10/12/2020 02:56

Đẩy mạnh sản xuất và sử dụng thuốc BVTV sinh học

Hướng đến nền nông nghiệp hữu cơ bền vững, tạo ra các sản phẩm nông sản chất lượng cao, có giá trị, an toàn đối với sức khỏe con người và bảo vệ môi trường, Bộ NN-PTNT đưa ra mục tiêu đến năm 2025 phấn đấu tăng số lượng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) sinh học đăng ký lên 30%, tỷ lệ sử dụng thuốc BVTV sinh học đạt 20%. Để hoàn thành mục tiêu, ngành nông nghiệp cần nỗ lực đẩy mạnh công tác nghiên cứu, sản xuất và sử dụng thuốc BVTV sinh học.

Đẩy mạnh sản xuất và sử dụng thuốc BVTV sinh học - ảnh 1 Bà con nông dân huyện Kim Sơn (Ninh Bình) phun thuốc phòng trừ bệnh trên lúa xuân.

Thuốc BVTV hóa học là vật tư quan trọng trong sản xuất nông nghiệp, góp phần quan trọng vào việc phòng chống sinh vật gây hại, bảo vệ mùa màng, nâng cao thu nhập cho nông dân.

Tuy nhiên, việc lạm dụng thuốc BVTV hóa học gây ra nhiều hậu quả không mong muốn. Ðể giảm bớt tác động xấu cho cây trồng, môi trường và sức khỏe con người, thuốc BVTV sinh học được xem là giải pháp thay thế tối ưu.

Chìa khóa nâng cao chất lượng nông sản

Không thể phủ nhận thuốc BVTV hóa học là vật tư quan trọng trong sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, trong nhiều năm sử dụng, thuốc BVTV hóa học đã bộc lộ những mặt tiêu cực nhất là đối với vấn đề về chất lượng nông sản và sức khỏe con người.

Không những thế, việc lạm dụng thuốc BVTV hóa học còn làm giảm đa dạng sinh học, ảnh hưởng xấu đến thiên địch và các sinh vật có ích, gây hiện tượng kháng thuốc của sinh vật hại và bùng phát dịch hại, ô nhiễm đất, nguồn nước…

Trong khi đó, thuốc BVTV sinh học lại an toàn hơn, ít độc đối với sinh vật có ích và môi trường, nhanh phân hủy trong tự nhiên, không ảnh hưởng tới đa dạng sinh học trong hệ sinh thái nông nghiệp, thời gian cách ly ngắn, ít để lại dư lượng trong nông sản,

Theo Cục BVTV, những năm gần đây, nhiều nước trên thế giới, nhất là các nước phát triển thuộc Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Mỹ… đã đưa ra hàng loạt quy định nghiêm ngặt về mức tồn dư tối đa cho phép đối với các hoạt chất thuốc BVTV trong thực phẩm cũng như thắt chặt quy định kiểm tra an toàn thực phẩm nhập khẩu.

Để vượt qua hàng rào kỹ thuật này, giải pháp tăng sử dụng thuốc BVTV sinh học, giảm dần thuốc hóa học trong sản xuất được xem là sự lựa chọn thông minh và tất yếu. Yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng về chất lượng nông sản chính là động lực khuyến khích người sản xuất sử dụng rộng rãi thuốc BVTV sinh học thay thế thuốc hóa học.

Thời gian qua, nhiều mô hình sử dụng thuốc BVTV sinh học với diện tích lớn tại các địa phương như: Hà Nội, Sơn La, Lâm Đồng, TP Hồ Chí Minh được đánh giá đạt hiệu quả cao.

Tuy hiệu lực của thuốc chỉ đạt từ 50-60% nhưng các sản phẩm nông sản như rau xanh, cà chua, dưa chuột, cây ăn quả… lại được cải thiện chất lượng rõ rệt nhất là về tỷ lệ chất xơ, vitamin, độ ngọt. Nhờ vậy, giá bán của các sản phẩm sử dụng thuốc BVTV sinh học cao hơn gấp từ 2 đến 3 lần so với các sản phẩm canh tác bằng thuốc BVTV hóa học.

Xu thế sử dụng thuốc BVTV sinh học ngày càng tăng

Những năm gần đây, việc sử dụng thuốc BVTV sinh học thay thế thuốc hóa học ngày càng nhiều, kể cả ở các quốc gia phát triển và đang phát triển. Trên toàn thế giới, khoảng 1.400 sản phẩm thuốc BVTV sinh học đang được đăng ký và thương mại hóa.

Hiện có 68 hoạt chất thuốc BVTV sinh học được đăng ký tại Liên minh châu Âu (EU) và 202 hoạt chất tại Hoa Kỳ. Khu vực EU chiếm khoảng 20% tổng số thuốc BVTV sinh học trên toàn cầu. Các quốc gia có nền nông nghiệp tiên tiến trên thế giới như các nước Bắc Mỹ (Hoa Kỳ, Canada và Mexico) sử dụng thuốc BVTV sinh học số lượng lớn, chiếm khoảng 45% trong tổng lượng thuốc BVTV được sử dụng.

So các nước có nền nông nghiệp phát triển, việc sử dụng thuốc sinh học ở Việt Nam còn khá ít ỏi (chiếm từ 8-10%). Tuy nhiên, trong khu vực ASEAN, theo báo cáo năm 2016, Việt Nam đứng đầu ASEAN về số lượng cũng như chủng loại thuốc BVTV sinh học.

Các loại thuốc BVTV sinh học được đăng ký tại 10 nước ASEAN (năm 2016) có 471 loại để phòng trừ hơn 70 sinh vật gây hại thực vật, trong đó Việt Nam có 296 loại thuốc – chiếm 62.8% số sản phẩm thuốc sinh học của toàn khu vực.

Theo Bộ NN-PTNT, danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng tại Việt Nam hiện có 1084 hoạt chất với 4021 tên thương phẩm, trong đó thuốc BVTV sinh học có 231 hoạt chất với 721 tên thương phẩm, chiếm 18% tổng các thuốc BVTV trong danh mục. Các loại thuốc BVTV sinh học đã được đăng ký chủ yếu bao gồm ba loại: thuốc BVTV vi sinh vật, thuốc BVTV nguồn gốc tự nhiên, chiết xuất từ thảo mộc, Thuốc BVTV thuộc nhóm hóa sinh.

Đối tượng sinh vật gây hại được đăng ký phòng trừ nhiều nhất là sâu tơ sau đó đến nhện đỏ và bọ trĩ hại cây trồng. Hiện nay, một số công nghệ sản xuất thuốc BVTV sinh học phổ biến trên thế giới đã được đăng ký và ứng dụng tại Việt Nam như: Thuốc BVTV sinh học nano, Chitosan, sản xuất chế phẩm virus nhân đa diện NPV, sản xuất chế phẩm vi sinh, sản xuất chế phẩm nấm đối kháng, thuốc sinh học sản xuất chiết xuất từ thảo mộc.

Hằng năm, lượng thuốc BVTV sinh học nhập khẩu vào Việt Nam trung bình khoảng trên 15 nghìn tấn chiếm khoảng 15% tổng lượng thuốc nhập khẩu. Trong đó nhiều nhất là thuốc BVTV chứa hoạt chất Abamectin khoảng 4.800 tấn (30% tổng lượng thuốc sinh học nhập khẩu).

Năm 2019, Việt Nam nhập khẩu 16.110 tấn thuốc BVTV sinh học (khoảng 50,8 triệu USD) chiếm 17% khối lượng thuốc BVTV nhập khẩu. Đến năm 2024, ước tính sẽ đạt 85,7 triệu USD, với mức tăng trưởng hơn 16%/năm.

Theo Chủ tịch Hiệp hội Sản xuất và Kinh doanh thuốc BVTV Việt Nam Nguyễn Văn Sơn, xu thế sử dụng thuốc BVTV sinh học ở nhiều quốc gia trong đó có Việt Nam ngày càng tăng. Tuy nhiên, thuốc BVTV sinh học đăng ký trong danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng tại Việt Nam hiện nay phần lớn chưa chủ động được nguồn nguyên liệu.

Hầu hết các sản phẩm được nhập khẩu từ nước ngoài về gia công sản xuất ở trong nước, phụ thuộc nhiều vào bản quyền sở hữu, công nghệ sản xuất, giá thành sản phẩm cũng như tính ổn định của sản phẩm. Hằng năm, lượng thuốc BVTV sinh học nhập khẩu vào Việt Nam khoảng 15 nghìn tấn, sản xuất trong nước chỉ đạt khoảng 5 nghìn tấn. Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp trong nước đã bắt tay vào sản xuất thuốc BVTV sinh học. Tuy nhiên, việc sản xuất mới dừng ở quy mô nhỏ lẻ, chưa có cơ sở sản xuất thuốc BVTV sinh học có quy mô công nghiệp lớn. Theo phản ánh của nhiều doanh nghiệp, việc phát triển thuốc BVTV sinh học trong nước hiện nay còn gặp một số khó khăn.

Đẩy mạnh sản xuất và sử dụng thuốc BVTV sinh học - ảnh 2

Dây chuyền đóng gói thuốc bảo vệ thực vật tại nhà máy Công ty TNHH Việt Thắng (VITHACO).

Nhiều khó khăn, thách thức trong phát triển thuốc BVTV sinh học

huốc bảo vệ thực vật (BVTV) sinh học có nhiều ưu việt, nhất là bảo đảm an toàn sức khỏe cho người sản xuất và tiêu dùng, tuy nhiên lượng thuốc BVTV sinh học được sử dụng hiện chỉ chiếm 8- 10% tổng lượng thuốc BVTV đang sử dụng trông sản xuất nông nghiệp.

Bên cạnh đó, việc nghiên cứu, sản xuất thuốc BVTV sinh học của các donh nghiệp trong nước cũng gặp nhiều khó khăn, do đó để phát triển thuốc BVTV sinh học cần có cơ chế hỗ trợ đặc thù

Theo Cục BVTV, hiện nay, cả nước có 85 doanh nghiệp đã được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, gia công thuốc BVTV, trong số đó có 72 doanh nghiệp có cơ sở sản xuất thuốc BVTV sinh học. Tuy nhiên, việc sản xuất thuốc BVTV sinh học trong nước mới ở quy mô nhỏ lẻ.

Lý giải về điều này, Cục BVTV cho rằng, quy định về quản lý thuốc BVTV sinh học tuy đã có nhiều chính sách ưu tiên nhưng chưa thực sự có động lực để thúc đẩy các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh và sử dụng thuốc BVTV sinh học.

Việc hỗ trợ về vốn, về miễn giảm thuế, phí đăng ký đối thuốc BVTV sinh học trong quá trình sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh chưa có những chính sách cụ thể để phát triển do đó chưa khuyến khích được doanh nghiệp. Chỉ tiêu đăng ký các thuốc BVTV sinh học mặc dù đã cắt giảm rất nhiều so với thuốc hóa học, tuy nhiên chỉ tiêu yêu cầu về mặt kỹ thuật khi đăng ký thuốc BVTV sinh học còn nhiều.

Một số thuốc BVTV sinh học có tính chuyên tính cao như pheromone, thuốc bảo quản sau thu hoạch, chất bẫy bả mồi, chất phụ trợ… phải thực hiện theo quy định chung như thuốc BVTV hóa học, chưa có quy định cụ thể về yêu cầu kỹ thuật riêng do vậy việc phát triển các loại thuốc BVTV sinh học còn gặp nhiều khó khăn.

Theo đại diện của Hội sản xuất và kinh doanh thuốc BVTV Việt Nam và phản ánh của nhiều doanh nghiệp, hiện nay đa phần thuốc BVTV sinh học vẫn phải nhập khẩu từ các nước như: Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ…

Đối với sản xuất trong nước, phần lớn nguyên liệu sản xuất cũng phụ thuộc vào nguồn cung của các nước dẫn đến giá thành sản phẩm cao. Trong khi đó, thuốc BVTV sinh học có tính chuyên tính cao, phổ tác động hẹp, hiệu lực chậm, không ổn định do bị ảnh hưởng của nhiều yếu tố ngoại cảnh và điều kiện sử dụng, cho nên rất ít được nông dân lựa chọn trong quá trình sản xuất, khó cạnh tranh được với các sản phẩm hóa học khác.

Thêm vào đó Nhà nước lại chưa có chính sách hỗ trợ về vốn, đất làm xưởng, miễn hoặc giảm thuế sản xuất, tiêu thụ cho thuốc BVTV sinh học.

Viện trưởng BVTV Nguyễn Văn Liêm cho biết, công tác nghiên cứu, phát triển và ứng dụng thuốc BVTV sinh học ở nước ta hiện nay vẫn còn rất nhiều hạn chế, chưa có một chương trình nghiên cứu riêng mang tầm quốc gia cho vấn đề này.

Trang thiết bị nghiên cứu phát triển thuốc BVTV sinh học lạc hậu, thiếu đồng bộ, chất lượng thuốc cũng như chế phẩm BVTV sinh học do Việt Nam sản xuất chưa cao, có thời gian bảo quản ngắn (chỉ khoảng 6 đến 12 tháng).

Chưa có sự gắn kết chặt chẽ giữa các cơ quan nghiên cứu với các doanh nghiệp trong nghiên cứu phát triển và ứng dụng thuốc BVTV sinh học ngay từ bước đầu. Sự đa dạng về sản phẩm cũng như nguồn hàng sẵn có trên thị trường còn rất hạn chế, chưa đáp ứng được lựa chọn cho người tiêu dùng và nhu cầu của sản xuất.

Cần cơ chế hỗ trợ đặc thù

Hiện nay, ngành nông nghiệp Việt Nam đang đặt mục tiêu đến năm 2025 tăng số lượng thuốc BVTV sinh học đăng ký được phép sử dụng lên 30%, tăng số lượng thuốc BVTV sinh học sử dụng lên 20 %.

Để thực hiện được mục tiêu này, Bộ NN-PTNT cần rà soát, đề xuất hoàn thiện các quy định pháp luật để tạo điều kiện thuận lợi cho việc đăng ký các thuốc BVTV sinh học. Đơn giản hóa các quy định trong đăng ký như rút ngắn quy trình cấp giấy phép khảo nghiệm, giảm chi phí đối với các việc xin cấp giấy phép khảo nghiệm, giấy chứng nhận đăng ký thuốc BVTV sinh học. Nhà nước cần giảm thuế nhập khẩu đối với thuốc BVTV sinh học và các dây chuyền công nghệ sản xuất thuốc BVTV sinh học với mức 0%.

Nhà nước cũng cần có chính sách hỗ trợ vốn, cho thuê đất làm xưởng, miễn hoặc giảm thuế sản xuất, tiêu thụ thuốc BVTV sinh học; bổ sung, ưu tiên các chính sách khuyến khích đầu tư, sản xuất; hỗ trợ, khuyến khích việc sử dụng thuốc BVTV sinh học, đặc biệt khuyến khích sử dụng thuốc BVTV sinh học trong chuỗi liên kết sản xuất nông sản, tập trung vào các cây trồng có giá trị kinh tế cao, yêu cầu điều kiện về an toàn thực phẩm để phục vụ cho xuất khẩu và tiêu dung trong nước…

Để thúc đẩy thuốc BVTV sinh học phát triển, Viện trưởng BVTV Nguyễn Văn Liêm cho rằng, cơ quan quản lý Nhà nước nên xây dựng và thực hiện một chương trình nghiên cứu phát triển thuốc/chế phẩm BVTV sinh học cấp quốc gia.

Ưu tiên đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng và trang thiết bị hiện đại phục vụ việc nghiên cứu và phát triển thuốc BVTV sinh học, chế phẩm BVTV sinh học. Có chính sách ưu tiên trong việc đăng ký các thuốc BVTV sinh học vào danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng tại Việt Nam cho các đơn vị, doanh nghiệp của Việt Nam nghiên cứu.

Đối với các thuốc cũng như chế phẩm BVTV sinh học đã được nghiệm thu tại các Hội đồng Khoa học cấp bộ và cấp nhà nước nên có chính sách đặc cách để sớm đưa vào danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng tại Việt Nam mà không cần qua các bước khảo nghiệm như đang áp dụng hiện nay.

Đại diện Công ty Cổ phần Tập đoàn An Nông cho rằng, hiện nay, thuốc BVTV sinh học chưa thể thay thế hoàn toàn thuốc BVTV hóa học vì vậy các cơ quan nghiên cứu cũng nên phối hợp các doanh nghiệp nghiên cứu cách sử dụng hài hòa thuốc BVTV hóa học và thuốc BVTV sinh học để vừa phòng trừ sinh vật gây hại vừa bảo đảm an toàn cho người, môi trường và nông sản xuất khẩu.

Hiện nay, tỷ lệ sử dụng thuốc BVTV sinh học còn thấp, cơ quan chức năng cần tăng cường công tác tuyên truyền cho cộng đồng vai trò của thuốc BVTV sinh học trong canh tác hữu cơ, khuyến khích nông dân sử dụng thuốc BVTV sinh học.

Cùng với đó, nên xem xét việc cho các doanh nghiệp khoa học công nghệ được thực hiện các dự án theo hình thức hợp tác công-tư trong lĩnh vực này. Trong đó, khuyến khích các doanh nghiệp phối hợp với các Viện nghiên cứu, các trường đại học, trung tâm nghiên cứu đầu tư, tổ chức nghiên cứu sản xuất và sử dụng thuốc BVTV sinh học.

Đồng thời, đẩy mạnh hợp tác quốc tế nhằm tìm kiếm được các công nghệ mới nhất, có hiệu quả phòng trừ sinh vật gây hại và có hiệu quả kinh tế, từ đó kích thích phát triển việc sản xuất và sử dụng thuốc BVTV sinh học ở Việt Nam.

Tích cực hợp tác với các phòng thí nghiệm của các cơ quan nghiên cứu và các công ty có các sản phẩm thuốc BVTV sinh học nước ngoài để xây dựng các phương pháp và tiêu chuẩn kiểm tra chất lượng thuốc BVTV sinh học…

Theo MINH HUỆ - Ảnh: NGUYỄN CHINH, VŨ SINH/Báo Nhân Dân


Link báo gốc: http://www.nhandan.com.vn/nhan-dinh/day-manh-san-xuat-va-su-dung-thuoc-bvtv-sinh-hoc-627633/

Tags: hàn quốc, việt nam, Trung Quốc, Nhật Bản, thuốc bvtv, Âu EU, Cục BVTV, Theo Cục BVTV, BVTV Nguyễn Văn Liêm, BVTV Việt Nam

TIN KHÁC

XDNTM ở Tuyên Quang: Thành công từ cách làm sáng tạo NÔNG NGHIỆP THÔNG MINH

XDNTM ở Tuyên Quang: Thành công từ cách làm sáng tạo

Theo kế hoạch năm 2020, tỉnh Tuyên Quang có 11 xã về đích nông thôn mới (NTM).

Từ ngày 23 đến ngày 28/11/2020, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đã tổ chức lớp tập huấn 'Phương pháp, kỹ năng chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, tổ chức sản xuất' cho 60 cán bộ khuyến nông cấp tỉnh, huyện của 5 tỉnh miền núi phía Bắc và 9 tỉnh Đồng bằng sông Hồng.

Việc hiểu rõ về năng suất, chất lượng của một số giống gà bản địa, đặc sản, con lai là rất quan trọng giúp người chăn nuôi lựa chọn được giống gà phù hợp để phát triển chăn nuôi của gia đình.

Nhờ kiên trì sản xuất sạch, một HTX nông nghiệp ở Mê Linh đã đạt OCOP 4 sao năm 2020 từ sản phẩm đu đủ sạch.

Những năm gần đây, xã Dũng Tiến cùng với nông dân địa phương tập trung đẩy mạnh việc chuyển đổi cơ cấu câu trồng, từng bước đưa cơ giới hoá vào sản xuất nông nghiệp. Từ đó giúp giải phóng sức lao động, nâng cao hiệu quả sản xuất.

Năm 2019, tổng cộng có 190,4 triệu ha cây trồng CNSH đã được canh tác tại 29 quốc gia tại châu Phi, góp phần quan trọng vào giải quyết các vấn đề về an ninh lương thực, tính bền vững, giảm thiểu BĐKH cũng như nâng cao đời sống của nông dân.

Ngày 30 tháng 11 năm 2020, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia (TTKNQG) phối hợp với Cục Chăn nuôi, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên hợp quốc (FAO) tại Việt Nam tổ chức hội thảo 'Truyền thông tài liệu về thực hành quản lý tốt và an toàn sinh học (ATSH) trong chăn nuôi gia cầm'.

Chiều 3-12, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội tổ chức hội nghị tổng kết Kế hoạch duy trì, phát triển Hệ thống thông tin điện tử sử dụng mã QR truy xuất nguồn gốc nông sản thực phẩm trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2018-2020. Dự và chỉ đạo hội nghị có Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Văn Sửu.

Các nhà nghiên cứu Australia - Úc đã tạo ra một đột phá trong tăng cường quang hợp nhằm cải thiện đáng kể năng suất cây trồng.

Qua 10 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, kinh tế nông thôn tỉnh Bến Tre liên tục tăng trưởng khá, chuyển dịch theo hướng đẩy mạnh phát triển công nghiệp, dịch vụ và đa dạng hóa ngành nghề, góp phần đáng kể vào việc thúc đẩy tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh.

Xem tiếp