12/07/2017 01:48

Nâng cao giá trị tôm Việt Nam

Đây là nỗi trăn trở lâu nay của ngành tôm Việt Nam và mới được đưa ra bàn luận tại một cuộc đối thoại bàn tròn do Tổng cục Thủy sản phối hợp với các bên liên quan tổ chức tại Cần Thơ; đã có nhiều giải pháp được đưa ra.

Nâng cao giá trị tôm Việt Nam - ảnh 1

Việc kiểm nghiệm nguyên liệu nhỏ lẻ làm phát sinh chi phí của doanh nghiệp       Ảnh: Nguyệt Nga

Minh bạch sản xuất

Tiến sĩ Phạm Anh Tuấn đặt vấn đề: Năm 2016, Việt Nam xuất khẩu tôm đạt 3,1 tỷ USD. Cũng năm này, tôm nuôi trong nước đạt sản lượng 630.000 tấn, bên cạnh, nhập hơn 250.000 tấn tôm nguyên liệu với trị giá khoảng 1 tỷ USD. Vậy thực tế, tôm nuôi trong nước có bao nhiêu tiêu thụ nội địa, bao nhiêu chế biến xuất khẩu? Năng suất và sản lượng thực tế tôm nuôi nước ta, của tôm sú và tôm thẻ chân trắng, tiềm năng từng loại như thế nào? “Cần thống kê chính xác các số liệu thì mới định hướng được chính sách đúng”, ông Tuấn kết luận.

Vài nét ông Tuấn đưa ra đã khắc họa rõ diện mạo ngành tôm nước ta hiện nay: Cơ bản vẫn là tự phát với quy mô sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, giá thành cao hơn nhiều nước như Ấn Độ, Thái Lan. Cũng vì thế, thiếu các điều kiện để thúc đẩy liên kết, nâng cao giá trị ngành tôm, từ hạ tầng kỹ thuật đến tiêu chuẩn chất lượng. Việc liên kết hợp tác nuôi tôm đã ít ỏi mà trong số hợp tác xã và tổ hợp tác đã có, theo ông Tuấn, chỉ khoảng 30% sản xuất có hiệu quả.

Để thoát ra khỏi tình trạng ấy, ý kiến của doanh nghiệp cũng như nhà quản lý là phải minh bạch hóa đầu vào của sản xuất để thực thi các giải pháp nâng cao chất lượng. Về quản lý nhà nước, cần đổi mới theo hướng quản lý ngành sản xuất công nghiệp hiện đại. Cụ thể là, chuyển từ kiểm soát chất lượng từng khâu nhỏ lẻ hiện nay sang kiểm soát cả quá trình bằng hệ thống tiêu chuẩn và tổ chức ngành tôm thành ngành sản xuất có điều kiện. Từ sản xuất giống, thức ăn đến nuôi tôm phải đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định của nhà nước thì mới được tham gia.

Thay đổi quản lý giống

Ông Đặng Quốc Tuấn, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng Giám đốc điều hành Tập đoàn Việt - Úc chia sẻ, nước ta sản xuất một năm khoảng 60 tỷ post, không thể kiểm dịch từng lô hàng mà phải quản lý từ gốc là cơ sở sản xuất giống. Nhà nước cần xây dựng hệ thống tiêu chuẩn để đảm bảo an toàn dịch bệnh, an toàn sinh học và cơ sở phải đạt mới được sản xuất giống. Như thế, con giống đưa ra thị trường luôn tốt mà quản lý không phải chạy theo kiểm dịch từng chuyến. “Quản lý vì sự phát triển của toàn ngành, không vì xóa đói giảm nghèo cho một số hộ để gây hại chung”, ông nói.

Đồng quan điểm, đại diện Cục Thú y khẳng định, cần loại bỏ việc kiểm dịch từng lô tôm giống như hiện nay, vì không thể thực hiện được đầy đủ khi ngành đã phát triển lên giá trị hàng tỷ USD. Mà phải quản lý cả quá trình, xét nghiệm suốt quá trình sản xuất giống, cơ sở sản xuất giống nào không đáp ứng được thì cấm hoạt động, chỉ giữ những cơ sở sản xuất giống an toàn dịch bệnh. Được như thế, mọi lô giống sản xuất ra đều đảm bảo an toàn dịch bệnh.

Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản Trần Đình Luân thừa nhận, sản xuất giống hiện nay còn nhỏ lẻ và việc mua bán len lỏi khắp hang cùng ngõ hẻm, nếu quản lý bằng cách kiểm dịch như lâu nay là không làm được. Nên cần phải xây dựng quy chuẩn, đưa ra điều kiện sản xuất để các cơ sở sản xuất giống chấp hành. Ông cho biết, Tổng cục vừa yêu cầu các địa phương hàng tháng báo cáo hoạt động kiểm tra, “việc này phải làm liên tục mới có kết quả, nếu địa phương nào không báo cáo cũng có nghĩa là không làm việc”.

Chặt chẽ chuỗi sản xuất

Ông Lê Văn Quang, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Thủy sản Minh Phú cho biết thực trạng nhức nhối, khoảng 40% tôm nguyên liệu mua về nhà máy khi kiểm nghiệm phát hiện nhiễm kháng sinh. Việc kiểm nghiệm nhiều lô hàng nguyên liệu nhỏ lẻ làm tăng giá lên bình quân 6.000 đồng/kg, chưa kể phí kiểm nghiệm ở thị trường nhập khẩu. Ông khẩn thiết: “Tất cả các khâu trong chuỗi đá bóng về doanh nghiệp chế biến, buộc doanh nghiệp phải làm đủ các chứng nhận chất lượng từ giống, thức ăn, nuôi đến chế biến, vậy cả quá trình không ai kiểm soát?”.

Chung bức xúc, Tổng Giám đốc Công ty CP Thủy sản Sóc Trăng Trần Văn Phẩm kêu lên: “Nhà chế biến rất khổ, muốn bán tôm phải làm hết các chứng nhận”. Ông kể, yêu cầu nhà sản xuất thức ăn, giống, nuôi tôm làm chứng nhận nhưng họ không làm và cũng không bị sao cả. “Trong nhà máy phải tiết kiệm từng tý mới có lời, lại còn phải lo ngoài nhà máy nữa là vượt quá khả năng, mong quản lý nhà nước quan tâm”, ông kiến nghị.

Đại diện doanh nghiệp sản xuất thức ăn thủy sản, ông Phạm Thái Nguyên ở Biobest Việt Nam chia sẻ, đang triển khai dự án “nhóm nuôi tôm có trách nhiệm” để xây dựng chuẩn chất lượng. Theo đó, doanh nghiệp cung cấp trang web cho các hộ nuôi tôm ghi nhật ký điện tử. Tất cả đầu vào được ghi chép đầy đủ, đảm bảo sản phẩm sau này truy xuất được nguồn gốc hàng ngày. Kỳ vọng, xây dựng được quy trình nuôi tôm đạt chứng nhận chất lượng với giá thấp, nông dân có lời sẽ tích cực thực hiện.

>> Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản Trần Đình Luân: Phải liên kết chuỗi thì mới phát triển và quản lý từ gốc để đảm bảo chuỗi an toàn, như kháng sinh phải kiểm soát không cho đến được ao nuôi. Để đạt hiệu quả, cần công - tư kết hợp. Trong đó, quản lý nhà nước xây dựng các quy trình, quy chuẩn và hướng dẫn thực thi.

Xem thêm: Giải pháp phòng trị bệnh trên tôm nuôi

Tags: nuôi thủy sản, ngành tôm, nâng cao giá trị

TIN KHÁC

Sản xuất hồ tiêu gặp khó KHUYẾN NÔNG

Sản xuất hồ tiêu gặp khó

Sau thời gian dài ở mức cao, hiện giá hồ tiêu trong nước đang giảm mạnh. Hiệp hội hồ tiêu Việt Nam cho rằng, đây là hệ quả tất yếu của việc phát triển “nóng” diện tích, bất chấp các khuyến cáo.

Thời tiết bất thường cộng với mật độ nuôi quá dày đã khiến một lượng lớn cá lồng nuôi trên sông Bồ qua địa bàn phường Hương Xuân (Hương Trà), Quảng Thọ (Quảng Điền) bị chết, gây thiệt hại hàng trăm triệu đồng.

Theo Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn (Bộ NN&PTNT), 6 tháng đầu năm 2017, lượng muối tồn trong diêm dân và một số doanh nghiệp sản xuất khoảng 385.465 tấn.

Ngoài Mỹ, Úc, Pháp, nhiều thị trường khác trong khu vực ASEAN cũng cam kết nhập khẩu vải thiều Việt Nam. Đây là dấu hiệu tích cực cho thấy trái vải Việt Nam dần khẳng định được vị thế tại thị trường nước ngoài.

Đến sáng 10/7, ghi nhận có khoảng 100 hộ dân bị ảnh hưởng, số cá chết ban đầu theo thống kê trên 1.000 con. Việc cá chết 2 ngày qua khiến giá cá rớt giá nghiêm trọng.

Artemia là đối tượng có nhiều giá trị dinh dưỡng và kinh tế. Việt Nam là một trong số ít quốc gia đủ điều kiện sản xuất được loài này.

Với mục tiêu đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa đề nghị Bộ NN&PTNT xem xét và áp dụng việc cấp và kiểm tra Chứng thư trước thông quan theo quy định bắt buộc, đối với tất cả các lô hàng thủy sản xuất khẩu sang Trung Quốc. Đây được xem như một biện pháp mạnh để bảo vệ uy tín thương hiệu thủy sản Việt Nam.

Nhu cầu sử dụng điện ngày một tăng khi ngành thủy sản ngày càng phát triển. Vì vậy, việc đảm bảo nguồn điện ổn định cho ngành này hết sức cần thiết.

Một ngày hè nắng vàng như rót mật trên những chùm nhãn chín đầu mùa, tôi tìm về xã Hồng Nam (thành phố Hưng Yên), để được say trong vị ngọt thơm của nhãn lồng quê hương và được thăm vườn nhãn của một lão nông đã ngoài lục tuần – người hơn 20 năm qua miệt mài sưu tầm, lưu giữ các giống nhãn quý của Hưng Yên.

Vừa qua, tại Nha Trang, Tổng cục Thủy sản, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Đại học Nha Trang đã tổ chức Hội thảo khoa học về “Tình hình dịch bệnh trên tôm nuôi và biện pháp phòng trị”; kiến nghị những giải pháp phòng trừ dịch bệnh trên tôm.

Xem tiếp