27/04/2020 09:00

Hạt gạo với sứ mệnh xây dựng miền Tây giàu đẹp

45 năm thống nhất cùng đất nước, Đồng bằng sông Cửu Long - miền Tây Nam bộ - luôn gánh trên vai sứ mệnh là vùng trọng điểm nông nghiệp, đóng góp gần 60% sản lượng lúa quốc gia. Một mảnh đất chỉ chiếm khoảng 1/8 diện tích Việt Nam, nhưng đóng góp lớn vào việc đưa đất nước trở thành quốc gia xuất khẩu gạo lớn trên thế giới. Hạt gạo đã, đang và sẽ góp phần làm nên một miền Tây giàu đẹp.

Hạt gạo với sứ mệnh xây dựng miền Tây giàu đẹp - ảnh 1

Đồng bằng sông Cửu Long đã khẳng định được vị thế là trung tâm sản xuất, xuất khẩu lúa, gạo hàng đầu cả nước.

Hạt ngọc làm nên vựa lúa quốc gia

Đồng bằng sông Cửu Long là vùng đất rộng lớn chiếm 12% diện tích, 19% dân số cả nước, mạng lưới sông, kênh, rạch dày đặc; có lợi thế về phát triển nông nghiệp, công nghiệp thực phẩm, du lịch, năng lượng tái tạo; là trung tâm sản xuất nông nghiệp lớn nhất của Việt Nam. Nói đến mảnh đất giàu đẹp này không thể không nói đến cây lúa.

Bao thế hệ những người nông dân nơi đây đã vượt sông Tiền, sông Hậu đi khai phá Đồng Tháp Mười, Tứ giác Long Xuyên, bán đảo Cà Mau..., mang theo “cơm gói mo cau, khăn rằn quấn cổ” để góp sức tạo ra “Vựa lúa quốc gia”. Cây lúa đồng bằng từ lúa ma, lúa nổi, lúa trời, đến lúa chất lượng cao và chuỗi giá trị lúa gạo, đang được nhân lên với các ngành công nghiệp sau gạo như thực phẩm chức năng, dược phẩm chữa bệnh, sản phẩm làm đẹp; từ “lúa để ăn” đến “lúa hàng hóa” đi khắp năm châu.

Cùng với ngành Nông nghiệp Việt Nam, lúa gạo đất Chín Rồng đã tạo ra kỳ tích bằng đường bay của con rồng châu Á. Đồng bằng mênh mông, kênh rạch chằng chịt. Từ trên cao nhìn xuống, những kênh đào thẳng tắp, kẻ ô bàn cờ thấp thoáng dưới cánh bay. Không phải người Việt nào cũng biết rằng, rạch là dòng chảy tự nhiên, kênh là do sức người qua hàng trăm năm đào đắp tạo thành. Những công trình thủy lợi để lại dấu ấn ở đồng bằng được tạo nên chính từ bàn tay, khối óc của bao thế hệ người Việt, miệt mài cải tạo vùng đất hoang vu thành vựa lúa của Việt Nam, của Đông Nam Á và của thế giới.

Sau năm 1975, đất nước thống nhất, non sông liền một dải. Nhưng hậu quả của 30 năm chiến tranh đằng đẵng, những bất hợp lý từ chính sách kinh tế vĩ mô, khiến Việt Nam lại là nước thiếu lương thực những năm cuối thập niên 1970-1980. Nhưng từ năm 1989, chỉ sau 3 năm đổi mới, nước ta không những lo được cho dân đủ ăn, mà còn nhanh chóng nằm trong tốp 3 quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới. Kỳ tích ấy có sự đóng góp lớn lao của "hạt ngọc" đồng bằng vùng Chín Rồng màu mỡ. Năm châu ngắm nhìn hạt gạo Việt Nam đầy ngưỡng mộ và nó thực sự xứng đáng được đặt vào vị trí trang trọng nhất trong sứ mệnh bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, góp phần quan trọng chống đói nghèo thế giới. Không chỉ vậy, hạt gạo từ mảnh đất này còn được cộng đồng quốc tế ghi nhận với danh vị "Gạo ngon nhất thế giới".

Hạt gạo với sứ mệnh xây dựng miền Tây giàu đẹp - ảnh 2

Vùng Ngã Bảy Phụng Hiệp (tỉnh Hậu Giang), nơi hợp lưu của các con kênh dẫn nước nhân tạo lớn góp phần tạo nên những vụ lúa bội thu ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Thách thức và niềm tin

45 năm sau Giải phóng miền Nam, vùng Đồng bằng sông Cửu Long đã vượt qua thời kỳ gian khó, đạt được những thành tựu quan trọng, hình thành các yếu tố của các loại thị trường hàng hóa, dịch vụ, tài chính, tiền tệ. Thị trường lao động và khoa học - công nghệ cũng đang hình thành và phát triển. Nông dân Đồng bằng sông Cửu Long ngày càng tiếp cận và ứng dụng nhanh hơn với những tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ.

Xây dựng nông thôn mới cũng tạo ra diện mạo mới, không gian sống, lao động sản xuất và hưởng thụ vật chất văn hóa, tinh thần tốt hơn cho người dân. Cầu tre lắt lẻo ngày xưa giờ đã dần được thay thế bằng cả triệu cây cầu bê tông vững chắc. Những nhánh sông lớn vùng Cửu Long giang đã vắng những chuyến phà, vì đã có những cây cầu lớn, hiện đại bắc ngang, giúp đôi bờ không còn xa lắc. 45 năm qua là một dấu son, đánh dấu giai đoạn phát triển mới của đồng bằng. Bậu và Qua (bạn và tôi, theo cách gọi của người xưa) giờ không còn chân lấm tay bùn mà ngồi máy cày, máy cấy, máy gặt… chạy thỏa sức trên những cánh đồng mẫu lớn.

Bên cạnh sự nỗ lực của cấp ủy, chính quyền và nhân dân sở tại, để đạt kết quả trên còn có nguồn lực đáng kể từ Nhà nước. Theo số liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tổng đầu tư cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long, giai đoạn 2011-2015 khoảng 17%-18% tổng nguồn vốn đầu tư cho các vùng và giai đoạn 2016-2020 chiếm khoảng 18% tổng nguồn vốn đầu tư cho các vùng.

Áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp ngày càng phổ biến và mang lại nhiều thành tựu quan trọng. Cùng với đó, hệ thống thủy lợi và phòng chống thiên tai bước đầu chuyển đổi, đáp ứng nền nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu. Hiện, hệ thống thủy lợi đã giúp bảo đảm tưới tiêu cho 90% diện tích lúa vụ đông xuân - hè thu, phát triển thủy sản và cây trồng cạn. Hình thành hệ thống đê kiểm soát mặn, triều cường, sóng cao. Các hoạt động xử lý cấp bách bờ sông, bờ biển được triển khai tích cực… Nhờ vậy, năng suất và giá trị hạt lúa ngày càng được nâng lên. Xuất khẩu gạo của Đồng bằng sông Cửu Long chiếm trên 80% kim ngạch xuất khẩu gạo cả nước. Những thành tựu đạt được từ cây lúa đã góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân trong vùng.

Bên cạnh những thành tựu quan trọng đạt được 45 năm qua, cây lúa Đồng bằng sông Cửu Long hiện đang đứng trước những thách thức không nhỏ. Chất lượng giống lúa không đồng nhất. Kỹ thuật chế biến gạo chưa có nhiều đổi mới. Hạ tầng giao thông vùng châu thổ còn chưa được đầu tư tương xứng với yêu cầu đặt ra đủ để khơi dậy những tiềm năng sẵn có. Hạn mặn diễn ra ngày càng khốc liệt, khiến cơ cấu cây trồng, vật nuôi còn phải thay đổi…

Trong điều kiện hiện nay và chắc chắn sẽ còn lâu hơn nữa, an ninh lương thực vẫn là vấn đề mang tính toàn cầu. Việt Nam xác định lúa gạo là vấn đề chiến lược và đã có nhiều chính sách tốt. Khi mà nhiều quốc gia dùng gạo hay sản xuất lúa đã có những điều chỉnh quan trọng về chính sách, thì Việt Nam cũng đang tính đến một “hệ điều hành” mới, sao cho vẫn giữ vững nguyên tắc “2 bảo đảm” - an ninh lương thực quốc gia và nâng cao thu nhập cho người nông dân.

Yêu cầu sắp tới phải thương mại hóa ngành sản xuất lúa gạo, đặc biệt là hiện đại hóa chuỗi giá trị hạt gạo, bao gồm đổi mới công tác quản lý, cải tiến công nghệ, ứng dụng ngày càng nhiều hơn các tiến bộ khoa học kỹ thuật, hướng đến sản xuất bền vững hơn, với môi trường, chất lượng sản phẩm và dịch vụ tốt hơn. Khả năng cạnh tranh của ngành sẽ được xây dựng trên chất lượng hạt gạo, sự độc đáo của giống lúa, chứ không phải dựa trên lao động giá rẻ, năng suất cao nhưng chất lượng gạo trung bình...

Không chỉ vậy, với định hướng của Nhà nước, người dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long cần chuyển đổi mạnh hơn nữa từ sản xuất lúa là chính sang sản xuất thủy sản, cây ăn trái, giúp hiệu quả mang lại cao hơn.

Phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng hiện đại ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp xanh, có khả năng cạnh tranh cao, thích ứng với biến đổi khí hậu gắn với phát triển công nghiệp chế biến và thị trường tiêu thụ để nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững; đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, xây dựng nông thôn mới đang là mục tiêu được cấp ủy, chính quyền và người dân Đồng bằng sông Cửu Long nỗ lực thực hiện, qua đó cùng cả nước xây dựng một Việt Nam hùng cường.

(Còn nữa)

Theo TIẾN SĨ TRẦN HỮU HIỆP/Báo Hà Nội mới


Link báo gốc: http://www.hanoimoi.com.vn/tin-tuc/Kinh-te/965801/hat-gao-voi-su-menh-xay-dung-mien-tay-giau-dep

Tags: miền Tây

TIN KHÁC

TP Hồ Chí Minh: Vải thiều đầu mùa giảm nửa giá vì ảnh hưởng dịch Covid-19 TIN TỨC

TP Hồ Chí Minh: Vải thiều đầu mùa giảm nửa giá vì ảnh hưởng dịch Covid-19

Nếu như mọi năm vải thiều đầu mùa được xem là loại quả đắt đỏ, thì năm nay vì ảnh hưởng của dịch Covid-19, tại TP Hồ Chí Minh giá vải thiều đã giảm phân nữa chỉ còn từ 50.000-80.000 đồng/kg.

Từ ngày xửa, ngày xưa ông bà ta đã phân ra: lúa nếp, lúa tẻ. Lúa xay xát thì sinh ra gạo, nên gọi là gạo nếp, gạo tẻ, ngày thường ăn gạo tẻ, lễ tết cúng đơm mới đồ xôi, làm bánh chưng mới dùng gạo nếp. Nếu phân chia theo kích thước thì gọi là: gạo và tấm (hạt nhỏ), tất nhiên là cũng có: nếp và tấm nếp.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, ngoài những tác động bất lợi, dịch Covid -19 chính là cơ hội để ngành nông nghiệp chủ động tái cơ cấu, lựa chọn phương thức sản xuất thích ứng với mọi điều kiện.

Mặc dù đang là thời điểm giữa mùa vụ nhưng tại cánh đồng muối Sa Huỳnh, phường Phổ Thạnh (thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi) vắng bóng người làm muối. Trên cánh đồng, các bãi ven đường còn nguyên các đống muối, mỗi đống khoảng vài tấn được ủ bằng bạt để chống mưa nắng và bụi bặm.

Trong bối cảnh dịch bệnh hiện nay, khi chuỗi cung ứng nông sản thực phẩm toàn cầu bị đứt gãy thì cũng là thời điểm người tiêu dùng tăng sức mua với hàng nội địa.

Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội vừa có Báo cáo số 128/BC-SNN về tình hình phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã trong quý I-2020.

Năm 2020, ngành Nông nghiệp Thủ đô đặt mục tiêu tăng trưởng 4,04% và có thể cao hơn nữa để đóng góp vào tăng trưởng kinh tế chung của thành phố, đồng thời bảo đảm nguồn cung nông sản, thực phẩm cho thị trường Hà Nội trong mọi tình huống, kể cả khi dịch Covid-19 có thể kéo dài. Những khó khăn, thách thức phía trước đòi hỏi ngành Nông nghiệp phải có quyết tâm cao với những giải pháp mới, tạo chuyển động tích cực hoàn thành mục tiêu đề ra.

Với mong muốn đồng hành cùng bà con nông dân trên từng thửa ruộng, mảnh vườn, Công ty Cổ phần phân bón dầu khí Cà Mau (PVCFC, HOSE: DCM) phối hợp với Viện Cây ăn quả Miền Nam, trung tâm khuyến nông và chi cục bảo vệ thực vật các tỉnh đã triển khai chương trình đồng hành cùng các mô hình canh tác hiệu quả, xây dựng lực lượng nông dân nồng cốt gắn bó lâu dài với thương hiệu Đạm Cà Mau. Chương trình triển khai từ năm 2019, trên các vùng thị trường với hơn 40 mô hình, trên 3 nhóm cây trồng chính: câ

Nhiều năm qua, tình trạng bồi lấp cửa biển Cửa Đại, ở xã Nghĩa An, TP Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi, khiến các phương tiện tàu thuyền lưu thông qua đây rất khó khăn.

Từ đầu tháng 4, Thủ tướng Chính phủ; Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chỉ đạo các địa phương, các ngành cùng thực hiện những giải pháp nhằm đưa giá thịt lợn về mức hợp lý, tuy mấy ngày đầu tháng 4, một số doanh nghiệp chăn nuôi lớn bán giá lợn hơi xuất chuồng ở mức 70.000 đồng/kg. Tuy nhiên, trong nhiều ngày nay, giá lợn hơi, lợn thịt tại tỉnh Hà Nam không giảm mà vẫn ở mức cao, có ngày lên tới 97.000 đồng/kg lợn hơi.

Xem tiếp