14/08/2019 10:46

ĐBSCL lo chống hạn mặn

Đã bước sang trung tuần tháng 8-2019, nước lũ vẫn chưa về ĐBSCL. Trong khi đó, nước mặn lại len lỏi vào vùng Tứ giác Long Xuyên, uy hiếp diện tích đất trồng lúa. Đây là điều cực hiếm trong mùa mưa lũ ở vùng này trong gần 20 năm qua.

ĐBSCL lo chống hạn mặn - ảnh 1

Ngành nông nghiệp tỉnh Hậu Giang phải đóng cống đề phòng nước mặn xâm nhập. Ảnh: CAO PHONG

Lo tích trữ nước ngọt

“Đã vào mùa mưa mà phía thượng nguồn sông Mê Công chưa thấy dấu hiệu nước lũ đổ về như mọi năm. Số liệu đo đạc mực nước ở các trạm dọc sông cho thấy tất cả mực nước đều nằm rất thấp so với cùng thời kỳ. Có hai nguyên nhân: Thứ nhất, năm nay hiện tượng El Nino trở lại khu vực, lượng nước mưa khá thấp. Thứ hai, chuỗi 8 đập thủy điện ở Trung Quốc đều đồng loạt tích nước vào các hồ chứa, lượng nước xả về hạ lưu rất ít.

Ngoài ra, ở Lào, đập thủy điện Xayabury cũng đóng các cửa van để tích nước chạy thử các tổ máy. Điều này khiến nước về hạ lưu cực kỳ thấp”, PGS-TS Lê Anh Tuấn, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu biến đổi khí hậu (Trường ĐH Cần Thơ), nhận định.

Nước lũ gần như không về, nước mặn bắt đầu xâm nhập vào vùng Tứ giác Long Xuyên. UBND tỉnh Kiên Giang đã quyết định cho tạm dừng lưu thông qua kênh Rạch Giá - Hà Tiên, trên địa bàn xã Hòa Điền, huyện Kiên Lương để đắp đập ngăn mặn kéo dài đến hết mùa khô 2019-2020 (khoảng tháng 7-2020).

Đây được xem là giải pháp “tình thế đột xuất” trong gần 20 năm qua mà UBND tỉnh Kiên Giang phải ban hành để giữ nước ngọt, ngăn mặn phục vụ sản xuất lúc vụ hè thu 2019 cho vùng Tứ giác Long Xuyên.

Hiện huyện Kiên Lương và Sở NN-PTNT Kiên Giang đang theo dõi chặt tình hình xâm nhập mặn để chủ động triển khai các giải pháp ứng phó kịp thời, hiệu quả. Cùng lúc này, tại tỉnh Hậu Giang địa phương giáp ranh với tỉnh Kiên Giang cũng đang khẩn trương triển khai các biện pháp để lo tích nước ngọt ngay từ lúc này.

“Trước mắt chúng tôi đã đề xuất với tỉnh sớm cung cấp kinh phí để ngành nông nghiệp triển khai nạo vét các tuyến kinh xung yếu để tạo nguồn trữ nước ngọt, chủ động ứng phó với mùa hạn - mặn khốc liệt tới đây. Ngành nông nghiệp theo dõi diễn biến chặt mặn xâm nhập từ biển Tây để chủ động thông báo kịp thời cho người dân”, ông Trần Chí Hùng, Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Hậu Giang, cho biết.

Theo ông Hùng, hiện nay tỉnh đang khẩn trương triển khai xây dựng hồ chứa nước ngọt tại huyện Vị Thủy với kinh phí khoảng 165 tỷ đồng. Dự kiến sẽ hoàn thành trong mùa khô 2019-2020. Tại Bến Tre cũng vừa khánh thành đưa vào sử dụng dự án hồ chứa nước ngọt huyện Ba Tri với 60ha.

Công trình hồ chứa gần 1 triệu mét khối nước ngọt thô, phục vụ sinh hoạt cho hơn 200.000 người, hàng trăm cơ sở sản xuất và hơn 150 trụ sở văn phòng, trường học… tại 24 xã, thị trấn trên địa bàn huyện Ba Tri và các vùng phụ cận của tỉnh Bến Tre sử dụng trong mùa khô.

Cần dự báo sớm và kịp thời

“Chúng tôi quan sát thấy mực nước sông Mê Công tại Vientiane, Lào đang thấp kỷ lục so với tất cả các năm trước. Mực nước này có nghĩa là tình hình mùa lũ năm nay ở ĐBSCL sẽ rất thấp và về rất muộn. Sang mùa khô đầu năm 2020, xâm nhập mặn ven biển ĐBSCL sẽ vào sâu trong đất liền, cần cảnh báo sớm để tránh thiệt hại”, Thạc sĩ Nguyễn Hữu Thiện, chuyên gia độc lập về sinh thái Mê Công nhận định.

Trong khi đó PGS-TS Lê Anh Tuấn, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu biến đổi khí hậu (Trường ĐH Cần Thơ), bức xúc: “Đúng ra, ngày từ đầu năm, các cơ quan quản lý tài nguyên và liên quan đến sản xuất nông nghiệp, dân sinh từ trung ương đến các tỉnh phải có những dự báo sớm dựa vào các mô hình phỏng đoán trên thế giới và khu vực để có những chỉ đạo và khuyến cáo cho người dân”.

Chắc chắn việc kiệt nước sẽ ảnh hưởng đến canh tác nông nghiệp, cấp nước sinh hoạt, lượng thủy sản giảm sút, phù sa ít đi và các tác động lớn đến hệ sinh thái khu vực.

“Về ngắn hạn, như tình hình hiện nay, cần giảm các diện tích canh tác lúa ở những vùng gò cao, các vùng ven biển, chuyển một phần diện tích trồng lúa sang những cây trồng cạn ít tiêu thụ nước hoặc chuyển sang nuôi trồng thủy sản. Khuyến khích và hỗ trợ nông dân tìm mọi cách trữ nước ở các vùng trũng như lung đìa, ao hồ, các kênh mương… và các lu chứa, bể chứa nước mưa. Người dân cần sử dụng nước tiết kiệm và hiệu quả. Chính quyền nên xem khô hạn là dạng thiên tai cần trợ giúp. Có thể đề xuất ngân hàng cho nông dân vay mua vật dụng trữ nước với lãi suất thấp hoặc không lãi, ngoài ra vận động các tổ chức, nhà hảo tâm, doanh nghiệp tham gia cung cấp phương tiện trữ nước cho cộng đồng”, PGS-TS Lê Anh Tuấn đề xuất.

Về dài hạn, cần vận dụng các biện pháp ngoại gian, luật pháp và kinh tế để yêu cầu các quốc gia thượng nguồn phải xem Mê Công là dòng sông chung cho khu vực. Các nước phải có trách nhiệm chia sẻ nguồn tài nguyên chung này. Ngược lại các nước hạ nguồn có thể tạo những điều kiện phát triển kinh tế giao thương cho các nước nói trên.
Thạc sĩ Nguyễn Hữu Thiện, chuyên gia độc lập về sinh thái Mê Công, đề xuất: Về lâu dài, cần khôi phục không gian của dòng Mê Công, để nước có thể vào lại ruộng đồng, bắt đầu bằng việc giảm bớt một vụ lúa trong mùa lũ ở Tứ giác Long Xuyên và Đồng Tháp Mười.

Lũ vào được hai vùng này thì sang mùa khô đồng bằng sẽ bớt khô hạn và xâm nhập mặn sâu. Nghị quyết 120/NQ-CP của Chính phủ về Phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng với biến đổi khí hậu đã chỉ rõ, sản lượng lúa không còn là ưu tiên mà chất lượng mới quan trọng.

Theo CAO PHONG/Sài gòn Giải phóng

Tags: mùa mưa lũ, ĐBSCL, chống hạn mặn

TIN KHÁC

Xuất khẩu lúa gạo- bối cảnh mới TIN TỨC

Xuất khẩu lúa gạo- bối cảnh mới

Theo Bộ Công thương, dù đã có những nỗ lực trong thu mua và giữ giá lúa gạo đầu năm cho người trồng lúa nhưng do chưa có những hợp đồng tập trung khối lượng lớn để dẫn dắt thị trường nên xuất khẩu gạo còn gặp nhiều khó khăn.

Do giá cả nhiều nông sản giảm, gây ảnh hưởng đến thu nhập của người dân và do ảnh hưởng của mưa bão khiến sức mua thị trường tháng 7/2019 giảm nhẹ. Cụ thể, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ của tỉnh trong tháng đạt hơn 4.270 tỷ đồng, giảm 0,08% so tháng trước. Tuy bán lẻ hàng hóa, dịch vụ lưu trú và ăn uống (khách sạn- nhà hàng) và du lịch tăng nhẹ nhưng các dịch vụ khác giảm hơn 3%. 7 tháng đầu năm 2019, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ của tỉnh gần 29.970 tỷ đồng, đạt 56,55% kế hoạch năm, tăng hơn 12% so cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, dịch vụ lưu trú và ăn uống tăng 11,71%, du lịch lữ hành tăng 13,39%... Tính từ đầu năm đến hết tháng 7, khách lưu trú đạt hơn 760.000 lượt, tăng 10,46%; khách du lịch theo tour gần 84.000 lượt, tăng gần 12% so cùng kỳ năm ngoái.

Để thực phẩm sạch đến với người tiêu dùng (NTD), nhiều doanh nghiệp (DN) đã tự nỗ lực, chú trọng sản xuất ra sản phẩm chất lượng, an toàn. Từ đó, dần xây dựng niềm tin, khẳng định vị thế.

Thời gian qua, TPHCM xuất hiện phong trào nuôi ruồi lính đen mang lại hiệu quả kinh tế cao và không tốn nhiều chi phí.

Từ những khó khăn trong vụ lúa Hè Thu như năng suất và giá cả, Bộ Nông nghiệp- PTNT đề nghị các địa phương khu vực Nam Bộ tập trung đầu tư cho vụ lúa Thu Đông, coi đây là vụ sản xuất chính. Tuy nhiên, với những diễn biến phức tạp điều kiện sản xuất không thuận lợi, vụ lúa Thu Đông đang đối mặt nhiều thách thức.

Sau khi Báo Vĩnh Long online đưa tin “Vườn dừa bị con vật lạ cắn phá”, cán bộ Phòng Nông nghiệp huyện Vũng Liêm và Chi cục Kiểm lâm- Sở Nông nghiệp- PTNT tỉnh Vĩnh Long, đã đến quan sát vườn dừa của anh Nguyễn Hữu Năm Nhỏ (ngụ ấp 3, xã Tân An Luông- Vũng Liêm) nhưng vẫn chưa xác định được con vật gì đã cắn phá.

Trong 02 ngày 09-10/8/2019, tại tỉnh Hòa Bình, Khối các đơn vị sự nghiệp thuộc Bộ Nông nghiệp và PTNT đã tổ chức Hội nghị Sơ kết công tác thi đua, khen thưởng 6 tháng đầu năm và phương hướng nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2019.

Trong thời gian 2 ngày 12-13/8/2019, tại thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đã tổ chức khóa tập huấn “Bồi dưỡng phương pháp khuyến nông và kiến thức canh tác cây trồng trên đất dốc (nông lâm kết hợp)” cho 30 học viên là cán bộ khuyến nông các cấp của 03 tỉnh Đắk Lắk, Đắk Nông và Gia Lai.

Là địa phương ngoại thành, điều kiện kinh tế xã hội còn nhiều khó khăn, song với những cách làm hiệu quả, huyện Phú Xuyên (thành phố Hà Nội) đã đạt nhiều kết quả trong phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới (NTM), nâng cao đời sống nông dân.

Ngày 9/8/2019, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã tổ chức “Hội thảo nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn”. Tham dự hội thảo có các bộ, ngành trung ương, các trường đại học, cao đẳng nghề, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc (FAO) tại Việt Nam và đại diện Chi cục Phát triển nông thôn 63 tỉnh, thành phố.

Xem tiếp