12/10/2017 09:18

Phòng, chống thiên tai trước tác động của biến đổi khí hậu

Thiên tai trên thế giới ngày càng diễn biến phức tạp, bất thường. Những năm qua, những thiên tai đặc biệt lớn như: siêu bão, động đất,…xảy ra trên nhiều quốc gia trên thế giới đã làm nhiều người chết và mất tích, gây thiệt hại lớn về kinh tế, hàng trăm ngàn người lâm vào cảnh màn trời, chiếu đất.

Tại Việt Nam, những năm gần đây, nhiều loại hình thiên tai xảy ra với cường độ lớn, phạm vi rộng, gây nhiều thiệt hại về người và tài sản. Thiên tai bình quân làm trên 300 người chết và mất tích/năm, thiệt hại vật chất ước tính khoảng 1-1,5% GDP/năm (tương đương khoảng 900 triệu USD/năm).

Phòng, chống thiên tai trước tác động của biến đổi khí hậu - ảnh 1

Hạn hán gây nhiều thiệt hại cho sản xuất của bà con nông dân tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long (Ảnh: BT)

Quá trình phát triển kinh tế làm gia tăng nguy cơ thiên tai

Theo dự báo của các cơ quan quốc tế và trong nước, tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng làm cường độ thiên tai trung bình có xu thế gia tăng, tần suất thiên tai lớn xuất hiện dày hơn, xuất hiện nhiều đợt thiên tai cực đoan trái so với quy luật trước đây. Thời gian qua, tại Việt Nam xuất hiện nhiều hơn các đợt thiên tai cực đoan như bão mạnh, siêu bão, mưa lớn đột biến ở Quảng Ninh, Quảng Bình; lũ quét, sạt lở đất tại miền núi phía Bắc, hạn hán tại Tây Nguyên, Đông Nam Bộ; xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Tình trạng suy kiệt nguồn nước tại một số hệ thống sông lớn; ngập lụt thường xuyên tại TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ do triều cường…đã tác động mạnh, sâu rộng đến đời sống của người dân, làm đình trệ sản xuất, kinh doanh, ảnh hưởng lớn đến phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh, sức khỏe cộng đồng và môi trường sinh thái.

Riêng thiệt hại về kinh tế do thiên tai gây ra năm 2016 gần 40.000 tỷ đồng; 9 tháng đầu năm 2017 hơn 17.000 tỷ đồng. Trong đó đợt lũ quét, sạt lở đất đầu tháng 8/2017 tại các tỉnh Sơn La, Yên Bái, Điện Biên, Lai Châu đã làm 44 người chết, mất tích, thiệt hại kinh tế ước tính 1.190 tỷ đồng và bão số 10 giữa tháng 9 đổ bộ vào các tỉnh miền Trung vừa qua đã làm gần 153.000 nhà tốc mái, gần 3.000 cột điện đổ, gẫy; 11.000 nhà bị ngập, thiệt hại kinh tế ước tính 11.300 tỷ đồng.

Yêu cầu về phòng chống thiên tai ngày càng tăng với việc phải tổ chức bảo vệ một xã hội với quy mô dân số gần 100.000 triệu dân, đứng thứ 13 trên thế giới và thứ 3 khu vực Đông Nam Á, nền kinh tế quy mô 200 tỷ USD. Trong khi đó, thách thức từ tác động của quá trình phát triển kinh tế, xã hội cũng đang làm gia tăng nguy cơ, thậm chí xuất hiện những loại hình thiên tai mới. Điển hình là việc thu hẹp diện tích rừng phòng hộ, rừng ngập mặn, xây dựng hồ chứa, khai thác cát dẫn đến suy giảm khả năng trữ nước, mất cân bằng bùn cát, hạ thấp đáy sông, làm gia tăng lũ lụt, hạn hán, xâm nhập mặn, xói lở bờ sông, bờ biển. Phát triển các khu công nghiệp, đô thị tập trung, sử dụng những vùng đất thấp, trũng không bảo đảm khả năng trữ nước, tiêu thoát nước, hay khai thác nước ngầm quá mức gây ngập lụt, lún đất. Cùng với đó, thách thức từ việc sử dụng nguồn nước khu vực các nước thượng nguồn lưu vực sông Mê Kông, sông Hồng góp phần làm trầm trọng hơn tình hình lũ, hạn, xâm nhập mặn, xói lở bờ sông, bờ biển ở Việt Nam.

Chủ động phòng, chống thiên tai

Nhằm chủ động phòng chống thiên tai, thời gian qua được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và các Bộ, ngành từ Trung ương đến địa phương, bộ máy quản lý, chỉ đạo điều hành công tác phòng chống thiên tai từ Trung ương đến địa phương trên phạm vi toàn quốc từng bước được xây dựng. Đồng thời đã ban hành Luật Phòng chống thiên tai, Luật Đê điều, các văn bản dưới luật, chiến lược quốc gia phòng chống thiên tai; kế hoạch phòng, chống thiên tai. Bước đầu lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai vào quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành, phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương; từng bước ứng dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến trong phòng chống thiên tai.

Với nỗ lực vào cuộc của toàn xã hội, Việt Nam đã xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật, công trình phòng, chống thiên tai khắp các vùng miền của tổ quốc tương đối đồng bộ. Trong đó gồm hơn 5.200 km đê sông, gần 2.700km đê biển, gần 6.700 hồ chứa vừa và lớn với dung tích 12,5 tỷ m3, gần 60 hồ thủy điện bậc thang với tổng dung tích phòng lũ là 9,35 tỷ m3. Xây dựng 42 khu neo đậu tránh trú bão đảm bảo chỗ neo đậu an toàn cho gần 32.000 tàu thuyền; các tuyến kè, cống và gần 26.000 km đê và bờ bao chống lũ, ngăn mặn. Bên cạnh đó, đã tái định cư trên 35.000 hộ dân vùng có nguy cơ ngập lụt, sạt lở, lũ quét tới khu vực an toàn; hỗ trợ xây nhà vượt lũ cho gần 13.000 hộ gia đình khu vực miền Trung; đưa 191.000 hộ dân vùng trũng thấp đồng bằng sông Cửu Long vào cụm, tuyến dân cư vượt lũ.

Cùng với đó, công tác tổ chức thông tin tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng, quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng đã được triển khai tại 1.900 xã/6.000 xã thường xuyên bị ảnh hưởng của thiên tai; đào tạo được gần 1.500 giảng viên cấp tỉnh, xây dựng bản đồ rủi ro thiên tai, tuyên truyền trên các kênh truyền hình, xây dựng tiêu chí nông thôn mới về phòng chống thiên tai; rà soát nhà ở an toàn trước thiên tai.

Việt Nam đã cộng tác, phối hợp với các quốc gia trên thế giới (Nhật Bản, Đức, Hà Lan) cùng với các tổ chức quốc tế, các tổ chức phi chính phủ như: Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Châu Á, Liên hợp quốc,… tiếp nhận những tri thức trong quản lý thiên tai về tài chính, kỹ thuật, công nghệ; tổ chức triển khai các hoạt động thí điểm, từng bước định hình chiến lược phát triển cho công tác phòng chống thiên tai trong từng giai đoạn.

Đặc biệt, ngày 18/8 vừa qua, Tổng cục Phòng chống thiên tai đã được thành lập với vai trò tham mưu cho Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng chống thiên tai để phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương thực hiện đồng bộ các giải pháp công trình và phi công trình phòng chống thiên tai. Trong đó, tập trung tham mưu 8 nhóm giải pháp chính: hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, chính sách, chiến lược, kế hoạch; nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống công trình phòng chống thiên tai; nâng cao năng lực quản lý nhà nước, chỉ đạo điều hành phòng chống thiên tai các cấp; nâng cao năng lực cảnh báo thiên tai; nâng cao năng lực ứng phó thiên tai,…

Những nỗ lực không ngừng trong phòng chống thiên tai đã góp phần giảm đáng kể, trong đó, số người chết và mất tích bình quân năm trong 5 năm 2011-2015 là 226 người/năm, giảm 53% so với giai đoạn 2006-2011. Nhiều trận bão, áp thấp nhiệt đới gần đây đã không có người chết trên biển, trên tàu thuyền neo đậu ở bến.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, sự vào cuộc của các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương và toàn xã hội, tin tưởng công tác phòng, chống thiên tai sẽ phát triển mạnh mẽ đạt trình độ các nước tiên tiến trên thế giới, hướng tới mục tiêu cao nhất là bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản cho người dân, góp phần giữ gìn thành quả phát triển kinh tế - xã hội của đất nước./.

Theo Trần Quang Hoài/dangcongsan.vn/

Tags: siêu bão, thiên tai, biến đổi khí hậu ở việt nam, biến đổi khí hậu 2017, biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến nông nghiệp, biến đổi khí hậu toàn cầu hiện nay

TIN KHÁC

Chiều tối nay, áp thấp nhiệt đới đổ bộ Quảng Bình - Đà Nẵng THỜI TIẾT NÔNG VỤ

Chiều tối nay, áp thấp nhiệt đới đổ bộ Quảng Bình - Đà Nẵng

Từ trưa 9/10, bắc vịnh Bắc Bộ và vùng biển từ Thanh Hóa đến Quảng Ngãi gió mạnh dần lên, tối đa 60 km/h.

Sáng 9/10, tại Hà Nội, Thường trực Ban chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai, Văn phòng Thường trực Ban chỉ đạo tổ chức cuộc họp ứng phó áp thấp nhiệt đới gần bờ.

Trong tháng 10, tiếp tục đề phòng nguy cơ lũ quét và sạt lở đất, nhất là ở khu vực vùng núi và những khu vực có nền đất yếu.

Áp thấp nhiệt đới với sức gió tối đa 60 km/h sẽ đi vào Quảng Ninh - Hải Phòng, gây mưa lớn ở Đông Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ.

Áp thấp nhiệt đới tăng thành cấp 7 với sức gió 60 km/h, dự kiến sớm mai đi vào vịnh Bắc Bộ và ảnh hưởng đến miền núi phía Bắc.

Hồi 13 giờ ngày 23/09, vị trí tâm áp thấp nhiệt đới ở vào khoảng 15,5 độ Vĩ Bắc; 117,9 độ Kinh Đông. Sức gió mạnh nhất ở vùng gần tâm áp thấp nhiệt đới mạnh cấp 6 (40-50km/giờ), giật cấp 8.

Bão số 10 (Doksuri) dự kiến đổ bộ khu vực tỉnh Nghệ An - Quảng Trị với sức gió mạnh nhất ở vùng gần tâm đạt cấp 13 (135-150 km/h), giật cấp 15.

Có thể mạnh tới cấp 13, bão Doksuri đang nhắm vào các tỉnh Bắc Trung Bộ trong khi vùng ảnh hưởng bão cấp 8 trải dài từ Nam Định tới Thừa Thiên - Huế.

Ngày 13 đến sáng 14/9, bão đạt tới cấp 11 và hướng vào khu vực Bắc Trung Bộ. Khu vực ảnh hưởng trải rộng từ Bắc Bộ tới Trung Trung Bộ.

Áp thấp nhiệt đới đang hướng thẳng vào đảo Luzon (Philippines) và dự kiến mạnh lên thành bão sau khi vào Biển Đông.

Xem tiếp