10/11/2018 11:22

Liên kết '4 nhà' trong nông nghiệp đã thực sự hiệu quả?

Liên kết 4 nhà 'Nhà nông - Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp' từ lâu được xem là xu thế phát triển tất yếu của nền nông nghiệp hiện đại và bền vững. Tuy nhiên, trên thực tế, sự phối hợp giữa '4 nhà' vẫn chưa thực sự phát huy hiệu quả.

Liên kết lỏng lẻo, nông dân bấp bênh

Vấn nạn phá mía trồng mì (sắn) ở nhiều địa phương hiện nay vẫn chưa hạ nhiệt. Nói về điều này, ông Phạm Văn Quyến - Chủ tịch UBND xã Ia Sol, huyện Phú Thiện, tỉnh Gia Lai cho biết: 'Hàng ngàn hecta mía đang dần bị phá để trồng mì, trước tình hình đó, dự báo công cuộc giải cứu mì có thể xảy ra vì lý do quen thuộc là cung vượt cầu. Thế nhưng, vụ việc cứ lặp đi lặp lại nên các cơ quan chức năng, doanh nghiệp lẫn người tiêu dùng cũng không còn nhiệt tình để giải cứu'.

Đa số nông dân hiện nay vẫn còn thói quen sản xuất manh mún, chưa bắt kịp thông tin thị trường, chạy theo thời vụ và không có kế hoạch trồng trọt dài hạn. Do đó, trước tình hình giá đường thế giới giảm, đường lậu ồ ạt, lượng đường tồn kho chồng chất, nông dân không ký hợp đồng nhận đầu tư và bán cho nhà máy đường nên bị từ chối, hay giảm giá thu mua nguyên liệu, buộc nông dân chấp nhận phá bỏ mía để chuyển đổi sang trồng mì.

Liên kết '4 nhà' trong nông nghiệp đã thực sự hiệu quả? - ảnh 1

Một số hộ nông dân không muốn bị ràng buộc sau khi ký kết hợp đồng với nhà máy

Theo ông Huỳnh Vĩnh Hương - Phó Chủ tịch UBND huyện IaPa, tỉnh Gia Lai: 'Một số hộ nông dân không muốn bị ràng buộc sau khi ký kết hợp đồng với nhà máy, bởi thời gian mua mía của nhà máy đường thường kéo dài, việc thu hoạch phải theo lịch của nhà máy, trong khi đó cây mía trên địa bàn gặp nhiều rủi ro như dễ cháy vào mùa khô, sâu bệnh, giá cả biến động. Thực tế những năm qua, có thời điểm giá đường tăng cao, các công ty ngoài vùng nguyên liệu tranh mua mía với giá cao hơn nhà máy, khiến nông dân kỳ vọng'.

Qua đó cho thấy, sợi dây liên kết giữa 'Nhà nông - Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp' hiện tại còn lỏng lẻo, chưa có 'nút thắt', đặc biệt là giữa doanh nghiệp và nông dân, dẫn đến ngành nông sản rơi vào tình trạng khó khăn: ùn tắc đầu ra, mất giá, vỡ quy hoạch cây trồng, thu nhập nông dân bấp bênh…

Đẩy mạnh hiệu quả liên kết '4 nhà'

Hiện nay, ở nhiều vùng nông thôn, liên kết '4 nhà' vẫn là khẩu hiệu chung chung, quá trình triển khai còn tồn tại nhiều hạn chế. Vì vậy, cần có những giải pháp căn cơ để mô hình liên kết mang lại hiệu quả, hướng đến phát triển toàn diện và bền vững.

Liên kết '4 nhà' trong nông nghiệp đã thực sự hiệu quả? - ảnh 2

Nhà máy nên tăng cường đầu tư vào khâu trồng, chăm sóc và thu hoạch mía

'Trong liên kết '4 nhà', từng chủ thể cần làm tròn trách nhiệm của mình. Đối với nông dân trồng mía: phải nâng cao nhận thức trong việc liên kết, không chạy theo lợi ích trước mắt, tích cực áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong chọn giống, thâm canh, áp dụng cơ giới hóa từ khâu làm đất đến chăm sóc và thu hoạch; Đối với nhà máy đường: xây dựng chính sách đầu tư, thu mua hấp dẫn, dựa trên nền tảng chia sẻ lợi ích, áp dụng triệt để các giải pháp để minh bạch hóa chính sách, tăng cường đầu tư vào khâu trồng, chăm sóc và thu hoạch mía, đa dạng hóa các sản phẩm của cây mía, tích cực tìm các giải pháp để hạ chi phí sản xuất; Đối với chính quyền địa phương: tăng cường công tác tuyên truyền để người dân yên tâm trồng mía nhằm duy trì và phát triển vùng nguyên liệu' - Ông Huỳnh Vĩnh Hương - Phó Chủ tịch UBND huyện IaPa, tỉnh Gia Lai đưa ra ý kiến.

Bên cạnh đó, việc tích cực xây dựng và phát triển các hình thức tổ chức sản xuất phù hợp như hợp tác xã (HTX), nhóm hợp tác; nâng cao chất lượng mối liên kết giữa nông dân - HTX - Nhà máy; phối hợp thực hiện tốt các chính sách đầu tư, khuyến khích của chính phủ cũng là một trong hướng đi để phát triển nền nông nghiệp bền vững.

Nói về việc hình thành HTX chuyên canh mía, bà Lê Thị Quỳnh Trang - Chủ tịch HĐQT HTX Tân Tiến, huyện Iapa, tỉnh Gia Lai cho biết: 'Khi tham gia vào chuỗi liên kết, người nông dân có thể giảm chi phí đầu vào, được sử dụng các sản phẩm phục vụ nông nghiệp chất lượng tránh hàng giả, hàng kém chất lượng. HTX có thể đại diện giúp thành viên vay vốn để mở rộng sản xuất, cùng thành viên giám sát theo quy trình canh tác đã được thống nhất, đồng thời cũng là đơn vị tiếp cận các thông tin về thị trường, tiếp cận các gói chính sách hỗ trợ của nhà nước đối với lĩnh vực nông nghiệp'.

Liên kết '4 nhà' trong nông nghiệp đã thực sự hiệu quả? - ảnh 3

Nhà khoa học cần có chính sách khuyến khích gắn kết với người sản xuất nhằm tạo ra sản phẩm đủ chất lượng cho thị trường

Mặt khác, vai trò của nhà nước và nhà khoa học trong mô hình liên kết '4 nhà' cũng cần phát huy để tăng tính hiệu quả. Cụ thể, nhà khoa học cần có chính sách khuyến khích gắn kết với người sản xuất nhằm tạo ra sản phẩm đủ chất lượng cho thị trường. Riêng nhà nước, có vai trò chủ đạo là đưa ra chính sách phù hợp cho các thành phần trong mô hình liên kết cùng thực hiện, điển hình là những chính sách tháo gỡ về nguồn vốn.

'Việc tiếp cận nguồn vốn từ các chính sách của nhà nước thời gian qua còn nhiều hạn chế. Do kiến thức quản lý kinh tế của nhiều người dân (nhất là đồng bào dân tộc thiểu số) chưa bắt kịp với thời đại; thủ tục vay vốn từ các chính sách của nhà nước còn phức tạp so với vay tư nhân; chậm phát triển các HTX đủ năng lực để tiếp cận vốn và sử dụng vốn có hiệu quả; chưa thực hiện tốt công tác tuyên truyền chính sách' - Ông Huỳnh Vĩnh Hương cho biết thêm.

Suy cho cùng, câu chuyện thời sự muôn thuở 'được giá mất mùa, được mùa mất giá' khiến người nông dân điêu đứng quy về căn nguyên vẫn là do thiếu sự liên kết chặt chẽ, thậm chí là 'đứt mạch' trong mô hình '4 nhà', lợi ích và trách nhiệm giữa các bên không gắn kết. Vì vậy, chỉ khi nào 'nút thắt' đó được bền chặt, có sự tương tác, hỗ trợ nhau thực sự hiệu quả từ khâu sản xuất đến khâu tiêu thụ sản phẩm, lúc đó ngành nông nghiệp Việt Nam mới có thể phát triển bền vững và đời sống nông dân hết bấp bênh.

Theo Huỳnh Trần/Nld.com.vn

Tags: sản xuất nông nghiệp, sản phẩm chất lượng, liên kết 4 nhà, nông dân bấp bênh

TIN KHÁC

Bà Rịa – Vũng Tàu: Người thợ xây trở thành nông dân sản xuất giỏi KHUYẾN NÔNG

Bà Rịa – Vũng Tàu: Người thợ xây trở thành nông dân sản xuất giỏi

Bỏ công việc thợ xây, anh Lê Chí Dũng, ở tổ 8, ấp Bắc 1, xã Hòa Long, thành phố Bà Rịa, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu chuyển sang nuôi gà ta lấy thịt, cho đẻ lấy trứng ấp nở bán con giống, mỗi năm thu nhập trên hai trăm triệu đồng.

Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình có ý kiến về tăng cường các biện pháp đấu tranh phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi buôn lậu, vận chuyển, kinh doanh lợn, sản phẩm từ lợn không rõ nguồn gốc.

Vùng đất trại Sét, xã Xuân Mỹ (Nghi Xuân - Hà Tĩnh) vốn đầy lau lách, giang nứa bủa vây, nhưng nay, là khu vực phủ kín màu xanh của cây lâm nghiệp, cây ăn quả, rau sạch; chuồng trại nuôi bò, lợn, gà...

Chanh dây là cây trồng không mới với nông dân trong tỉnh nhưng trồng theo hướng hữu cơ để xuất khẩu là cách làm khác biệt của các hộ dân ở thôn 6, xã Bình Minh (Bù Đăng - Bình Phước). Cách làm này đang mở ra cho nông dân trong tỉnh hướng chuyển đổi cây trồng, giúp tăng thu nhập.

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng nâng cao thu nhập cho người nông dân trên một đơn vị diện tích đất canh tác nhằm phát triển kinh tế địa phương đang là yêu cầu cấp thiết của ngành nông nghiệp.

Khởi nghiệp từ sản xuất nông nghiệp đang là xu hướng của nhiều đoàn viên, thanh niên.

Vụ đông này, hộ chị Phạm Thị Nguyên, thôn Thanh Niên 2, xã Minh Bảo, thành phố Yên Bái lần đầu tiên trồng 1,2 sào khoai tây theo phương pháp làm đất tối thiểu.

Nhìn toàn cảnh gần 10 năm xây dựng nông thôn mới (XDNTM) ở ven đô Đà Lạt (Lâm Đồng), thấy nhiều thành tựu nổi bật làm nền tảng để tiếp tục phát huy, triển khai các giải pháp hữu hiệu đối với từng tiêu chí nâng cao vào năm 2020.

Sáng ngày 9/11, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Phan Xuân Dũng trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Trồng trọt. Các đại biểu thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Trồng trọt.

Văn phòng Chính phủ vừa có thông báo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389) về việc tăng cường các biện pháp phòng, chống buôn lậu, vận chuyển, kinh doanh lợn, các sản phẩm từ lợn không rõ nguồn gốc.

Xem tiếp