10/04/2020 11:43

Phương thức cho bò sữa ăn để đạt hiệu quả kinh tế cao

Bò sữa thuộc loài nhai lại, thức ăn chính là cỏ tươi, cỏ khô, rơm rạ, thân cây bắp... Do đó, không nên có quan niệm sai lầm là: muốn cho bò sữa sản xuất nhiều sữa thì phải cho bò ăn nhiều thức ăn tinh. Vì thức ăn tinh chỉ là thức ăn bổ sung, số lượng nhiều hay ít tùy theo loại bò (bò đang mang thai, nuôi con, khai thác sữa hay cạn sữa...

Phương thức cho bò sữa ăn để đạt hiệu quả kinh tế cao - ảnh 1

Hiện nay, đa số các hộ chăn nuôi ở TPHCM đều áp dụng phương thức cho bò ăn riêng từng loại thực liệu, trong đó, thức ăn tinh được cho bò ăn trước hoặc sau khi vắt sữa bằng cách trộn chung với nước rồi đổ vào máng nước cho bò húp; sau đó mới cho ăn thức ăn thô. Đây là việc cung cấp chất dinh dưỡng không đồng nhất và cách sử dụng năng lượng như thế là không hiệu quả trong chăn nuôi bò sữa. Phương pháp này không phù hợp với đặc điểm sinh lý của bò sữa vì thường xuyên làm thay đổi hệ vi sinh vật dạ cỏ, làm cho bò mắc các bệnh liên quan đến biến dưỡng.

Thông thường, khi cho bò sữa ăn khẩu phần nhiều thức ăn tinh, quá trình tiêu hóa làm sản sinh nhiều acid béo bay hơi trong dạ cỏ, pH dịch dạ cỏ giảm, bò nhai lại ít hơn, nước bọt tiết ít hơn so với khẩu phần chứa nhiều thức ăn thô giàu xơ. Khi nước bọt tiết ít, acid sản sinh không được trung hòa, pH dạ cỏ giảm mạnh. Ở mức pH thấp (thấp hơn 6) vi khuẩn phân giải xơ hoạt động kém, dẫn đến giảm tỷ lệ tiêu hóa xơ của khẩu phần, từ đó lượng thức ăn tiêu thụ cũng giảm và sản lượng sữa giảm theo; bò bị rối loạn tiêu hóa. Ngoài ra, việc chuyển đột ngột từ thức ăn thô sang thức ăn tinh, làm tăng lượng acid lactic ngấm vào máu gây độc là một nguyên nhân gây ra bệnh đau móng, què chân ở bò sữa.

Để tăng hiệu quả chăn nuôi bò sữa, cần áp dụng phương thức cho bò ăn theo khẩu phần phối trộn hỗn hợp tổng số (TMR) đang được áp dụng rộng rãi trong chăn nuôi bò sữa trên thế giới. Ở nước ta, phương pháp này cũng được một số nhà chăn nuôi bò sữa ở TPHCM và các tỉnh áp dụng, mang lại hiệu quả kinh tế cao.

TMR (Total Mixed Ration): là khẩu phần kết hợp giữa thức ăn thô xanh, thức ăn tinh (gồm các loại thức ăn hạt, các nguyên liệu cung cấp năng lượng, đạm,…), các phụ phẩm nông nghiệp và công nghiệp, các chất bổ sung khoáng, vitamin và các chất phụ gia được phối trộn với một tỉ lệ nhất định thành một khẩu phần hỗn hợp hoàn chỉnh, đồng nhất và cân bằng dưỡng chất, đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cho từng giai đoạn sinh trưởng và phát triển của bò. Ưu điểm của thức ăn TMR:

+ Đầy đủ dinh dưỡng: năng lượng, vật chất khô, đạm, béo, xơ... đáp ứng nhu cầu, thích hợp với sinh lý tiêu hóa, giảm biến động pH dạ cỏ.

+ Trộn lẫn được các loại thức ăn có mùi vị không dễ chịu, bò không thể lựa chọn loại nguyên liệu mà chúng thích và loại bỏ thức ăn mà chúng không thích.

+ Toàn đàn được ăn cùng thời gian, giảm thiểu sự cạnh tranh.

+ Kiểm soát hiệu quả sử dụng thức ăn thông qua biến động lượng sữa hàng ngày, từ đó điều chỉnh phù hợp nhu cầu; giúp bò kéo dài độ bền cho sữa, khai thác được nhiều kỳ sữa.

+ Tiết kiệm nhân công, tăng năng suất lao động do tăng cơ giới hóa trong các khâu chăn nuôi.

+ Lượng dưỡng chất như nhau góp phần ổn định độ pH hệ vi sinh vật dạ cỏ giúp bò chuyển hóa hiệu quả thức ăn thành sữa, nâng cao khả năng sinh sản, cải thiện thể trạng, tăng năng suất, chất lượng sữa.

* Phương pháp phối trộn thức ăn TMR:

- Đối với nông hộ chưa có máy trộn thức ăn TMR và quy mô đàn thấp, có thể áp dụng cách sau:

Cách 1:

Dùng 1 tấm bạt trãi dưới nền chuồng, sau đó trãi đều cỏ đã băm thái (3 – 5cm) lên trên, tiếp theo là hèm bia, xác mì và cám hỗn hợp. Dùng xẻng trộn đều các thực liệu thành hỗn hợp rồi cung cấp cho đàn bò theo khẩu phần đã định lượng.

Cách 2:

Tất cả các thực liệu gồm thức ăn tinh và thô đều được cho vào máng ăn của mỗi cá thể bò, sau đó dùng tay để xới đều các thực liệu.

Lưu ý: Tuyệt đối không cho nước vào hỗn hợp thức ăn này ở mỗi cử ăn của bò.

Hiện nay, trên thị trường đã có loại máy trộn thức ăn TMR loại 1 pha, 3 pha tùy theo quy mô đàn bò, giúp trộn đều các thực liệu, tiết kiệm thời gian, và nhân công để nâng cao hiệu quả chăn nuôi bò sữa. Cách phối trộn như sau:

Trước hết, cho thức ăn thô vào máy trộn, sau đó là bắp ủ hoặc cỏ ủ chua, thức ăn tinh và thức ăn bổ sung được đưa vào cuối cùng. Thời gian trộn/mẻ nên theo đúng khuyến cáo của nhà cung cấp máy trộn thức ăn TMR, nếu trộn quá kỹ thì thức ăn thô có cấu trúc sợi xơ dài sẽ bị giảm kích thước. Điều này làm hạn chế hoạt động của vi sinh vật dạ cỏ, bò ít nhai lại và tăng nguy cơ acid huyết gây ra bệnh đau móng, què chân, có thể dẫn đến tử vong ở bò sữa.

Đặc biệt, thức ăn TMR sau khi phối trộn xong, chỉ sử dụng trong ngày, không bảo quản lâu để tránh ôi thiu và nấm mốc do quá trình lên men, gây rối loạn tiêu hóa dẫn đến tiêu chảy toàn đàn. Ngoài ra, khi chuyển đổi từ cách cho ăn truyền thống (thức ăn tinh + thô cho ăn riêng lẻ) sang thức ăn TMR nên thực hiện trong thời gian từ 3 - 5 ngày, tránh cho bò bị stress khi thay đổi thức ăn đột ngột, làm xáo trộn tiêu hóa ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng sữa của đàn bò, thức ăn được cung cấp như sau:

- Ngày đầu tiên: 75% phương thức cũ (Truyền thống) + 25% phương thức mới (TMR)

- Ngày thứ hai: 50% phương thức cũ + 50% phương thức mới (TMR)

- Ngày thứ ba: 25% phương thức cũ + 75% phương thức mới (TMR)

- Ngày thứ tư trở đi dùng 100% phương thức mới (TMR).

Có thể cho bò ăn thức ăn TMR ngay sau mỗi lần vắt sữa. Điều này giúp giảm nguy cơ bệnh viêm vú do trong thời gian bò đứng ăn từ 30 – 60 phút thì cơ vòng núm vú đóng lại, hạn chế vi sinh vật xâm nhập từ nền chuồng vào bầu vú gây viêm nhiễm.

Xem thêm: Một số vấn đề cần chú ý trong chăn nuôi bò sữa

Theo Ths. Liễu Kiều/Khuyến nông VN


Link báo gốc:

Tags: nuôi bò sữa, hiệu quả kinh tế, cho bò sữa ăn

TIN KHÁC

Nguyên nhân gây ra một số bệnh trên gia súc ăn cỏ trong vụ Đông - Xuân và biện pháp phòng tránh TRÂU

Nguyên nhân gây ra một số bệnh trên gia súc ăn cỏ trong vụ Đông - Xuân và biện pháp phòng tránh

Ở các tỉnh miền Bắc nước ta vào vụ Đông Xuân, nhiệt độ xuống thấp, có thể xuất hiện sương muối hoặc có tuyết ở một số tỉnh núi cao làm cho thời tiết trở nên lạnh giá, khắc nghiệt ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự sinh trưởng và phát triển của các loài thực vật và các loại vật nuôi,...

Ở nước ta, nuôi trâu chủ yếu để lấy sức kéo nên tiềm năng sản xuất trâu thịt hầu như không được chú ý đến. Thực chất thịt trâu giống như thịt bò về nhiều tính chất cơ bản: cấu trúc, thành phần hoá học, giá trị dinh dưỡng, vị ngon. Thịt nghé non, trâu tơ hoặc trâu nuôi chuyên thịt là loại thịt rất ngon, giá bán rất cao.

Chăn nuôi trâu bò là nghề truyền thống của nông dân Việt Nam. Chăn nuôi trâu bò ở nước ta mang tính kiêm dụng theo hướng khai thác sức kéo – phân bón – thịt.

Bệnh liên cầu khuẩn là một loại bệnh rất nguy hiểm do liên cầu khuẩn Streptococcus suis gây ra, có thể lây truyền bệnh từ lợn sang người và gây tử vong.

Cập nhật giá heo hơi hôm nay (21/3) tại các địa phương trọng điểm trên cả nước, nhìn chung giá heo cả 3 miền hôm nay tiếp tục giảm so với phiên giao dịch hôm qua.

Hiện nay, tỷ lệ trâu, bò sinh sản mắc bệnh chậm sinh, vô sinh ngày càng cao, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu nhập từ nguồn bán bê, sữa của người nuôi. Do vậy, cần tìm hiểu đúng nguyên nhân gây bệnh và đưa ra giải pháp khắc phục kịp thời.

Thỏ là loài có sức đề kháng kém, dễ cảm nhiễm các mầm bệnh và phát triển thành dịch, đặc biệt là thỏ sinh sản. Để nuôi thỏ đạt hiệu quả cần chú ý kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng thỏ trong giai đoạn sinh sản.

Thời tiết rét đậm, rét hại kéo dài có những tác động không nhỏ đến đàn gia súc. Để chủ động phòng, chống rét cho trâu, bò giảm thiểu thiệt hại gây ra, bà con nông dân có thể áp dụng một số biện pháp như: Gia cố chuồng trại, tăng cường vệ sinh, tiêu độc khử trùng chuồng nuôi...

Dù mức độ nguy hiểm không như các bệnh truyền nhiễm cấp tính, hay viêm dạ dày ruột cấp tính… nhưng nếu chúng ta không phát hiện và điều trị kịp thời thì xác suất tử vong của các bệnh đường hô hấp thường gặp trên chó cũng không hề nhỏ.

Dịch tả lợn Châu Phi (ASF) xuất hiện tại Trung Quốc - thị trường khoảng 1,4 tỷ người tiêu dùng - cách đây hơn một năm, sau đó lan sang nhiều nước Châu Á, trong đó có Việt Nam, Philippines, Lào… đã khiến thị trường thịt lợn toàn cầu chao đảo.

Xem tiếp