09/11/2017 08:17

Công cụ mới dự đoán nguy cơ dịch bệnh thực vật và lây lan trên toàn thế giới

Các thuật toán cung cấp một phương pháp hiệu quả để xác định khả năng bùng phát dịch bệnh và dự đoán sự xâm nhập sinh học hoặc lây lan dịch bệnh.

Công cụ mới dự đoán nguy cơ dịch bệnh thực vật và lây lan trên toàn thế giới - ảnh 1

Yến Mạch

Một kỹ thuật mới được phát triển có thể dự đoán nguy cơ mắc bệnh ở thực vật hoặc xâm nhập trên toàn cầu. Được mô tả trên tạp chí trực tuyến Frontiers in Applied Mathematics and Statistics, kỹ thuật này xem xét các tương tác giữa các vật chủ gây hại và sự phân bổ địa lý của các loài thực vật dễ tổn thương nhằm xây dựng bản đồ điểm nóng tiềm ẩn đối với dịch bệnh. Điều này có thể giúp Chính phủ các nước hiểu được nguy cơ bùng phát dịch trước khi xảy ra.

Bệnh và dịch hại có thể gây tác động tàn phá đối với thực vật, hệ sinh thái xung quanh và nguồn cung lương thực. Những tác động này có thể đặc biệt gây tổn hại khi một loại sâu bệnh gây bệnh xâm nhập lãnh thổ mới, trong đó các cây bản địa có ít sức đề kháng tự nhiên và kẻ xâm lược tàn phá có ít kẻ thù hoặc đối thủ cạnh tranh.

Các cơ quan chính phủ cố gắng hạn chế các loài sâu bệnh và các mầm bệnh bằng cách kiểm soát sự di chuyển của thực vật và động vật giữa các quốc gia và khu vực. Tuy nhiên, trong bối cảnh thương mại quốc tế và du lịch, có thể khó khăn hoặc không thể ngăn chặn sâu bệnh và mầm bệnh lây lan.

Một cách để bắt đầu ngăn ngừa lây nhiễm và bùng phát dịch bệnh là phân tích các loài gây hại và mầm bệnh đã biết, và sau đó xem xét sự phân bố của thực vật dễ bị tấn công. Tuy nhiên, việc phân tích sâu có thể tốn nhiều thời gian do có quá nhiều loài thực vật, mầm bệnh và sâu bệnh.

Để giúp dự đoán bùng phát tốt hơn, các nhà nghiên cứu ở Mexico đã phát triển một loạt các thuật toán mới để dự đoán dịch bệnh bùng phát. Kỹ thuật của các nhà nghiên cứu dựa trên nguyên tắc liên quan chặt chẽ đến cây trồng phát triển gần nhau có nguy cơ lây nhiễm hoặc xâm nhập bởi các mầm bệnh hoặc sâu bệnh tương tự. Bằng cách nghiên cứu sự phân bố địa lý của các cây trồng liên quan chặt chẽ, nhóm nghiên cứu đã tạo ra bản đồ các điểm nóng tiềm ẩn về bệnh dịch.

Để kiểm tra các thuật toán, nhóm nghiên cứu đưa vào một loài sâu bệnh hiện có ở Bắc Mỹ, loài bọ cánh cứng đỏ. Loài bọ này gây bệnh Laurel Wilt có thể làm chết các loài thực vật thuộc họ laurel. Các nhà nghiên cứu đã tham khảo cơ sở dữ liệu trực tuyến để tìm ra một nhóm bọ cánh cứng đỏ có liên quan mật thiết đến bọ cánh cứng đỏ redbay, và một nhóm thực vật có liên quan đến loài bọ này.

Nhóm nghiên cứu sau đó kết hợp dữ liệu về sự phân bố địa lý của từng loài thực vật. Nếu được tìm thấy ở những khu vực rộng lớn, thì chúng có nguy cơ lây nhiễm và lây lan ra nhiều hơn. Bằng thuật toán, các nhà nghiên cứu tính toán xác suất của nhiều loài thực vật đang bị nhiễm bọ cánh cứng khi có mặt tại cùng một vị trí.

Bằng kỹ thuật này, nhóm đã tạo ra các bản đồ hiển thị các khu vực trên thế giới có nhiều khả năng bị phá hoại, hoặc sự tương tác giữa bọ cánh cứng và thực vật. Các bản đồ phản ánh chính xác các vùng đất bản địa của bọ cánh cứng, cùng với hành vi xâm lấn gần đây của một số bọ cánh cứng, bao gồm cả sự dịch chuyển về phía nam của một con bọ cánh cứng trên khắp nước Mỹ. Thật đáng lo ngại, mô hình cho thấy rằng những cây cối tương tự ở Trung và Nam Mỹ có thể dễ bị tấn công.

Những bản đồ kiểu này có thể rất hữu ích cho các cơ quan chính phủ và các nhà sinh thái học trong việc hiểu và dự báo dịch bệnh bùng phát, bằng cách tập trung vào các điểm nóng hiện tại hoặc tiềm năng, nhưng nhóm nghiên cứu cần thêm dữ liệu từ công việc thực địa để kiểm tra tính chính xác của hệ thống.

Theo M.H/Mard.gov.vn

Tags: thực vật, dịch bệnh cây trồng, dịch bệnh thực vật, dự đoán dịch bệnh

TIN KHÁC

Bí quyết trồng đào nở hoa đúng dịp Tết HOA ĐÀO

Bí quyết trồng đào nở hoa đúng dịp Tết

Đào thường ra hoa từ trung tuần tháng Chạp năm trước đến giữa tháng giêng năm sau. Muốn có hoa đào nở đúng vào dịp Tết, người trồng đào có những bí quyết điều chỉnh cho hoa nở đúng dịp. Và tùy từng năm nhuận hay năm thường, phụ thuộc vào cây sinh trưởng tốt hay xấu để tiến hành các biện pháp sau.

Tận dụng các sản phẩm thiên nhiên, chúng ta có thể chế tạo ra thuốc trừ sâu tự nhiên, bảo vệ môi trường cũng như sức khỏe con người.

Nước cây xoan, dầu khoáng nông nghiệp, trà hoa cúc... là những dung dịch tự chế giúp loại trừ sâu bệnh mà không gây hại cho môi trường.

“Nổ trái” (chuyên môn gọi là thán thư) là bệnh rất phổ biến và nguy hiểm trên cây ớt ở nước ta hiện nay...

Khoai tây vụ đông được nhiều địa phương chú trọng vì dễ trồng, không tốn nhiều công chăm sóc, TGST ngắn, lại có thị trường tiềm năng cho chế biến…

Triệu chứng bệnh xuất hiện trên lá, thân và quả. Ban đầu, những vết nhờn như có dầu, màu xanh xám trên lá. Những vết tổn thương này phát triển rộng ra và chuyển sang màu nâu đậm.

Dòi đục trong quả làm quả bị hư thối. Một quả táo thường có nhiều con dòi ăn phá. Phòng trừ bằng các biện pháp không để quả chín lâu trên cây, thu nhặt tiêu huỷ các quả rụng.

Rau cải ngọt có thể trồng quanh năm, nên áp dụng kỹ thuật làm vòm và lưới che chắn nhằm hạn chế ảnh hưởng trực tiếp của mưa lớn, lạnh hoặc nắng nóng.

Do ảnh hưởng của mưa trái vụ từ tháng 1 - 32017 lúc điều đang ra hoa và đậu trái non nên quả đậu ít, bên cạnh đó điều bị dịch bọ xít muỗi phá hại đầu mùa mưa khiến vụ thu hoạch 2017 bị giảm năng suất và sản lượng.

Như quý bà con đã biết, với vụ đông xuân thì cỏ dại có điều kiện thuận lợi cho sự phát sinh, phát triển mạnh của các loài cỏ, đặc biệt là cỏ đuôi phụng và cỏ lồng vực.

Xem tiếp