29/05/2019 11:24

Quảng Trị: Cưa đốn – giải pháp phục hồi vườn cà phê già cỗi

Cà phê Khe Sanh là một trong những thương hiệu cà phê chè nổi tiếng ở khu vực miền Trung, đây cũng là cây công nghiệp chủ lực và chiếm tỷ trọng lớn trong tổng giá trị sản xuất nông nghiệp ở huyện miền núi Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị.

 Diện tích trồng cà phê ở huyện Hướng Hóa khoảng hơn 5.300 ha, tập trung phần lớn ở các xã: Hướng Phùng, Hướng Tân, Hướng Linh, Tân Hợp, Tân Liên và thị trấn Khe Sanh. Giá trị kinh tế hàng năm từ cây cà phê mang lại cho người dân nơi đây khoảng 300 tỷ đồng, nhờ vậy đã góp phần ổn định và nâng cao đời sống của người dân trên địa bàn huyện, đặc biệt là người dân tộc thiểu số Pa Cô, Vân Kiều. Tuy nhiên, hiện nay hơn một nửa số diện tích cà phê có tuổi đời trên 12 năm, đây là những cây cà phê già cỗi, năng suất và chất lượng đều giảm rõ rệt, cần được phục hồi.

Với mục tiêu phát triển sinh kế ổn định cho đồng bào dân tộc thiểu số tại huyện Hướng Hóa, năm 2018, 2019, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Trị đã phối hợp với dự án EMEE triển khai mô hình cưa đốn phục hồi vườn cà phê già cỗi trên cây cà phê chè, tại xã Hướng Phùng, huyện Hướng Hóa. Sau hơn một năm triển khai thực hiện, mô hình đã mang lại những kết quả rất khả quan.

Gia đình chị Trần Thị Minh ở thôn Doa Cũ, xã Hướng Phùng có 0,5ha cà phê chè, có thời gian kinh doanh 13 năm. Do vườn cà phê đã già cỗi nên sức đề kháng của cây yếu, sâu bệnh nhiều, năng suất cũng giảm dần. Gia đình chị định phá bỏ trồng mới nhưng chí phí cho hoạt động này khá tốn kém. Được dự án chọn làm mô hình trình diễn, gia đình chị Minh đã nhiệt tình tham gia. Khi áp dụng kỹ thuật mới “cưa đốn” vào vườn cà phê, cán bộ kỹ thật Trung tâm Khuyến nông tỉnh đã hướng dẫn theo kiểu “cầm tay chỉ việc” từng công đoạn.

Theo thạc sỹ Nguyễn Thanh Tùng – cán bộ Trung tâm Khuyến nông tỉnh, cưa đốn nhằm cải tạo, làm trẻ hóa cơ bản vườn cà phê già cỗi. Có thể tiến hành cưa đốn ở vườn cà phê có độ tuổi từ 10-12 năm trở đi, bộ rễ còn khỏe nhưng năng suất thấp. Thời gian cưa đốn thường tiến hành trong tháng 1- 2 hàng năm. Cây cà phê già cỗi được cưa toàn bộ thân, chỉ để lại đoạn gốc cách mặt đất 15 – 20 cm; mặt cắt xiên 45 độ theo hướng Nam, nhằm tránh hướng gió mùa Đông Bắc và Tây Nam. Sau khi cưa xong cần thu dọn sạch vườn cây, rải vôi khử trùng; cuốc toàn bộ mặt đất trong vườn, cách gốc cây cà phê khoảng 30 cm, nhằm cắt đứt rễ già, tạo rễ mới phát triển. Sau khi cưa đốn phải tăng cường bón phân vào các thời điểm đầu mùa mưa (tháng 4 – 5), giữa mùa mưa (tháng 7 – 8) và cuối mùa mưa (tháng 10 – 11) để cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho nhu cầu của cây, giúp cây phát triển tốt.

Nhờ sự hướng dẫn nhiệt tình của cán bộ kỹ thuật và sự ham học hỏi của chị Minh, đến nay sau 13 tháng triển khai, vườn cà phê của gia đình chị đã sinh trưởng, phát triển tốt, chiều cao cây bình quân 1,4 m, bộ tán rộng và đường kính khoảng 1,2 m. Tại thời điểm này, huyện Hướng Hóa đang trong giai đoạn mùa khô hạn nhưng cây có sức sống cao, bộ lá xanh và cho 8-12 cặp cành cấp 1, không có tình trạng sâu bệnh xảy ra. Hiện nay, cây cà phê đã bắt đầu cho quả bói và tỷ lệ quả nhiều, dự kiến năng suất thu bói sẽ đạt 6-8 tấn/ha, qua năm thứ 3, năng suất sẽ cao hơn.

Quảng Trị: Cưa đốn – giải pháp phục hồi vườn cà phê già cỗi - ảnh 1

Tham quan vườn cà phê được cưa đốn, trẻ hóa của gia đình chị Trần Thị Minh, ở xã Hướng Phùng, huyện Hướng Hóa

Dẫn chúng tôi đi thăm vườn cà phê, chị Minh vui vẻ nói: “Tôi thấy đây là một kỹ thuật hay, áp dụng kỹ thuật này, cây cưa đốn có bộ rễ hoàn thiện ngay từ đầu, đã quen với đất nên cây vẫn phát triển tốt. Ngoài ra, trong quá trình phục hồi vườn cà phê, gia đình tôi đã áp dụng các kỹ thuật trồng xen canh cây hoa màu ngắn ngày để tăng thu nhập và cung cấp dinh dưỡng cho vườn cà phê. Vụ vừa rồi, gia đình tôi đã thu được 3 triệu đồng từ việc trồng lạc xen vào vườn cà phê”.

Đánh giá về mô hình, ông Trần Cẩn - Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh cho biết: Mô hình cưa đốn phục hồi vườn cà phê già cỗi trên cây cà phê chè bước đầu cho thấy hiệu quả thiết thực, đã làm giảm thời gian canh tác, mức đầu tư thấp hơn. “Trong điều kiện cây cà phê già cỗi, đã có thời gian kinh doanh từ 10 - 12 năm, cho năng suất thấp, chất lượng kém, nhiều sâu bệnh phát sinh, canh tác không hiệu quả,... thì việc áp dụng quy trình kỹ thuật cưa đốn trẻ hóa là cách làm dễ áp dụng, dễ đầu tư và giúp cây sinh trưởng, phát triển tốt, chống chịu sâu bệnh hại, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Sau 3 năm cải tạo, năng suất cà phê sẽ tăng gấp 3 - 3,5 lần so với năng suất cà phê già và bằng 80 - 90% năng suất cà phê trồng mới đưa vào khai thác ổn định. Sau khi cải tạo có thể thu hoạch thêm trong vòng 7 - 8 năm mới phải thay thế” ông Cẩn nói.

Ông Hà Ngọc Anh Dũng - Chủ tịch Hội nông dân xã Hướng Phùng, huyện Hướng Hóa cho biết: Ủy ban nhân dân xã đánh giá rất cao về hiệu quả mang lại từ mô hình cưa đốn phục hồi vườn cà phê già cỗi trên cây cà phê chè. Thông qua việc triển khai mô hình đã giúp cho địa phương và đặc biệt là đông đảo bà con nông dân canh tác cà phê tại xã Hướng Phùng nhìn nhận và khẳng định được hiệu quả của kỹ thuật cưa đốn phục hồi vườn cà phê già cỗi. Trong thời gian tới, Hội nông dân xã sẽ tuyên truyền, vận động nông dân đến tham quan, học tập và áp dụng vào các vườn cà phê già cỗi, nhằm nâng cao thu nhập, tăng hiệu quả kinh tế.

Tags: giải pháp phục hồi, cà phê già cỗi, cưa đốn

TIN KHÁC

Thất bại đề án phát triển cây cao su tại Thanh Hóa CÂY CÔNG NGHIỆP

Thất bại đề án phát triển cây cao su tại Thanh Hóa

Vào khoảng các năm từ 2007 – 2009, khi cây cao su được đưa vào trồng thử nghiệm tại nhiều địa phương trên toàn tỉnh Thanh Hóa, cũng là lúc thứ “vàng trắng” này đi vào chuỗi thời gian cực thịnh, huy hoàng. Giá mủ lúc ấy luôn ở mức từ 70 – 85 nghìn/kg. Tuy nhiên, kể từ đó đến nay, các hộ dân trồng cao su gần như chưa một lần được hưởng trọn niềm vui từ loài cây này, do giá mủ nhanh chóng lao dốc.

Vào cuối mùa khô, đầu mùa mưa là giai đoạn cây cà phê phân hóa mầm hoa, hình thành hoa và nở hoa, đậu quả, quả non phát triển, là giai đoạn ảnh hưởng quan trọng đến năng suất, chất lượng của cà phê. Để vườn cà phê sinh trưởng, phát triển tốt, có năng suất - chất lượng cao, Khuyến nông Việt Nam xin giới thiệu đến bà con nông dân một số biện pháp kỹ thuật chăm sóc đối với vườn cà phê trong những tháng cuối mùa khô, đầu mùa mưa như sau:

Vườn ươm gốc ghép phải đặt nơi cao ráo, thoát nước tốt. Xung quanh khu vực vườn ươm phải quang đãng, không có cây che bóng.

Sau nhiều năm nghiên cứu, Trường Đại học Tây Nguyên đã tìm ra biện pháp sử dụng chế phẩm sinh học trong canh tác cây hồ tiêu. Theo đó, trường đã xây dựng các mô hình sản xuất hợp lý bảo đảm canh tác tiêu bền vững, mang lại hiệu quả kinh tế cao, thân thiện với môi trường.

Hiện nay cây chè đang bước vào thời vụ đốn thích hợp. Để các nương chè sinh trưởng, phát triển tốt, năng suất cao ổn định, bà con nông dân cần lưu ý một số biện pháp trong kỹ thuật đốn chè sau:

Tại các tỉnh Tây Nguyên và Đông Nam bộ, trong tháng 12 năm 2016, tháng 1 và 2 năm 2017 có mưa trái mùa với lượng mưa từ 5 - 20mm kết hợp với độ ẩm không khí cao, nhiệt độ bất thường đã ảnh hưởng đến quá trình ra hoa, đậu quả của cây cà phê.

Thông thường, trước đây bà con nông dân tưới cho cà phê bằng hình thức phun mưa hoặc tưới gốc. Với hai hình thức tưới này, lượng nước thường vượt 300- 400 lít cho 01 gốc/lần tưới so với yêu cầu.

Quy trình phòng trừ tổng hợp bệnh thối đen quả ca cao được xây dựng từ kết quả nghiên cứu khoa học của Viện Bảo vệ thực vật trong quá trình thực hiện đề tài "Nghiên cứu ứng dụng công nghệ sinh học xác định tác nhân gây bệnh và biện pháp quản lý tổng hợp bệnh thối đen quả ca cao" tại tỉnh Đắk Lawsk và Bình Phước.

Bệnh héo rũ trên cây lạc xuất hiện khá phổ biến, phát sinh phát triển mạnh trong điều kiện nhiệt độ tương đối cao, ẩm ướt, cây sinh trưởng kém.

Trong sản xuất mía, muốn đạt năng suất cao, chất lượng tốt phải đảm bảo những yêu cầu chính như: sử dụng các giống mía có năng suất cao, hom giống phải đảm bảo chất lượng, tiêu chuẩn giống, phải áp dụng các biện pháp kỹ thuật cơ bản như sau:

Xem tiếp