20/06/2017 11:03

Kỹ thuật hạn chế lúa lép

Tìm hiểu và nắm được nguyên nhân gây ra lúa lép ở cây lúa, chúng ta sẽ đưa ra được những giải pháp hữu hiệu nhằm giảm tỷ lệ hạt lép của lúa một cách chủ động...

Kỹ thuật hạn chế lúa lép - ảnh 1

Ảnh minh họa

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến lúa lép trong vụ lúa hè thu, nhưng phải nói rằng sự đổ ngã là nguyên nhân chính và gây lép nhiều nhất. Tỷ lệ lép nhiều hay ít tùy thuộc vào ruộng lúa bị đổ ngã vào các thời kỳ sinh trưởng khác nhau của cây lúa.

Nếu ruộng lúa bị đổ ngã ở thời kỳ trước và ngay sau khi trổ bông thì tỷ lệ lép rất cao và năng suất lúa sẽ giảm rõ rệt. Mặt khác, ruộng lúa bị đổ ngã, việc thuê mướn công cắt cũng khó khăn và giá cao hơn so với ruộng lúa đứng, dẫn đến làm tăng giá thành sản xuất lúa.

Những nguyên nhân dẫn đến lúa bị lép là:

- Do người sản xuất áp dụng các yếu tố kỹ thuật không phù hợp như gieo sạ với mật độ quá dày, bón phân mất cân đối giữa đạm lân và kali, chủ yếu là bón quá nhiều phân đạm ở giai đoạn cuối làm cho cây lúa phát triển lá quá mạnh, thân cây lúa bị yếu sẽ dẫn đến đổ ngã, bông lúa trổ ra bị ngâm dưới nước sẽ bị hư hoặc đè lên nhau sẽ không thụ phấn được làm cho hạt lúa bị lép.

- Do tác động của các yếu tố ngoại cảnh như mưa to, gió lớn. Lúa trổ ra mà gặp cơn bão thì tỷ lệ lép sẽ rất cao, thời tiết quá nóng, quá lạnh, trời âm u không có nắng cũng làm cho khả năng thụ phấn kém, dẫn đến hạt lúa bị lép.

- Do giống: Có những giống lúa thường hay có tỷ lệ hạt lép cao trong vụ hè thu như IR64, Jasmin85. Những giống thường cho tỷ lệ hạt lép thấp trong vụ hè thu như OM4498, OM2517… Những giống lúa cao cây sẽ hay bị đổ ngã trong vụ hè thu làm tăng tỷ lệ hạt lép.

- Do sâu bệnh: Vào thời kỳ lúa trổ thường hay bị các loại sâu bệnh như sâu cuốn lá, bệnh đạo ôn trên lá, đạo ôn cổ bông. Ruộng lúa bị hại nặng bởi các loài dịch hại này sẽ làm lúa lép rất nhiều.

Tìm hiểu và nắm được nguyên nhân gây ra lúa lép ở cây lúa, chúng ta sẽ đưa ra được những giải pháp hữu hiệu nhằm giảm tỷ lệ hạt lép của lúa một cách chủ động, trên cơ sở đó sẽ giữ vững được năng suất. Các biện pháp cụ thể để hạn chế đổ ngã là:

+ Sử dụng các giống lúa cứng cây: Trong vụ hè thu đa số các giống lúa cao sản ngắn ngày đều có rạ cứng như OM4498, CS2000, OM2517… Những giống lúa thơm, lúa dài ngày, lúa mùa thường cao cây và yếu rạ.

+ Bố trí thời vụ thích hợp: Vụ hè thu ở ĐBSCL, vào các tháng 10, 11 thường hay có mưa to kéo dài và lũ lụt vì vậy cần bố trí mùa vụ hợp lý để thu hoạch trước khi lũ về.

+ Làm đất thật kỹ khi xuống giống nhằm cho bộ rễ phát triển mạnh sẽ giúp cây lúa cứng cây hơn.

+ Áp dụng các biện pháp sạ thưa như sạ theo hàng, lượng giống sạ từ 100-120 kg lúa/ha để đảm bảo độ thông thoáng trong ruộng lúa sẽ giảm được sâu bệnh.

+ Cần bón phân cân đối giữa các loại phân là đạm, lân và kali. Bón đạm nên bón theo bảng so màu lá vừa đáp ứng được nhu cầu sinh trưởng của cây lúa, vừa không gây lãng phí phân đạm. Chú ý bón phân kali sẽ làm cây lúa cứng cáp hơn.

+ Thăm đồng thường xuyên, khi phát hiện có sâu bệnh tới ngưỡng gây hại thì cần xử lý ngay. Trước và sau khi lúa trổ nên phun thuốc Till Supfer sẽ phòng trừ được một số loại bệnh và làm tăng độ phì hạt lúa, màu sắc lúa sáng bóng.

+ Điều tiết nước trong ruộng lúa, tốt nhất nên tháo cạn nước ruộng trước khi cây lúa vào giai đoạn làm đòng, vừa tạo điều kiện thông thoáng ruộng lúa, vừa làm cho bộ rễ phát triển ăn sâu vào đất. Thời gian rút nước khoảng 7 ngày, sau đó cho nước vào và khống chế mức nước ở mức 5-10 cm cho đến khi lúa chín. Rút hết nước trước khi thu hoạch lúa 10 ngày.

Theo Đỗ Quảng/Báo Nông nghiệp Việt Nam

Tags: kỹ thuật trồng lúa, trồng lúa

TIN KHÁC

Lúa nếp cô Duyên cùng mô hình liên kết giúp nhiều nông dân Đức Chính thoát nghèo LÚA

Lúa nếp cô Duyên cùng mô hình liên kết giúp nhiều nông dân Đức Chính thoát nghèo

Từ 6 hộ trồng 20ha lúa nếp xuất khẩu đến nay đã có 250 hộ tham gia trồng 400ha. Bà con đã gọi giống lúa của mình bằng cái tên đậm đà “tình thương mến thương”: Lúa nếp cô Duyên như một cách hàm ơn người giúp họ ăn nên làm ra.

Trong hệ thống biện pháp kỹ thuật thâm canh cây lúa thì giai đoạn mạ có vị trí đặc biệt quan trọng (tốt giống tốt má, tốt mạ tốt lúa).

Lúa là cây trồng chính và quan trọng trong sản xuất nông nghiệp nước ta. Tuy nhiên, một khi được thâm canh tăng năng suất và chất lượng, nhiều loại dịch hại xuất hiện.

Trong những năm gần đây bệnh đốm nâu ngô thường phát sinh và phát triển ở các vùng trồng ngô tại khu vực Bắc miền Trung. Đặc biệt ở các vùng trồng ngô nhiều vụ liên tiếp nhau như các vùng đất bãi ven sông, đất chân đồi.

Lưu ý, khi hạt giống đã nứt nanh thì dừng ủ nóng, chỉ để giống nơi thoáng mát là được. Kiểm tra, thấy mầm hạt giống phát triển dài bằng 1/2 - 2/3 hạt thóc thì đem gieo.

Bệnh đạo ôn thường gây hại trên trà lúa từ giai đoạn đẻ nhánh cho đến trổ chính do nấm Pyricularia oryzae gây ra. Bào tử mầm nẩy mầm ở nhiệt độ 24 - 28 độ C, đêm có sương mù, ẩm độ không khí trên 90%.

Trong những năm gần đây, bệnh bướu rễ (do tuyến trùng) gây hại khá phổ biến trong ruộng lúa, đặc biệt là các vùng đất giữ nước kém (đất pha cát hoặc đất nhiễm phèn). Hậu quả là nhiều ruộng lúa năng suất giảm 20 - 30% do tuyến trùng gây ra, đặc biệt là trong vụ hè thu.

Bắc Giang là tỉnh sử dụng lượng thóc giống thấp nhất so với cả nước (trung bình 30 - 40 kg/ha, trong khi đó cả nước đang sử dụng với lượng từ 50 -70 kg/ha thậm chí tới 120 kg/ha).

Lúa được bón phân NPK Văn Điển khép kín từ dùng phân lót đến phân thúc bà con nông dân không phải bón thêm bất kỳ loại phân nào khác, cây sinh trưởng khỏe, giàn lúa đồng đều, gốc chắc ít sâu bệnh...

Việc tưới nước xen kẽ để lộ ruộng 2 - 3 ngày, nhiệt độ ôn hòa 26 - 28 độ C, trời nắng là điều kiện thuận lợi cho lúa trổ thoát, phơi màu, cây lúa tích lũy tinh bột tốt, chín đều, hạt mẩy.

Xem tiếp