02/10/2017 03:29

Quản lý tảo trong ao nuôi tôm

Tảo là nguồn cung cấp ôxy chính cho hô hấp của tôm, đồng thời hấp thu muối dinh dưỡng, giảm độ trong nước, giúp cân bằng hệ sinh thái ao nuôi… Khi mật độ tảo cao sẽ gây nở hoa trong nước, gây thiếu ôxy cho ao tôm về đêm. Quản lý tốt tảo trong ao là rất cần thiết.

Các loại tảo phổ biến

Bao gồm tảo lục, tảo silic (là tảo có lợi do không chứa độc tố, khi phát triển nhiều trong ao ít gây hiện tượng nở hoa), tảo lam, tảo giáp và tảo mắt (có hại vì khi chúng phát triển chiếm ưu thế trong nước sẽ gây hiện tượng nở hoa, nước nhiều nhớt, nổi bọt khó tan, sản sinh nhiều chất độc). Khi tảo lam phát triển, nước ao sẽ có màu xanh đậm, xanh nước sơn, nổi váng xanh trên mặt nước và có mùi hôi. Trời nắng gắt tảo lam thường nổi thành đám trên mặt nước, dạt về cuối gió. Khi tảo lam già có dạng hạt hay dạng sợi thường thải chất nhờn vào nước có thể gây tắc nghẽn mang tôm.

Một số trường hợp tôm bị phân trắng thường tìm thấy nhóm tảo này trong đường ruột tôm ở dạng chưa tiêu hóa.  Đối với tảo mắt, khi chiếm ưu thế trong ao nước sẽ có màu xanh rau má, hoặc nâu đen; Các váng màu xanh, vàng, đỏ, nâu nổi tập trung trên mặt nước và xuống đáy ao khi ánh sáng mặt trời giảm. Tảo giáp xuất hiện và phát triển nhiều biểu hiện nước trong ao nuôi bị ô nhiễm. Tôm không tiêu hóa được loài tảo này do chúng có vách tế bào cứng, một số trường hợp tôm bị tắc nghẽn đường ruột hoặc phân bị đứt đoạn do có quá nhiều tảo giáp trong ruột.

Quản lý tảo trong ao nuôi tôm - ảnh 1

Tải trong ao nuôi cá tác dụng tạo màu và cân bằng hệ sinh thái - Ảnh: Phan Thanh Cường

Nguyên nhân và biện pháp khắc phục

Trong nuôi tôm thâm canh, nguyên nhân chính dẫn đến chất lượng nước ngày càng xấu đi là do thức ăn dư thừa và lượng chất thải của tôm quá nhiều. Dấu hiệu nhận biết thức ăn dư thừa là nước trở nên xanh đột ngột, hàm lượng NH4+, NH3 tăng bất thường, tôm hoạt động yếu hơn… Lúc này cần điều chỉnh lượng thức ăn, cho ăn từ đủ đến thiếu hoặc có thể cắt cữ ăn trong ngày để giảm thiểu lượng hữu cơ do thức ăn thừa gây ra.

Càng về cuối vụ thì tỷ lệ N/P trong nước càng giảm là do N lắng đáy, do vậy ngay từ tháng nuôi đầu tiên ao nuôi cần được bổ sung chế phẩm vi sinh chứa vi khuẩn Nitrobacter và Nitrosomonas để chuyển hóa các chất gây độc như NH3, NO2- thành dạng không độc như NO3-, NH4+.

Lưu ý: Nitrosomonas và Nitrobacter là vi khuẩn mẫn cảm với ánh sáng, khoảng pH thích hợp cho Nitrosomonas là 7,8 - 8, Nitrobacter là 7,3 - 7,5. Nitrobacter sẽ tăng trưởng chậm hơn ở pH cao đặc trưng của các ao nuôi giai đoạn cuối. Nitrosomonas có khả năng sống ở những nơi có hàm lượng NH3 tương đối cao (như trong bùn đáy ao).

Vào giai đoạn 2 tháng tuổi trở đi, tảo giáp và tảo lam tảo thường có tình trạng phát triển quá mức và chiếm ưu thế…, có hiện tượng nước nổi bột khó tan, tôm bị stress nên sử dụng sản phẩm có chất Yucca Schidigera, kết hợp Zeolite để giảm bớt khí độc do tảo sinh ra. Mặt khác, nước trước khi cấp vào ao nuôi phải được xử lý bằng hóa chất diệt khuẩn như Chlorine, BKC, Formaline… để giảm mật độ tảo của nước sau khi cấp.

Thả ghép cá rô phi với tôm trong ao. Cá rô phi thường sống ở tầng nước giữa và tầng đáy. Cá có thể tiêu hóa tảo trong đó có tảo sợi và thực vật lớn nhờ vào nhiều răng mịn ở hầu; môi trường dạ dày của cá rô phi có tính axít cao (pH thường dưới 2) làm cho những tế bào của tảo và vi khuẩn dễ vỡ ra. Cá rô phi có thể tiêu hóa 30 - 60% đạm trong tảo, đặc biệt là các loại tảo lam, tảo lục, làm giảm sinh khối của loài tảo này, hạn chế hiện tượng màu nước ao nuôi trở nên xanh đậm hoặc xanh đen, dày đặc... giúp ổn định màu nước. Đặc biệt, trong những ao có nuôi cá ít khi có tình trạng nước phát sáng. 

Xem thêm: Xử lý ao nuôi có dịch bệnh đốm trắng

Theo Phạm Thanh Nhân/Tạp chí Thủy sản Việt Nam

Tags: nuôi tôm, ao nuôi tôm, quản lý ao nuôi, tảo ao nuôi tôm

TIN KHÁC

Quản lý tôm càng xanh giai đoạn mùa mưa TÔM

Quản lý tôm càng xanh giai đoạn mùa mưa

Theo ngành chuyên môn về đặc điểm sinh trưởng của tôm càng xanh thì khi gặp điều kiện môi trường diễn biến bất lợi tôm càng xanh sẽ “ôm trứng”, ngừng tăng trưởng làm giảm năng suất, sản lượng của vụ nuôi; do vậy người nuôi cần đặc biệt lưu ý trong quá trình quản lý môi trường nước.

Nuôi rạm trong ruộng lúa đang là mô hình được triển khai tại một số vùng ven biển miền Bắc, nhằm mang lại hiệu quả kinh tế và bảo vệ nguồn lợi rạm trong tự nhiên trước những thách thức do công tác thủy lợi, sử dụng thuốc trừ sâu, kỹ thuật canh tác mới…

Hồi vân là giống cá nước lạnh du nhập vào Việt Nam khoảng một thập kỷ qua. Giá trị kinh tế cao, đầu ra thuận lợi nên nghề nuôi cá hồi vân phát triển rất mạnh tại vùng có điều kiện khí hậu đặc thù như Sa Pa (Lào Cai), Đà Lạt (Lâm Đồng)…

Bạc Liêu rất có lợi thế phát triển nuôi trồng thủy sản với nhiều đối tượng, hình thức nuôi đa dạng, phong phú. Cùng với thế mạnh phát triển nuôi tôm nước lợ, cá kèo, nhuyễn thể… thì nuôi thủy sản nước ngọt (ba ba, cá chình, cá bống tượng…) cũng rất thuận lợi.

Nuôi cá rô phi đơn tính đực cho hiệu quả kinh tế cao, đặc biệt là sử dụng cá giống lai xa, con lai có tốc độ sinh trưởng nhanh nhờ ưu thế lai, tăng khả năng chống chịu, chịu lạnh, giá trị thương phẩm cao. Xin giới thiệu một số biện pháp kỹ thuật của mô hình này.

Cuộc đua trong việc tìm kiếm các giải pháp hữu hiệu nhằm thay thế bột cá và dầu cá trong thức ăn thủy sản vẫn đang diễn ra. Và ruồi lính đen là nguồn thức ăn thay thế đang được nhiều nhà quản lý và sản xuất quan tâm, đặt hy vọng lớn nhất hiện nay.

Trong dinh dưỡng thủy sản, nucleotide chưa được sử dụng rộng rãi; tuy nhiên, rất nhiều nghiên cứu tại phương tây đã khẳng định đây chính là chiến lược cải thiện miễn dịch và sức khỏe đường ruột tốt nhất cho vật nuôi thủy sản.

Hỏi: Nước ao nuôi cá chép có màu đỏ của đất. Xin hỏi nguyên nhân và biện pháp khắc phục? (Đặng Xuân Nam, huyện Ứng Hòa, TP Hà Nội)

Tác động của ngành du lịch, ngành công nghiệp đóng tàu thuyền và hoạt động giao thông trên biển Vùng cửa sông, ven biển là nơi tập trung phần lớn các trại sản xuất giống thủy sản mặn, lợ.

Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN­PTNT) đã có khuyến cáo về lịch thời vụ đối với việc nuôi tôm, nhưng thực tế nhiều hộ nuôi vẫn không tuân thủ.

Xem tiếp