Ruồi sau khi nở 3 - 4 ngày sẽ bắt cặp và đẻ trứng.

Ruồi cái thích đẻ trứng trên trái chín. Một con có thể đẻ 150 - 400 trứng. Khi đẻ, ruồi dùng kim đẻ trứng chích qua da trái nơi tiếp giáp giữa vỏ và thịt trái và đẻ vào từng chùm trứng. Trứng dài trung bình 1,0 - 1,5 mm, hai đầu nhọn, hơi cong, trứng mới đẻ có màu trắng, sau chuyển vàng và nở sau 1 - 3 ngày.

Ấu trùng (dòi) mới nở có màu vàng nhạt, đục vào thịt trái, ấu trùng càng lớn, càng đục sâu vào trong làm trái bị hư, thối và ứa nước ra ngoài. Giai đoạn ấu trùng xảy ra bên trong trái, kéo dài khoảng 8 - 10 ngày, qua 2 lần lột xác (3 tuổi) trước khi co mình búng ra khỏi trái để hóa nhộng trong đất.

Giai đoạn nhộng xảy ra ở lớp đất sâu khoảng 1 - 5 cm, kéo dài 7 - 10 ngày, sau đó thành trùng (ruồi) vũ hóa, bay thoát khỏi mặt đất tiếp tục một chu kỳ mới. Vòng đời ruồi đực khoảng 20 - 30 ngày.

Phòng trị

- Thu hoạch sớm khi trái vừa chín để tránh ruồi gây hại và lây nhiễm.

- Không trồng xen ổi, đu đủ, cam quýt , nhãn… trong vườn xoài.

- Bao trái: Khi xoài to độ quả trứng gà nên bao trái, ngoài việc ngừa ruồi đục trái, bao trái còn giúp phòng bệnh thán thư, thối đáy trái, sâu đục hột… Tuy bao trái tốn công sức, thời gian, nhưng tiết kiệm chi phí và làm vỏ trái có màu đẹp, hấp dẫn hơn.

- Thuốc thảo mộc: Dùng cây é tía/húng quế đâm nhỏ, treo lên cây để dẫn dụ ruồi sau đó phun thuốc trừ sâu.

- Vệ sinh đồng ruộng: Thu nhặt và tiêu hủy (đốt hoặc chôn) trái xoài rụng xuống đất cũng như còn sót lại trên cây sau khi thu hoạch vì đó là nơi lưu tồn ruồi.

- Bẫy dẫn dụ: Dùng trái chuối chín, cam, dứa… trộn với thuốc trừ sâu (Sec Saigon 5, 10EC, Sherzol EC) để dẫn dụ và diệt ruồi. Đặt 30 - 100 bẫy/1 ha vườn.

- Phun mồi protein thủy phân: Do ruồi cái cần ăn protein để phát triển trứng, ruồi đực phát triển tinh trùng, nên có thể dùng bả mồi protein để diệt ruồi.

Cách làm: Pha 5 ml Sairifos 585 EC với 50 ml protein thủy phân trong 1 lít nước. Phun 50 ml hỗn hợp này cho 1 cây, phun theo từng điểm, 1 tuần phun 1 lần để dẫn dụ và diệt ruồi. Phun vào khoảng 8 - 10 giờ sáng, khoảng 30 ngày trước khi thu hoạch. Ưu điểm của phun bả mồi protein là lượng nước thuốc phun lên cây thấp, an toàn cho côn trùng thụ phấn, ít tốn công, diệt cả ruồi đực và ruồi cái.

- Sử dụng pheromone dẫn dụ ruồi đực: Pha Methyl eugenol với Sairifos 585EC với tỷ lệ 96 : 4, đặt bẫy để dẫn dụ và diệt ruồi đực. Thấm 1 ml thuốc vào miếng vải hoặc bông rồi đặt trong hộp nhựa hoặc sắt, có đục lỗ bên hông để ruồi đực bay vào ăn thuốc và chết.

Nên treo bẫy lên cây nơi râm mát (tránh ánh nắng chiếu trực tiếp), thoáng gió, treo cách mặt đất khoảng 1 - 2 m. Mỗi ha đặt 30 - 60 bẫy. Sau vài ngày nên thay bẫy một lần để nhặt ruồi chết và thay bã mới. Nên bắt đầu đặt bẫy khi cây vừa cho trái nhất là khi trái chín. Để diệt ruồi có hiệu quả cần đặt nhiều bẫy trên diện rộng, làm đồng loạt và liên tục.

Xem thêm: Bệnh thán thư hại xoài

Theo Th.S Huỳnh Kim Ngọc/Báo Nông nghiệp Việt Nam

Tags: ruồi đục quả, cây xoài

TIN KHÁC

Thuốc chữa bệnh thối gốc cho vú sữa Lò Rèn VÚ SỮA

Thuốc chữa bệnh thối gốc cho vú sữa Lò Rèn

Dựa trên nguyên lý khoa học cải tạo sinh thái đất trồng kết hợp tăng cường sức khỏe cây trồng nhóm nghiên cứu sử dụng các chế phẩm hữu cơ sinh học HTG và HTD để chữa trị cho các cây vú sữa bị bệnh.

Để dưa ngọt chú ý bón can xi và kali đúng lúc. Bón lót canxi vừa có mục tiêu cải thiện độ pH, tiêu độc trong đất nhưng đồng thời cung cấp can xi cho dưa, làm vỏ dưa chắc ít bị bệnh thối trái

Về xã Gia Cát, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn hỏi thăm “vua” giống dưa hấu ghép bầu Hoàng Văn Nại ở thôn Pắc Nông không ai là không biết vì trong mấy năm gần đây nhà anh đã trở thành địa chỉ chuyên cung cấp cây giống dưa hấu chất lượng cao cho người trồng dưa khắp nơi.

Song song với các biện pháp kĩ thuật thâm canh bà con cần lưu ý việc tuyển chọn quả trên dây dưa. Muốn thành công ở việc làm này thì ngay khi cây có 4-5 lá thật cần bấm ngọn để cây bật nhánh.

Chế độ luân canh phù hợp cho dưa lê, là sau vụ dưa đến vụ lúa nước hoặc rau đậu. Không nên trồng dưa lê liên tục nhiều vụ liền trên cùng chân ruộng.Để cây dưa lê ngọt, thơm và năng suất cần bổ sung phân bón chứa nhiều trung, vi lượng.

Vào thời điểm cuối tháng 3 này, đại đa số các vườn bưởi Diễn của huyện Đan Phượng, Hà Nội và các nơi trong vùng lộc lá đã xanh, hoa đã rụng hết nhưng hầu như không có quả hoặc có nhưng rất ít, báo hiệu lại một năm mất mùa bưởi Diễn.

Để trồng bưởi Diễn có lợi nhuận cao, cần đảm bảo 4 yêu cầu cơ bản: Chọn cây giống tốt. Trồng trên chân đất thịt. Cắt tỉa thường xuyên. Thu hoạch quả đúng lúc và bảo quản đúng cách.

Nắng mưa xen kẽ cũng tạo điều kiện thuận lợi cho các bệnh sương mai, thán thư phát sinh, gây hại mạnh làm cho quả vải thối, mã xấu

Thời gian gần đây, bên cạnh triệu chứng vàng lá do bệnh vàng lá gân xanh (greening) vàng lá thối rễ do nấm, hiện tượng 'vàng đầu' trên cây có múi xuất hiện khá phổ biến trên cây có múi ở ĐBSCL.

Mít ở nước ta có các nhóm chính là mít mật, mít dai, mít tố nữ dùng để ăn tươi hay làm nguyên liệu chế biến thành các sản phẩm mít sấy, mít chiên chân không, kẹo mít, rượu mít, mít đóng hộp, nước uống v.v…

Xem tiếp