10/03/2021 08:32

'Giải cứu' nông sản đến bao giờ?

Không chỉ đến bây giờ việc 'giải cứu' nông sản cho bà con nông dân mới được kêu gọi giúp đỡ, mà sau mỗi lần gặp thiên tai, dịch bệnh, dư thừa..., việc này lại được cư dân mạng phát động một cách rầm rộ.

Điều lạ là, các hoạt động kêu gọi 'giải cứu' nông sản hoàn toàn tự phát, ít thấy cơ quan chức năng, tổ chức xã hội vào cuộc.

Kêu gọi 'giải cứu' đều do các nhóm thiện nguyện

Khi dịch Covid-19 xuất hiện tại Hải Dương, do phải giãn cách xã hội nên sản phẩm nông sản đến ngày thu hoạch của nông dân không tiêu thụ được, các tỉnh, thành lân cận thì siết chặt đi lại, chính quyền thì lo chống dịch…, bà con chỉ còn biết kêu than...

Chị Hà Phúc Anh, đại diện một nhóm gom nông sản giải cứu ở Hà Nội chia sẻ, xuất phát từ tình cảm, sự xót xa với bà con nông dân nên chị cùng nhóm bạn tối muộn ngày 18/2 đã đăng bài kêu gọi 'giải cứu' nông sản Hải Dương. Ngay sau đó, bài viết được sự hưởng ứng lớn từ cộng đồng mạng, một lượng lớn người share (chia sẻ) bài và ủng hộ đặt hàng qua Facebook, tin nhắn điện thoại..

Sau những lời kêu gọi trên Facebook được đăng tải là sự hưởng ứng của các nhóm thiện nguyện kết nối với nông dân tỉnh Hải Dương vận chuyển về các tỉnh, thành tiêu thụ giúp cho nông dân.

Chị Nguyễn Thị Thúy Hằng (25 tuổi, đang làm việc tại Công ty Đóng gói bao bì Ánh Sáng, ngụ đường Gò Dưa, TP.Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh), là trưởng nhóm bán hàng tại đường Lê Quang Định cho biết, nhóm đã bán được gần 60 tấn hàng nông sản giúp cho nông dân Hải Dương.

Những người con của quê Hải Dương cũng không đứng ngoài cuộc, khi thấy bà con quê hương đang phải gánh chịu nhiều thiệt thòi, thậm chí thiệt hại lớn về kinh tế, nông sản làm ra có nguy cơ bị mất trắng do dịch bệnh.

Chị Hoàng Thị Dung quê ở Chí Linh (Hải Dương), sinh sống tại Cầu Giấy (Hà Nội) cho biết: Đọc được lời kêu cứu nông sản của bà con dưới quê, tôi đã kết nối với đầu cầu thiện nguyện thu mua nông sản, mở các điểm bán tại đường Giải Phóng và đường Trần Quốc Hoàn. Để nhiều người biết hơn, mình đã nhờ sự giúp đỡ của bạn bè kêu gọi cộng đồng mạng chia sẻ 'giải cứu' giùm. Nhờ vậy, chỉ trong ngày 20/2, nhóm mình đã bán được gần 10 tấn nông sản.

Điểm giải cứu nông sản số 157 Lạc Nghiệp (quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) tấp nập người mua từ sớm ngày 21/2. Trưởng nhóm thiện nguyện Mùa thu và những người bạn chia sẻ, nhóm đã tiêu thụ được gần 2,9 tấn ổi Thanh Hà, hơn 1 tấn su hào, gần 700kg cà chua, 600kg bắp cải, 5.000 quả trứng gà, thu về giúp bà con Hải Dương gần 25 triệu đồng.

Sự cứng nhắc của chính quyền địa phương

Mỗi tỉnh hay huyện đều có Sở hay Phòng Nông nghiệp và PTNT, là cơ quan chuyên môn có nhiệm vụ tham mưu giúp UBND thực hiện chức năng quản lý nhà nước về: Nông nghiệp; thủy lợi; thủy sản; phát triển nông thôn; xây dựng nông thôn mới; phòng, chống thiên tai; chất lượng, an toàn thực phẩm đối với nông sản, thủy sản; phát triển kinh tế hộ, kinh tế trang trại nông thôn, kinh tế hợp tác xã nông nghiệp gắn với ngành nghề, làng nghề nông thôn; về các dịnh vụ công thuộc ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, cuộc 'giải cứu nông sản' vừa qua tại Hải Dương, các cơ quan chức năng này chưa thể hiện được vai trò của mình trong việc lên kế hoạch tổ chức tiêu thụ hàng hóa cho nông dân.

Theo bà Nguyễn Thị Thành Thực, Uỷ viên Ban chấp hành Hiệp hội Nông nghiệp số Việt Nam, việc để nông sản phải 'giải cứu' thể hiện sự kém cỏi trong xây dựng kế hoạch. Nông nghiệp là ngành chủ lực, trụ đỡ cho nền kinh tế, tác động lớn nhất đến người dân. Nếu xây dựng phương án kinh doanh mà không tính được dự phòng, năng lực quản trị rủi ro thì sản xuất kinh doanh luôn bấp bênh, thiếu bền vững.

Còn theo chuyên gia thương mại Vũ Vinh Phú, lúc khó khăn nhất, chính những người dân bình thường, cả trong Nam ngoài Bắc, lao xe đến Hải Dương để mua nông sản, đưa về địa phương, bán từ giá rẻ nhất, không lợi nhuận cho đến 0 đồng. Thẳng thắn mà nói, người dân ở Hà Nội, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh... mua giải cứu nông sản các nơi rất hay, nhân văn lại xuất phát từ cách quản lý hành chính cứng nhắc, quan liêu của nhiều chính quyền địa phương và kể cả các bộ ngành'.

Ông Phú cũng cho biết, ngay sau khi bùng phát dịch Covid-19, chính quyền Hải Dương có thư kêu cứu thật, nhưng cứ thư đi thư lại hết sức bị động, không có một động thái quyết liệt phối hợp nào. Lẽ ra ngay từ rất sớm, hai bộ Công thương và Nông nghiệp và PTNT phải quyết ngay, có quy định sớm để không có chuyện Hải Phòng không cho xe chở nông sản từ Hải Dương đi qua một thời gian dài như vậy.

Giải cứu nông sản ở Tứ kỳ Hải Dương.

'Chúng ta có cả năm đối phó với dịch, nhưng cơ quan quản lý hàng nông sản chưa có quy định nào về hàng hóa từ vùng dịch đi các nơi thế nào. Thế nên mới có chuyện mạnh ai nấy làm. Đến nay, công cuộc 'giải cứu' đã phần nào có hiệu quả, nhưng nông dân và doanh nghiệp Hải Dương đã mất 10 ngày vàng bán hàng và cả trăm tỉ đồng rồi', ông Phú nói.

Việc giải cứu nông sản của bà con vùng dịch tại Hải Dương nói riêng và các địa phương khác trong thời gian vừa qua, cho ta thấy sự lúng túng của các cơ quan quản lý Nhà nước, đặc biệt là các hội đại diện cho nông dân, HTX chưa chủ động nắm bắt tình hình hoạt động sản xuất, chưa có phương án tổ chức kịp thời để xử lý, tiêu thụ sản phẩm nông sản của nông dân.

Cần thay đổi tư duy

Dường như tư duy 'giải cứu' đã thành 'lệ' không chỉ đối với người nông dân trực tiếp sản xuất, khi giá trị 'cung – cầu' mất cân bằng, mà ngay cả trong quá trình sản xuất, khi hiện tượng giá sản phẩm cao, người nông dân lại đổ xô đi trồng, để đến khi cầu xuống thấp, nguồn cung dư thừa thì lại phải 'giải cứu'.

Ông Nguyễn Quang Đồng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chính sách và phát triển truyền thông (IPS) cho biết, Covid-19 hiện không còn là thứ dịch bệnh đột xuất, sau hơn 1 năm, nền kinh tế đã đi vào giai đoạn 'bình thường mới'. Điều này đặt các địa phương phải có phương án giống với Bộ Y tế khi đưa ra các kịch bản, nếu dịch bệnh xảy ra, kinh tế, hàng hoá trên địa bàn phải ứng phó như thế nào?

'Nông sản có mùa vụ hết cả rồi. Địa phương cần lên kế hoạch vào mùa cao điểm, dịch bùng phát thì quy trình thu hoạch, giãn cách, luân chuyển hàng hoá như thế nào? Covid-19 không còn là sự bất ngờ như thiên tai, lũ lụt, thay vào đó cần có sự chuẩn bị kỹ', ông Đồng nói.

Theo ông Đồng, tư duy giải cứu cần phải loại bỏ, thay vào đó là tư duy mới: Xử lý, thông thương hàng hoá trong giai đoạn dịch như thế nào với các quy trình, quy định, cách làm mới. Giải cứu kiểu từ thiện sẽ không phù hợp cho nền kinh tế. Điều này cũng phản ánh các cơ quan chức năng làm kế hoạch kém.

Viện trưởng IPS cũng cho rằng, nên chia trách nhiệm lập kế hoạch cho địa phương lẫn cơ quan bộ, ngành. Đơn vị cấp bộ cần có sự đôn đốc và điều phối các vấn đề liên tỉnh như lưu thông hàng hoá, tiêu chuẩn kiểm dịch...; còn ở cấp cơ sở, đó là các kế hoạch cụ thể, bám sát tình hình thực tế. Câu chuyện của Hải Dương, theo đó, có thể là bài học tham khảo cho các tỉnh, địa phương khác trong việc lên kế hoạch phòng ngừa rủi ro trong Covid-19 khi dịch bệnh có thể bất ngờ bùng phát ở bất cứ đâu.

Một nghiên cứu của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc (FAO) về bài học có thể rút ra từ cách thức Trung Quốc phản ứng với chuỗi cung ứng nông phẩm trong Covid-19 nhấn mạnh: Sự hợp tác, phối hợp của nhiều bên liên quan ở các cấp độ khác nhau là rất quan trọng để đạt được kết quả tức thì và hiệu quả.

Theo Ngọc Thủy/Báo Kinh tế nông thôn


Link báo gốc: https://kinhtenongthon.vn/giai-cuu-nong-san-den-bao-gio-post40921.html

Tags: nông sản, giải cứu nông sản, dịch Covid-19, Kinh tế - Phát triển

TIN KHÁC

Hà Nội: Hoa hồng bất ngờ tăng giá mạnh trước lễ 08/03 TIN TỨC

Hà Nội: Hoa hồng bất ngờ tăng giá mạnh trước lễ 08/03

Cận kề ngày Quốc tế Phụ nữ 08/03, giá hoa ở Hà Nội bất ngờ tăng cao. Hoa hồng xuất xứ từ Đà Lạt và nhập khẩu đã tăng mạnh đến hơn gấp đôi, gấp ba ngày thường.

Ngày 4-5/3, Hiệp hội Mắc ca Việt Nam kết hợp với bà con Lạng Sơn tổ chức hội thảo đầu bờ về cây mắc ca, đem lại nhiều hứa hẹn tốt đẹp

Sau Tết Nguyên đán Tân Sửu, nguồn cung rau xanh tại Thừa Thiên Huế dồi dào, tuy nhiên giá cả lại giảm mạnh khiến người trồng rau trên địa bàn gặp nhiều khó khăn.

Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hải Dương, hiện mỗi ngày có hơn 600 tấn cà rốt của tỉnh được xuất khẩu.

Thời tiết bước vào tiết Kinh Trập với hình thái mưa ẩm, trời âm u, nhiệt độ trung bình 18 - 25 độ C kết hợp với cây lúa giai đoạn đẻ nhánh rộ phát triển mạnh về thân lá là điều kiện thuận lợi cho bệnh đạo ôn phát sinh gây hại và có nguy cơ lây lan.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NNPTNT) cho biết, giá gạo Việt Nam đang trong đà tăng và tự tin tiếp tục cạnh tranh tốt với gạo của các nước đối thủ về mặt chất lượng. Xét về cùng loại, giá gạo Việt Nam đang cao hơn 5-7 USD/tấn so với Thái Lan, và vượt xa so với gạo Ấn Độ, Pakistan.

Giá nhiều loại phân bón tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long liên tục tăng từ trước Tết Nguyên đán Tân Sửu, dẫn đến những lo ngại xung quanh việc đầu cơ, gây thiếu nguồn hàng cho vụ lúa sắp tới. Tuy nhiên, các doanh nghiệp sản xuất cho rằng, không lo khan hiếm nguồn cung phân bón, bởi các đơn vị đã có kế hoạch sản xuất cung ứng ra thị trường, đáp ứng đủ cho người nông dân.

Ngày 5-3, Phó Chi Cục Hải quan Tân Thanh, Văn Lãng, Tân Thanh, (Lạng Sơn) Hoàng Thị Thiều Hoa cho biết, sau những ngày nghỉ Tết Nguyên đán Tân Sửu, đến nay, mỗi ngày cửa khẩu Tân Thanh tiếp nhận từ làm thủ tục xuất khẩu từ 200 đến 230 xe nông sản - tương đương hơn năm nghìn tấn nông sản.

Ngày 4/3, tại thị trấn Châu Thành, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre khởi công xây dựng Khu phức hợp đa chức năng của Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp bưởi da xanh Bến Tre.

Trong bối cảnh tình hình dịch bệnh COVID-19 vẫn đang diễn biến phức tạp và khó lường, để hoàn thành kế hoạch mua nhập hàng dự trữ quốc gia năm 2021 đối với lương thực là 190.000 tấn gạo và 80.000 tấn thóc, Tổng cục Dự trữ Nhà nước đáng quyết liệt triển khai, lựa chọn nhà thầu có uy tín, năng lực kinh nghiệm để cung cấp gạo dự trữ quốc gia (DTQG).

Xem tiếp