14/02/2020 02:45

Mô hình nông nghiệp công nghệ cao ở đồng bằng sông Hồng (Tiếp theo và hết)

Khảo sát thực tế từ những cánh đồng áp dụng công nghệ cao ở vùng đồng bằng sông Hồng cho thấy, để nhân rộng những mô hình này, ngoài sự mạnh dạn đầu tư của doanh nghiệp, rất cần sự vào cuộc quyết liệt của Nhà nước và chính quyền các cấp trong tháo gỡ khó khăn về tích tụ đất đai và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, nông dân…

Mô hình nông nghiệp công nghệ cao ở đồng bằng sông Hồng (Tiếp theo và hết) - ảnh 1

Sản xuất rau sạch theo công nghệ I-xra-en tại VinEco Tam Đảo (Vĩnh Phúc). Trong ảnh: Dây chuyền đóng gói rau sạch. Ảnh: THẾ HÙNG

Bài 2: Để có thêm nhiều cánh đồng công nghệ cao 

Tích tụ đất sản xuất

Tại Hà Nam, mặc dù có hơn 40 nghìn ha sản xuất nông nghiệp nhưng diện tích lại manh mún, nhỏ lẻ do có nhiều chủ sở hữu. Theo đồng chí Trương Minh Hiến, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Nam: Nếu trồng lúa, hoa màu, mỗi héc-ta chỉ cho thu nhập gần 100 triệu đồng/năm. Giải bài toán áp dụng nông nghiệp công nghệ cao là quyết tâm của Đảng bộ, chính quyền tỉnh để tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH).

Đồng chí Hiến kể về cách làm mới của địa phương: “Chúng tôi xác định doanh nghiệp phải là đầu tàu để xây dựng nền nông nghiệp công nghệ cao (NNCNC). Để có cánh đồng NNCNC, phải có quỹ đất cho doanh nghiệp. Nhưng ruộng đất manh mún quá, mỗi héc-ta lúa có hàng chục chủ hộ, doanh nghiệp lại khó “thu gom”. Vì vậy, chúng tôi chọn giải pháp chính quyền tỉnh đứng ra đại diện thuê đất của nông dân, ứng ngân sách tỉnh trả cho người dân rồi giao cho doanh nghiệp. Chúng tôi mạnh dạn đầu tư hạ tầng, xây dựng hệ thống điện, đường, kênh thoát... hỗ trợ để doanh nghiệp yên tâm đầu tư”.

Khảo sát từ hai khu NNCNC của Hà Nam cho thấy hiệu quả sản xuất của mô hình, hoàn toàn có thể nhân rộng. Hiện toàn tỉnh có khoảng 300 nông dân được nhận vào làm trong các khu NNCNC. Đại diện các khu NNCNC cũng ký hợp đồng với 55 hợp tác xã, 24 tổ hợp tác để chuyển giao công nghệ, bao tiêu sản phẩm, tạo mạng lưới vệ tinh cho doanh nghiệp trong toàn tỉnh. Chúng tôi quy hoạch đến năm 2020 sẽ có khoảng 1.000 ha đất NNCNC, mỗi xã sẽ tích tụ khoảng 10 ha để làm mạng lưới vệ tinh nhằm nhân rộng mô hình ra toàn tỉnh”.

Tại Hải Dương, việc ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp đang gặp khó khăn do đầu tư lớn, khả năng thu hồi vốn lại chậm. Các doanh nghiệp có đủ năng lực để đầu tư vào lĩnh vực này còn hạn chế, chính sách ưu đãi chưa thiết thực, hiệu quả. Trong khi đó, NNCNC cần diện tích lớn, thời hạn sử dụng đất lâu dài để ứng dụng cơ giới hóa, tự động hóa vào sản xuất nhằm tăng năng suất, giảm giá thành, bảo đảm tính đồng bộ của sản phẩm trên diện rộng và nhiều lợi ích khác.

Giám đốc Công ty TNHH một thành viên rau, củ, quả Thanh Hà xã Hồng Lạc, huyện Thanh Hà (Hải Dương) Phạm Công Tới cho biết: “Hiện nay công ty có diện tích sản xuất gần 40 ha, trong đó có 2.000m2 sản xuất theo mô hình nhà màng, nhà lưới. Công ty còn liên kết sản xuất cùng 30 hộ dân với diện tích khoảng 70 ha. Mỗi năm bình quân xuất ra thị trường khoảng 600 đến 700 tấn rau, củ, quả, doanh thu khoảng 30 tỷ đồng/năm. Tuy nhiên, khó khăn hiện nay là việc thuê đất của nông dân nhằm hình thành các cánh đồng lớn, ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất. Thời gian thuê chỉ kéo dài trong 5 năm vì vậy chúng tôi không dám mạnh dạn đầu tư theo mô hình NNCNC”.

Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn Nguyễn Đỗ Anh Tuấn cho rằng: Thời gian gần đây, các chính sách về đất đai đã khắc phục được những hạn chế về việc sử dụng đất nông nghiệp. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện Luật Đất đai và đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp cho thấy, vẫn còn một số khó khăn vướng mắc về cơ chế, chính sách cản trở quá trình phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa tập trung, quy mô lớn cần được tháo gỡ. Trên cơ sở đó, các bộ, ngành liên quan cần tham mưu nâng thời hạn thuê đất 5% từ 5 năm lên thành 20 năm và thu tiền 5 năm một lần để cá nhân, tổ chức yên tâm đầu tư sản xuất, kinh doanh lớn; nên cho phép UBND cấp tỉnh tham gia thu hồi, đền bù để có đất xây dựng khu NNCNC theo quy hoạch.

Phát huy vai trò đầu tàu của doanh nghiệp

Hiện nay việc đầu tư sản xuất NNCNC chủ yếu do các tập đoàn, công ty có tiềm lực tài chính mạnh thực hiện. Tập đoàn Hòa Phát chính thức đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp từ năm 2015 và định hướng phát triển theo chuỗi 3F (Farm-Feed-Food), làm một cách bài bản, nghiêm túc ngay từ đầu để đạt hiệu quả cao nhất. Hòa Phát đang triển khai hai công đoạn đầu của chuỗi này là sản xuất thức ăn chăn nuôi và chăn nuôi. Tập đoàn đã thực hiện một số mô hình ứng dụng NNCNC trong sản xuất thức ăn chăn nuôi, chăn nuôi lợn, bò và gia cầm tại một số tỉnh, thành phố trên cả nước như Hưng Yên, Yên Bái, Bình Phước, Thái Bình… Trong đó, trại bò công nghệ cao Việt Hùng do Công ty cổ phần Phát triển nông nghiệp Hòa Phát (Tập đoàn Hòa Phát) đầu tư là trang trại chăn nuôi bò thịt quy mô lớn nhất tỉnh Thái Bình với công suất nuôi 7.000 con.

Để bảo đảm nguồn thức ăn cho bò, công ty liên kết với người dân các xã lân cận trồng ngô, bằng cách cung cấp giống ngô và bao tiêu toàn bộ sản phẩm đầu ra. Mô hình chuỗi liên kết sản xuất này không chỉ giúp tăng thu nhập cho hàng nghìn hộ từ việc sử dụng hiệu quả diện tích đất hiện có mà còn giúp nông dân không phải lo khâu bảo quản chế biến sau thu hoạch. Công ty cũng thu hút và tạo việc làm ổn định cho hơn 50 lao động, phần lớn là lao động trong tỉnh. Năm 2017, chính thức đi vào hoạt động, công ty đã đóng góp hơn ba tỷ đồng tiền thuế vào nguồn thu ngân sách tỉnh Thái Bình.

Cuối năm 2015, Công ty VinEco chính thức ra mắt thị trường lô rau sạch đầu tiên, khởi động chương trình đầu tư vào nông nghiệp của Tập đoàn Vingroup. Với quyết tâm cao và đầu tư mạnh, chỉ sau hai năm, VinEco đã xây dựng và mở rộng 14 nông trường quy mô và chuyên nghiệp trên cả nước. Các nông trường được quy hoạch thiết kế khoa học gồm khu sản xuất, khu nhà kính, khu sơ chế, đóng gói tự động, khu bảo quản với tổng diện tích sản xuất gần 3.000 ha. Các nông trường VinEco còn tiên phong đưa công nghệ nông nghiệp tiên tiến hàng đầu thế giới vào Việt Nam. Điển hình là công nghệ trồng trọt của Kubota (Nhật Bản), công nghệ tưới nhỏ giọt và tưới phun mưa của Netafim (I-xra-en), công nghệ sản xuất trong nhà màng của TAP, trồng cây thủy canh bằng kỹ thuật màng mỏng dinh dưỡng NFT, công nghệ trồng cây rau mầm Microgreen.

VinEco cũng vừa hoàn thiện và đưa vào sử dụng nhà máy sản xuất nấm sạch với thiết bị được nhập khẩu 100% theo công nghệ Hàn Quốc tại nông trường VinEco Tam Đảo (Vĩnh Phúc). Hiện nay, mỗi tháng VinEco đã cung cấp cho thị trường hàng nghìn tấn nông sản với hơn 200 chủng loại. Tập đoàn này đã khởi động Chương trình “Đồng hành, hỗ trợ và thúc đẩy sản xuất nông nghiệp Việt”, nhận được gần 3.000 đơn đăng ký từ các hộ nông dân trên toàn quốc. Đến nay, gần 800 hộ sản xuất liên kết ra thị trường thông qua hệ thống tiêu thụ của Vinmart và Vinmart+.

Tháo gỡ chính sách

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN và PTNT), hiện nay hạ tầng cho phát triển, ứng dụng công nghệ đối với ngành nông nghiệp chưa đồng bộ, quy mô đồng ruộng manh mún; kết cấu hạ tầng nông nghiệp nông thôn chưa đáp ứng được yêu cầu. Năm 2017, Bộ đã điều chỉnh cơ cấu các nhiệm vụ khoa học công nghệ và khuyến nông theo hướng ưu tiên các nhiệm vụ nghiên cứu, chuyển giao, ứng dụng công nghệ cao, sản xuất nông nghiệp sạch để giảm chi phí đầu vào, tăng giá trị sản phẩm.

Thời gian qua, sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ đã nhận được sự quan tâm của Chính phủ, các doanh nghiệp, người dân. Ngay từ đầu năm 2017, Thủ tướng Chính phủ đã phát động chủ trương thúc đẩy phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch; giao Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo hệ thống ngân hàng thương mại triển khai gói tín dụng ưu đãi (100 nghìn tỷ đồng) cho NNCNC, nông nghiệp sạch. Đồng thời, Bộ NN và PTNT đã xây dựng và ban hành tiêu chí xác định chương trình, dự án nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch, danh mục công nghệ cao ứng dụng trong nông nghiệp; triển khai chứng nhận doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao… để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp khi vay vốn ngân hàng.

Theo Bộ NN và PTNT: Các bộ, ngành, địa phương cần thúc đẩy tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng ưu tiên tập trung ba trục sản phẩm; tiếp tục triển khai các giải pháp trọng tâm thúc đẩy phát triển NNCNC như hoàn thiện văn bản pháp luật để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn; hoàn thiện chính sách đất đai, tạo thuận lợi cho tích tụ, tập trung ruộng đất; hướng dẫn chứng nhận quyền sở hữu tài sản trên đất nông nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp thực hiện thủ tục đăng ký giao dịch bảo đảm vay vốn ngân hàng; đẩy mạnh xúc tiến mở rộng thị trường. Các địa phương cần chủ động, tích cực huy động nguồn lực đầu tư, khuyến khích hình thức hợp tác, liên kết trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, ban hành các chính sách, cải cách nền hành chính tạo môi trường thuận lợi thu hút đầu tư từ doanh nghiệp vào phát triển NNCNC.

 Xem thêm: Bài 1: Những cánh đồng tiền tỷ

Theo Bảo Trung - Hoàng Hùng - Tuấn Ngọc - Vĩnh Phương/Báo Nhân Dân


Link báo gốc: https://www.nhandan.com.vn/kinhte/item/35323802-mo-hinh-nong-nghiep-cong-nghe-cao-o-dong-bang-song-hong-tiep-theo-va-het.html

TIN KHÁC

Thêm dự án nuôi tôm nghìn tỷ tại Bạc Liêu NÔNG NGHIỆP THÔNG MINH

Thêm dự án nuôi tôm nghìn tỷ tại Bạc Liêu

Tập đoàn Việt – Úc sắp chính thức đưa vào hoạt động khu phức hợp sản xuất tôm chất lượng cao theo dây chuyền khép kín với quy mô gần 1.000 tỷ đồng tại TP. Bạc Liêu.

Thời gian qua, việc ứng dụng công nghệ thông minh vào sản xuất nông nghiệp đã đem lại năng suất, chất lượng an toàn và sức cạnh tranh cao cho sản phẩm nông nghiệp.

Vài năm gần đây, vùng lúa đồng bằng sông Hồng bắt đầu xuất hiện nhiều mô hình sản xuất áp dụng công nghệ cao, cho thu nhập hàng tỷ đồng/ha/năm. Công nghệ cao được áp dụng từ khâu sản xuất giống, canh tác đến sản xuất hàng hóa đã mở hướng đi mới trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp của vùng trọng điểm lúa Bắc Bộ…

Ngày 25/1 tới đây, Bộ Khoa học và Công nghệ và UBND tỉnh Đồng Tháp sẽ phối hợp tổ chức Hội thảo quốc tế “Nông nghiệp thông minh – Cơ hội và thách thức với nông nghiệp Việt Nam” tại Đồng Tháp.

Chiều 25-11, tại Hà Nội, Cục Phát triển thị trường và doanh nghiệp khoa học và công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) tổ chức Hội thảo "Nông nghiệp thông minh - Cơ hội và thách thức trong chuyển giao công nghệ".

Quận 12 là một trong những quận có truyền thống về trồng hoa - cây kiểng, đặc biệt là trồng mai của Thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên với tiến trình đô thị hóa đang diễn ra nhanh trên địa bàn Thành phố nói chung và quận 12 nói riêng nên diện tích đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp, nhân lực lao động trẻ cho ngành bị thiếu hụt, hiện chỉ còn lại những nhân công lớn tuổi, năng suất lao động thấp.

Chiều ngày 17/05/2019, tại Hà Nội Tổ chức Sáng kiến thương mại bền vững (IDH), Cục Bảo vệ thực vật - Bộ Nông nghiệp và PTNT đồng phối hợp tổ chức lễ công bố phần mềm tra cứu thuốc bảo vệ thực vật trên điện thoại di động trước sự chứng kiến của các đại biểu đại diện cho khối công, tư, các hiệp hội doanh nghiệp, tổ chức quốc tế, các cơ quan truyền thông báo chí và đặc biệt là người nông dân - đối tượng chính sử dụng phần mềm này.

Phát triển nông nghiệp công nghệ cao là xu hướng tất yếu để hướng đến một nền kinh tế nông nghiệp bền vững. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, thời gian qua, việc thu hút đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao chưa được như kỳ vọng. Đáng chú ý, khu vực DN có vốn đầu tư nước ngoài tham gia vào lĩnh vực này rất... nhỏ giọt.

Tỉnh Bắc Ninh đang phấn đấu đến năm 2020 sẽ nâng tỷ trọng giá trị sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao (CNC) chiếm từ 25 đến 30% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp toàn tỉnh. Trong đó, xây dựng 35 vùng sản xuất trồng trọt, mở rộng chín vùng chăn nuôi lợn, gia cầm; hình thành 23 vùng nuôi cá thâm canh ứng dụng CNC. Để hoàn thành mục tiêu, ngành nông nghiệp tỉnh gấp rút triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

Hợp tác xã (HTX) dịch vụ tổng hợp Đa Tốn, huyện Gia Lâm đang là điển hình của TP về sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và “bắt tay” với DN thành công khi xây dựng mô hình trồng rau thủy canh cho hiệu quả kinh tế đạt 1 tỷ đồng/ha/năm.

Xem tiếp