22/04/2017 11:20

Chứng đau chân trên heo

TS. Laura Boyle, Amy Quinn và TS. Julia Calderon Diaz thuộc Trung tâm Teagasc, Moorepark nhấn mạnh rằng, heo bị đau chân sẽ phát triển kém do chúng bị đau.

Chứng đau chân trên heo - ảnh 1

Các nhà nghiên cứu đã mô tả làm thế nào nhận biết, theo dõi, điều trị và ngăn ngừa chứng đau chân trên heo nái và heo thịt tại Hội nghị cấc nhà chăn nuôi Teagasc vào tháng 10 năm 2013.

Tổng quan

Chứng đau chân ở heo rất phổ biến trong chăn nuôi heo. Điều này đe dọa đến sự bền vững của phương pháp chăn nuôi hiện tại do nó là nguyên nhân chính làm giảm tuổi thọ cũng như năng suất của heo nái và làm giảm lợi nhuận. .

Tỷ lệ heo bị đau chân, các yếu tố nguy cơ gây ra chứng đau chân và cách giải quyết chúng (chủ yếu tập trung vào heo hậu bị) là chủ để của một chương trình nghiên cứu trong 3 năm. Và những phát hiện này đã được trình bày tại Moorepark vào tháng 7 năm 2013.

Heo bị đau chân có sức khỏe kém do chúng bị đau

Đây là việc hiển nhiên, heo bị đau chân sẽ bị đau nên có sức khỏe kém. Tuy nhiên, chứng đau chân ở heo thường chưa được quan tâm đúng mức.

Heo bị đau chân sẽ bị bất lợi nghiêm trọng trong việc tiếp cận thức ăn và nước uống, đặc biệt là khi phải cạnh tranh cùng với những heo khác trong ô chuồng. Điểu này có nghĩa là heo bị đau chân không chỉ bị đau mà còn phải chịu đói và khát.

Cuối cùng, mức độ đau của heo tùy thuộc vào mức độ phù hợp của nền chuồng đối với sự di chuyển của chúng.

Nhận thức về tình trạng đau chân

Nhận thức về bệnh là bước đầu tiên để giải quyết tình trạng đau chân và bởi vì nái hậu bị bị loại thải do đau chân sẽ làm ảnh hưởng đến lợi nhuận và năng suất toàn đàn, nên trước tiên phải lưu ý đến đàn heo nái.

Theo nghiên cứu của một số tác giả, sự gia tăng tình trạng đau chân của nái có liên quan đến phương pháp nuôi nái theo nhóm.

Nhận thức vể tình trạng đau chân cần bắt đầu bằng việc đánh giá các nguyên nhân loại thải, thay thế heo nái và tỷ lệ tử vong, cần để ý xem liệu heo nái hậu bị hoặc nái bị loại thải do vấn đề về sinh sản hoặc năng suất thấp có đi kèm với chứng đau chân hay không cần phải ghi nhận số lượng heo nái có các triệu chứng lâm sàng như sứt móng hay bị áp-xe ở chân. Chuồng đẻ là nơi dễ dàng quan sát các triệu chứng này.

Kiểm tra thương tổn ở móng

Nếu bạn muốn giải quyết tình trạng đau chân trên đàn heo nái một cách triệt để thì bạn cần phải bắt đầu quan sát thương tổn ở móng, đây là một nguyên nhân quan trọng gây ra chứng đau chân.

Nghiên cứu ở Moorepark cho thấy, việc không chú ý đến hệ thống chuồng trại dành cho heo nái mang thai có thể dẫn đến đa số heo nái đểu bị các thương tổn ở móng. Vì vậy, đưa việc kiểm tra móng thường xuyên vào chương trình quản lý heo giống là bước cần thiết trong việc giải quyết tình trạng đau chân. Điều này sẽ giúp cho bạn nắm vững hơn các dạng thương tổn móng và cấu tạo của chân.

Thực hiện việc kiểm tra nái hàng ngày ở các chuồng đẻ sẽ cho phép can thiệp sớm hơn. Điều này tốt hơn là để tình trạng đau chân xảy ra rồi mới điểu trị.

Phát hiện chứng đau chân

Sẽ dễ phát hiện ra heo bị khập khiễng hơn khi nuôi nái theo nhóm. Trong một nhóm heo nái hoặc nái hậu bị không quá đông, việc phát hiện ra cá thể bị đau chân nghiêm trọng trong bất kỳ hệ thống nuôi nhóm nào là khá dễ dàng, đặc biệt là ở những nhóm nuôi mà tất cả heo nái được cho ăn ở những thời điểm cụ thể trong ngày.

Trong những hệ thống nuôi như thế, người ta quan sát heo nái trong khi cho ăn và sẽ quan sát được rõ những thú không đứng vững hoặc gặp khó khăn khi di chuyển đến máng ăn.

Khi sử dụng hệ thống chuồng với máng ăn điện tử, ăn tự động (ESF) thì việc phát hiện tinh trạng đau chân trên heo tương đối khó khăn và những heo nái què chân thường bị bỏ sót cho đến khi chúng gầy đi thấy rõ do thiếu ăn.

Một mạo nhỏ của bác sĩ thú y ở Hà Lan là đặt một khay cóchứa đầy vôi khô vào trong hệ thống ESF cho heo nái đứng trong khi ăn. Vôi khô giúp tẩy trùng chân cho nái vào mỗi thời điểm heo đi vào máng ăn và việc này giúp ngăn ngừasự đau chân do tổn thương móng.

Chấm điểm vận động

Phát hiện ra heọ nai bị đau chân ở. giai đoạn đầu – thời điểm dễ dàng nhất cho việc điều trị, cần phải có một quy trình đánh giá riêng biệt hay là cách chấm điểm vận động.

Hệ thống chấm điểm vận động dựa vào thị giác gồm đo tốc độ đi lại và dấu hiệu không cân đối, chẳng hạn như độ dài bước đi, sự vận động của đầu và chân sau, bước đi và sự tiếp xúc giữa chân và sàn chuồng tự nhiên. Hệ thống chấm điểm này không cung cấp bất kì thông tin nào về nguyên nhân gây ra chứng đau chân.

Việc chấm điểm vận động cho heo nái phải được thực hiện khi cho chúng di chuyển trên bề mặt cứng, bằng phẳng, khô và sạch sẽ.

Hệ thống chấm điểm đơn giản gồm có 4 mức điểm:

0 = không bị đau chân

1 = đau chân nhẹ

2 = đau chân ỏ mức độ vừa phải

3 = đau chân nghiêm trọng

Heo bị đau chân nhẹ có thể vận động thoải mái nhưng có thể xuất hiện vài cử động cứng nhắc. Heo bị đau chân ở mức độ vừa phải, có thể có những bước đi ngắn hoặc “đi khập khiễng” nhưng vẫn còn có thể chịu được trọng lượng của chúng trên chân đau.

Trong khi đó, heo bị đau chân nặng, không chịu được trọng lượng cơ thể trên chân đau, heo hầu như không chịu vận động.

Tuy nhiên, cần chú ý rằng heo nái bị đau chân sẽ có xu hướng vận động tốt hơn vào thời điểm ngay khi sau cai sữa, do lúc đó trọng lượng cơ thể của chúng nhẹ hơn; vì vậy, đây không phải là thời điểm tốt để chẩn đoán chứng đau chần trong đàn.

Ngăn ngừa chứng đau chân

Rõ ràng là có rất nhiều lý do tại sao chúng ta nên cố gắng ngăn ngừa chứng đau chân trên heo nái. Tuy nhiên, điều này khá phức tạp, do chứng đau chân bị nhiều yếu tố ảnh hưởng, bao gồm di truyền, hóa học, cơ học, các tiến trình sinh học. Tuy nhiên, nghiên cứu của các tác giả trên đã xác định được nhiều chiến lược về sàn chuồng và dinh dưỡng cho nái hậu bị, có thể giúp ngăn ngừa chứng đau chân,

Sàn chuồng bằng cao su làm giảm các vấn đề về đau chân trong hệ thống nuôi nhóm; cải thiện sự thoải mái của heo nái và íàm giảm việc loại thải do đau chân.

Nên tránh sử dụng sàn chuồng làm từ thanh thép mỏng trong chuồng nuôi do nó không chỉ gây tổn hại đến móng của nái mà còn là nguyên nhân chủ yếu gây nên các thương tổn ở chân và móng heo con.

Cung cấp các khoáng vi lượng đặc biệt cần cho các móng (chẳng hạn như kẽm, đổng và man – gan) sẽ giúp giảm các thương tổn đến móng ở các nái nuôi theo nhóm.

Tốc độ sinh trưởng chậm của heo nái hậu bị giúp làm giảm sự tổn thương ở các khớp.

Kết hợp các yếu tố trên vào “khẩu phần phát triển” cho nái hậu bị sẽ cải thiện năng suất và tuổi thọ của heo nái.

Điểu trị heo nái bị đau chân

Việc ngăn ngừa thì luôn tốt hơn là điều trị, nhưng khi heo bị đau chân, chúng có thể phục hồi với chế độ điều trị và chăm sóc phù hợp.

Việc điểu trị thường ít được chú trọng và nái thường bị loại thải. Và thật không may lồ nếu có thì việc điều trị thường chậm trễ cho đến khí nái đã sinh con. Điều này có nghĩa là tổn thương đã xảy ra ở một thời gian dài.

Thông thường, chúng ta quên rằng đầu tư cho việc thay thế nái hậu bị trong đàn giống chiếm nhiều thời gian và tiền bạc nhất. Xét ở khía cạnh kinh tế, việc giữ lại được những nái bị đau chân có năng suất cao và được điều trị tốt, có lẽ là tốt hơn so với việc đưa vào đàn những nái hậu bị hoàn toàn mới, chưa được kiểm chứng năng suất.

Heo bị đau chân, đặc biệt là ở cá thể bị thương ở móng (heo bị cắt móng) nên được nuôi trên nền cứng, thảm hay đệm cao su ở chuồng dành riêng cho chúng, để heo không cần phải cạnh tranh thức ăn và nước uống.

Tùy thuộc vào tình hình heo bệnh, có thể dùng kháng sinh, nhưng nếu heo bị đau chân thì nên điều trị với thuốc kháng viêm nhằm cải thiện cơ hội phục hồi. sử dụng thuốc giảm đau như aspirin dạng bột có thể là liệu pháp bổ sung hiệu quả. Việc giảm đau giúp cho heo nái đau chân có thể tự đứng dậy và đi lấy thức ăn, nước uống; điều này đẩy nhanh tốc độ hổi phục.

Có thể dùng kháng sinh để rửa hay dùng kháng sinh trị thương rắc vào phía ngoài của các thương tổn, chẳng hạn như tetracycline.

Không nên trì hoãn việc loại thải các cá thể không hổi phục theo quy trình điều trị như trên. Không nên dưa heo nái hoặc heo bị đau chân nhiều đến lò mổ mà thay vào đó là nên tiêm thuốc mê cho chúng càng nhanh càng tốt.

Đau chân ở heo choai

Nguyên nhân sâu xa của hầu hết các bệnh trong chăn nuôi là do sự bất cập giữa yêu cầu cao vể năng suất của vật nuôi và hệ thống mỏi trường hoặc quản lý tối Ưu cho chúng.

Minh chứng rõ nhất cho sự bất cập này hơn là trường hợp của heo choai. Nghiên cứu của các tác giả đã xác định được mối quan hệ rõ ràng giữa tốc độ tăng trưởng và đau chân; nghĩa là khi chọn các heo có tốc độ tăng trưởng nhanh, chúng ta đã làm tăng nguy cơ đau chần ở chúng. .

Việc nuôi heo trên sàn chuồng có khe hở là một vấn đề thách thức đối với việc giải quyết tình trạng đau chân ở heo choai. Nghiên cứu chỉ ra rằng, sàn chuồng có khoảng cách giữa các thanh sàn hẹp hơn (<18mm) và việc vệ sinh tốt hơn (rửa ô chuồng ít nhất 4 lần mỗi năm) sẽ giúp làm giảm nguy cơ đau chân ở heo choai.

Xem thêm: Kỹ thuật nuôi lợn nái sau khi sinh và lợn con theo mẹ

Theo Lê nguyễn Ngọc Hạnh/Sở Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn tỉnh Đồng Nai

Tags: lợn bị đau chân, trị bệnh cho heo

TIN KHÁC

PHÒNG CHỐNG BỆNH TAI XANH TRÊN HEO LỢN

PHÒNG CHỐNG BỆNH TAI XANH TRÊN HEO

Bệnh tai xanh trên heo là bệnh truyền nhiễm do vi rút gây ra với đặc điểm gây rối loạn hô hấp và sinh sản

Vào mùa nóng, những người trong ngành chăn nuôi heo sẽ gặp những khó khăn nhất định.

Để giảm chi phí sản xuất trong trại nuôi thịthương phẩm cần phảigiảm chi phí cám, chi phí lao động, chi phí sản xuất heo con... Nâng cao năng suất sinh sản nái sẽ giúp giảm chiphí sản xuất heo con.

Mùa hè thời tiết nắng nóng, oi bức, nhiệt độ cao khiến gia súc giảm sức đề kháng và dễ mắc bệnh E.coli, viêm vú, ký sinh trùng đường máu...

Thỏ con thường được cai sữa sau khi sinh 30-40 ngày. Giai đoạn 2-5 tuần tuổi sau cai sữa do bộ máy tiêu hoá của thỏ con chưa quen với việc tiêu thụ thức ăn tự nhiên nên dễ bị tiêu chảy và tỷ lệ tử vong giai đoạn này thường cao.

Trong mùa hè, đặc biệt những ngày nắng, nóng, rất ảnh hưởng đến lợn đực giống nuôi ở chuồng thông thoáng tự nhiên. Để lợn đực giống khỏe mạnh, chất lượng tinh tốt, cần chú ý một số vấn đề sau:

Phương pháp nuôi thỏ con an toàn, hiệu quả

Thỏ sơ sinh sau 15 giờ mới biết bú mẹ. Trong 18 ngày đầu thỏ hoàn toàn sống nhờ sữa mẹ, đây là giai đoạn quyết định tỷ lệ nuôi sống của thỏ con.

Năng suất sinh sản của heo có thể bị ảnh hưởng do các loại bệnh và do nuôi dưỡng không phù hợp.

Việc thiết kế chuồng trại đẻ tùy thuộc từng trại mà có sự khác biệt

Xem tiếp