01/03/2019 08:30

Chiến lược dài hơi cho ngành lúa gạo

Giải cứu lúa gạo, giải cứu nông dân là việc làm “chẳng đặng đừng”. Về lâu dài, chúng ta phải thoát khỏi “tư duy mùa vụ và thương vụ” để kiến tạo chiến lược dài hạn hơn cho một ngành hàng liên quan đến sinh kế của hàng chục triệu người ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long”. Đây là trăn trở của ông Lê Minh Hoan – Bí thư Tỉnh uỷ Đồng Tháp về thực hiện chính sách dài hơi đối với lúa gạo của vùng.

Cần có chính sách dài hơi

Trong các cuộc họp của Bộ NNPTNT, các tỉnh, thành vùng ĐBSCL và cuộc họp của Chính phủ mới đây về việc thu mua lúa gạo đều cho rằng giá lúa giảm là do thị trường xuất khẩu gạo đang đối mặt với một số khó khăn, chưa có nhiều đơn hàng xuất khẩu...Tuy nhiên cũng phải nhìn nhận một thực tế tồn tại trong thời gian qua đó là mối liên kết, sự kết nối giữa sản xuất và tiêu thụ lúa gạo còn rất lỏng lẻo, theo kiểu mạnh ai nấy làm. Nhiều địa phương làm chưa tốt về vấn đề liên kết, kết nối các chuỗi với nhau, đây được xem là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng được mùa mất giá, được giá mất mùa không chỉ riêng lúa gạo mà cả nông sản nói chung.

Ông Phạm Thái Bình – Giám đốc Công ty cổ phần nông nghiệp công nghệ cao Trung An, khẳng định mô hình cánh đồng mẫu lớn theo chuỗi giá trị giữa doanh nghiệp và nông dân chính là yếu tố then chốt nhất trong giải pháp lâu dài cho hạt lúa. Tại hội nghị bàn giải pháp thu mua lúa gạo cho vùng ĐBSCL diễn ra tại tỉnh Đồng Tháp mới đây, ông Bình mạnh dạn đề nghị Bộ NNPTNT nhân rộng mô hình này.

Ông Lê Minh Hoan – Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp, đúc kết: Để thúc đẩy tiêu thụ lúa gạo cần kiến tạo một chiến lược dài hạn hơn. Nông sản Việt, trong đó có ngành hàng lúa gạo, để không tiếp tục phải giải cứu, để nông dân không còn ngồi trên đống lửa cần một chương trình hành động cụ thể, đồng bộ, liên tục, kiên trì để thoát khỏi lời nguyền “chi phí cao, chất lượng thấp”.

Giải bài toán này, Bí thư tỉnh Đồng Tháp cho rằng mô hình hợp tác xã kiểu mới là “cứu cánh” duy nhất để thực hiện tái cơ cấu nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới, làm chuyển đổi mô hình tăng trưởng trong nông nghiệp. “Nhìn với góc độ khác, hợp tác xã có vai trò quan trọng trong hình thành chuỗi giá trị như định hướng của nhiều doanh nghiệp và đề xuất của nhiều chuyên gia tâm huyết với ngành hàng lúa gạo” - ông Hoan nói.

Chiến lược dài hơi cho ngành lúa gạo - ảnh 1

Ảnh minh họa

Đồng tình với quan điểm trên, TS Trần Hữu Hiệp cho biết: Vấn đề quan trọng hơn “giải cứu” lúa gạo là phải hoàn thiện chuỗi giá trị lúa gạo bền vững, thực chất. Thúc đẩy mạnh mẽ hơn các ngành “công nghiệp phụ trợ”, hình thành các ngành công nghiệp mới sau gạo, tạo ra nhiều giá trị gia tăng cao như thực phẩm tiêu dùng (dầu ăn, sữa gạo, thức uống dinh dưỡng...), vật liệu (đánh bóng kim loại), sơn (nano chống cháy), ngành dược, mỹ phẩm, ngành công nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi, thủy sản, bên cạnh gạo để ăn truyền thống như lâu nay. Cần tiếp tục thực thi nhiều cơ chế, chính sách giải pháp xây dựng chuỗi giá trị lúa gạo hoàn chỉnh. Phải kiểm soát được tiêu chuẩn chất lượng gạo từ sản xuất, chế biến đến các kênh phân phối bằng pháp luật và chất lượng quản lý.

Về vấn đề liên kết, Bộ Trưởng Bộ NNPTNT Nguyễn Xuân Cường rất đồng tình và dẫn giải, ngành cá tra hiện đã có 80% liên kết, ngành lúa có đặc thù diện tích nhỏ lẻ với hàng chục triệu hộ dân, dù khó khăn hơn cũng phải tính tới vấn đề này, bởi “không liên kết dứt khoát không tiêu thụ được, liên kết thì mới đưa biến bộ khoa học, giống lúa gì, chất lượng giống ra làm sao…”.

Hỗ trợ trực tiếp cho người nông dân

Mục tiêu làm sao để tiêu thụ lúa tới tận tay người nông dân được nhiều đại biểu đặt ra tại hội nghị bàn giải pháp tiêu thụ lúa gạo mới diễn ra tại Đồng Tháp. ông Lê Minh Hoan – Bí thư Tỉnh uỷ Đồng Tháp cho biết: “Với cách làm là giải cứu lúa gạo, giải cứu nông dân là việc làm “chẳng đặng đừng. Về lâu dài, chúng ta phải thoát khỏi “tư duy mùa vụ và thương vụ” để kiến tạo một chiến lược dài hạn hơn cho một ngành hàng liên quan đến sinh kế của hàng chục triệu người ở vùng ĐBSCL”.

Đồng tình với quan điểm này, ông Nguyễn Ngọc Nam – Chủ tịch Hiệp hội lương thực Việt Nam (VFA) cũng cho biết, các doanh nghiệp thành viên đã có báo cáo và cùng đề nghị ngân hàng xem xét tăng hạn mức tín dụng, có gói tín dụng riêng cho doanh nghiệp mua lúa gạo dự trữ với lãi suất ưu đãi, thời hạn cho vay 4 đến 6 tháng để mua hết lúa trong dân trong tháng 3, giúp dân có nguồn vốn kịp thời đầu tư cho vụ tới.

Tương tự, đại diện lãnh đạo UBND tỉnh Trà Vinh cũng đề nghị Bộ NNPTNT “làm sao hỗ trợ thu mua lúa gạo tới tận tay người nông dân, chứ thông qua tư thương thời gian qua tôi thấy rất khó khăn. Nông dân sản xuất ra sản phẩm nhưng hưởng thụ không bao nhiêu”.

Sau nhiều động thái của Chính phủ và các bộ ngành giải cứu lúa, giải cứu nông dân, ghi nhận thực tế tại ruộng lúa, thời gian qua giá lúa tăng trở lại cũng không khiến nông dân vui. Người trồng lúa nói rằng, giá lúa tăng ở đâu chứ không tăng ở ruộng. Rất nhiều nông dân hiện đã bán hết lúa sau khi thu hoạch. Số còn lại đang thu hoạch hay chuẩn bị thu hoạch giá có tăng lên cũng chẳng giúp nông dân được gì vì hiện tại hầu hết người dân đã nhận đặt cọc của thương lái nên đành ngậm ngùi bán giá đặt cọc. Nông dân cũng tha thiết đề nghị ngành chức năng can thiệp điều chỉnh giá ngay từ đầu vụ, có như vậy sẽ không bị thương lái ép, không phải lo lắng giá lúa trồi sụt như thời gian qua...

Theo Quốc Trung/Kinh tế Đô thị

Tags: gạo, nông nghiệp, giá gạo

TIN KHÁC

Dự báo thời tiết ngày 1/3: Miền Bắc ngày nắng, có nơi 32 độ TIN TỨC

Dự báo thời tiết ngày 1/3: Miền Bắc ngày nắng, có nơi 32 độ

Miền Bắc nhiều mây, có mưa rào và dông vài nơi, trưa chiều giảm mây trời nắng. Nhiệt độ cao nhất từ 25 - 28 độ; riêng khu Tây Bắc 29-32độ c

Tính đến ngày 27/2/2019, dịch tả lợn châu Phi đã xảy ra tại các tỉnh, thành phố là: Hưng Yên, Thái Bình, Hải Phòng, Thanh Hóa và Hà Nam.

Các ngân hàng thương mại sẽ tập trung nguồn vốn, nâng hạn mức tín dụng, kịp thời giải ngân cho doanh nghiệp, thương nhân thu mua lúa gạo và nông dân sản xuất lúa tại ĐBSCL

Ngày 28/2, Ủy ban nhân dân tỉnh Hậu Giang đã có buổi làm việc về tình hình nuôi cá tra trên địa bàn thị xã Ngã Bảy.

“Cần thoát khỏi khái niệm hàng nội, phải xem hàng Việt cũng là hàng quốc tế thì mới dễ dàng cạnh tranh trong thời buổi hội nhập được. Nghĩa là, ngoài đặc tính, mẫu mã, bao bì,… đòi hỏi chất lượng sản phẩm phải áp dụng theo chuẩn quốc tế” - bà Nguyễn Phi Vân, Cố vấn về nhượng quyền Chính phủ Malaysia, đề ra yêu cầu cho sản phẩm trong nước.

“Khi chúng tôi làm việc với doanh nghiệp làm thực phẩm sạch, họ than Trời do không thể cạnh tranh về giá với “thực phẩm bẩn”. Vì vậy, doanh nghiệp bỏ ngỏ thị trường trong nước, hàng tốt, hàng chất lượng cao được doanh nghiệp xuất khẩu vào thị trường các nước”.

Thời gian qua, thông qua nguồn Quỹ Khuyến nông TP, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội (Trung tâm) đã giúp hàng trăm nông dân vay vốn đầu tư đưa cơ giới hóa (CGH) vào sản xuất nông nghiệp hiệu quả. Tuy nhiên, việc thúc đẩy CGH sản xuất trên địa bàn TP đang gặp không ít khó khăn.

Vừa về đến nhà, người phụ nữ ở Quảng Nam tá hoả phát hiện hàng chục cây vàng cất giấu đã “bốc hơi”.

Khoảng năm 2015, người dân ở huyện Hồng Ngự ồ ạt đào ao nuôi cá lóc dẫn đến rớt giá thê thảm, nhiều hộ lỗ nặng, treo ao. Thời điểm đó, anh Nguyễn Tiến Phương (39 tuổi, ngụ ấp Phú Lợi B, xã Phú Thuận B, huyện Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp) có nhiều trăn trở tìm hướng “giải cứu” cho con cá lóc, bấp bênh đầu ra.

Nhẹ chi phí đầu tư, không tốn nhiều diện tích, ít bệnh, mau thu hoạch, lại cho hiệu quả kinh tế cao là những điểm nổi bật của mô hình nuôi ếch trong vèo đang được nhiều nông hộ ở huyện Phụng Hiệp (Hậu Giang) áp dụng.

Xem tiếp