25/07/2017 11:15

Cảnh giác bệnh von trên giống lúa Jasmine

Giống Jasmine dễ nhiễm nhiều bệnh nguy hiểm nên quá trình SX bà con cần quan tâm lưu ý, đặc biệt là bệnh lúa von...

Những năm gần đây các vùng sản xuất lúa gạo chất lượng cao ở ĐBSCL đã thay thế dần các giống lúa tuy cho năng suất cao, nhưng ăn không ngon bằng những giống có chất lượng gạo ngon, trong đó giống Jasmine 85 đã được nhiều địa phương coi là giống chủ lực.

Cảnh giác bệnh von trên giống lúa Jasmine - ảnh 1


Diện tích gieo cấy giống này ở vụ ĐX có nơi đã lên đến 30-40%, cá biệt ở Cần Thơ có chỗ tới 70%. Thực tế cho thấy, giống này dễ nhiễm nhiều bệnh nguy hiểm nên quá trình SX bà con cần quan tâm lưu ý, trong đó đặc biệt là bệnh lúa von.

Ngoài rầy nâu, bệnh đạo ôn… thì bệnh von, còn gọi là bệnh “mạ đực” hay “lúa đực” do nấm Fusarium moniliforme Shel. (Gibberrella fujikuroi Saw.) gây ra, cũng có thể được coi là bệnh nguy hiểm số một trên giống này, đặc biệt trong các vụ ĐX (các giống khác ít hoặc không bị nhiễm). Vài năm gần đây, khi diện tích lúa Jasmine 85 phát triển thì bệnh von cũng ngày một gia tăng. Vụ ĐX năm ngoái, ở một số vùng trồng lúa xuất khẩu của Cần Thơ tỷ lệ bệnh trung bình 5-7%, nơi cao 20-30%, cá biệt có ruộng lên tới 60% phải phá bỏ gieo sạ lại.

Với bệnh von, một khi cây lúa đã xuất hiện triệu chứng thì không thể chữa trị, vì thế để hạn chế tác hại của bệnh bà con phải chủ động áp dụng các biện pháp phòng ngừa ngay từ đầu vụ. Sau đây là một số biện pháp chính:

- Không lấy hạt lúa ở những ruộng, những khu vực đã bị bệnh làm giống cho vụ sau.

- Những vùng thường bị bệnh gây hại nặng, nên thay Jasmine 85 bằng những giống chất lượng khác, có khả năng kháng được bệnh tốt hơn Jasmine 85.

Xử lý hạt giống, theo trình tự các bước như sau:

+ Loại bỏ hạt lép lửng: Lép lửng là những hạt mang rất nhiều mầm bệnh, nếu đem gieo tỷ lệ cây bị bệnh có thể lên đến bảy, tám mươi phần trăm. Vì vậy cần phải loại bỏ chúng bằng cách cho hạt giống vào dung dịch nước muối có tỷ trọng 1,13 để chúng nổi lên trên rồi vớt bỏ (cứ một thể tích hạt giống cần có 3 thể tích nước muối đã pha.

Muốn có dung dịch nước muối đúng tỷ trọng thì pha theo tỷ lệ cứ 1,5kg muối tốt hoà tan trong 10 lít nước sạch sau đó thả một quả trứng gà mới đẻ vào nếu quả trứng nổi lập lờ là được, nếu quả trứng chìm xuống dưới là thiếu muối cần cho thêm muối vào cho đến khi đạt yêu cầu), làm cách này ngoài việc loại bỏ hạt mang nhiều mầm bệnh von còn loại bỏ được mầm bệnh gây lem lép hạt và cả hạt cỏ dại lẫn trong lúa giống.

+ Diệt nấm bệnh: Sau khi loại bỏ hạt lép lửng, vớt lúa đãi sạch nước muối rồi tiếp tục ngâm hạt giống vào dung dịch nước thuốc Workup 9SL (nồng độ 0,5-0,8%o - tức cứ 5-8 ml thuốc pha với 10 lít nước). Hoặc dung dịch nước thuốc (nồng độ 3%o - tức cứ 30 ml (hoặc gram) thuốc pha với 10 lít nước) của một trong các loại thuốc như: Vicarben 50BTN, Carban 50SC, Carbenzim 50WP, Bavistin 50SC, Derosal 50SC, Polyram 80DF, Mancozeb 80WP... để diệt nấm bệnh von trên vỏ hạt. Sau khi ngâm 24-36 giờ, vớt ra ngót bằng nước sạch, rồi ủ bình thường.

Ngoài ra, cũng có thể phun tưới dung dịch nước thuốc đã pha (với nồng độ như đã hướng dẫn) của những loại thuốc trên vào lô hạt giống trong giai đoạn ủ từ 6-12 giờ trước khi đem gieo sạ. Với lượng cứ 2 lít nước thuốc đã pha cho 100 kg giống.

+ Nên cho nước vào ruộng sớm hơn (sau sạ 5 ngày) tỷ lệ bệnh sẽ ít hơn so với 7-8 ngày như vẫn thường làm.

+ Với lúa cấy, khi nhổ mạ tránh làm đứt chồi mạ, rễ mạ, tránh để giập nát cây mạ, để hạn chế cửa ngõ xâm nhập của nấm bệnh vào bên trong cây.

+ Kiểm tra ruộng lúa thường xuyên để phát hiện và nhổ bỏ kịp thời những cây bị bệnh đem ra khỏi ruộng tiêu hủy. Thực tế đồng ruộng cho thấy, ở giai đoạn mạ nếu tỷ lệ bệnh thấp hơn 20-30%, nhưng sau đó được chăm sóc tốt thì cây lúa sẽ tự đền bù và mức độ giảm năng suất sẽ không nhiều. Nếu tỷ lệ bệnh cao phải hủy bỏ để gieo sạ lại thì nên cày vùi kỹ hoặc đốt rơm rạ để giảm bớt nguồn bệnh trên đồng ruộng.

+ Cây lúa thừa đạm sẽ kích thích sự phát triển của nấm bệnh, vì thế nên bón cân đối giữa đạm, lân và ka li để hạn chế sự phát triển của bệnh. Đồng thời giúp cây sinh trưởng, phát triển tốt cũng có tác dụng làm giảm bớt sự nhiễm bệnh của cây.

+ Nấm bệnh xâm nhập vào hạt lúa rất sớm (từ khi lúa trỗ bông phơi màu). Để ngăn ngừa sự xâm nhập của nấm bệnh vào hạt lúa, nên sử dụng một trong các loại thuốc đã nêu trên phun phòng ngừa vào lúc lúa bắt đầu trỗ và sau đó phun tiếp lần 2 khi lúa trỗ đều. Đợt phun này còn có tác dụng hạn chế bệnh lem lép hạt. Nhớ là phải phun vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát để không ảnh hưởng đến thụ phấn của bông lúa.

Theo phản ánh của nông dân, hiện nay một số loại thuốc để phòng trừ bệnh von đã có xu hướng giảm hiệu lực ở mức độ khác nhau. Vậy ở những vùng có hiện tượng này trước khi sử dụng bà con nên tham khảo ý kiến của cán bộ kỹ thuật ở địa phương để được hướng dẫn cụ thể phù hợp với thực tế của địa phương mình.

Theo Nguyễn Danh Vàn/Báo Nông nghiệp Việt Nam

Tags: bệnh trên lúa, giống lúa jasmine, bệnh Von

TIN KHÁC

Kỹ thuật trồng và chăm sóc khoai lang KHOAI LANG

Kỹ thuật trồng và chăm sóc khoai lang

Thời gian gần đây, Khoai lang trở thành cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao, giúp cải thiện cuộc sống của nhiều nông dân. Bà con có thể tham khảo kỹ thuật trồng và chăm sóc như sau:

Trong thời gian qua, trên lúa HT, mùa, thời kỳ đẻ nhánh, đẻ nhánh rộ, sâu cuốn lá nhỏ lứa 4 đã phát sinh gây hại gần 14.000ha lúa, với mật độ cao, trên diện rộng tại nhiều huyện trong tỉnh Nghệ An.

Ngô là cây lương thực xếp thứ 2 sau cây lúa. Trong chương trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, cây ngô được ưu tiên số 1

Vừa qua, tại xã Ngọc Hội, Trạm Khuyến nông huyện Chiêm Hóa phối hợp với công ty TNHH Dekalb, UBND xã Ngọc Hội tổ chức hội nghị Tổng kết mô hình ngô biến đổi gen DK 6919S vụ xuân năm 2017.

Cây lúa thường được chia làm 4 giai đoạn sinh trưởng phát triển: Cây con, đẻ nhánh, làm đòng và trỗ bông, chín. Có 2 giai đoạn cây cần nhiều dinh dưỡng nhất là đẻ nhánh và làm đòng.

Thời tiết vụ Mùa 2017 nắng nóng kết hợp với những đợt mưa kéo dài là điều kiện thuận lợi cho sâu bệnh phát sinh và gây hại, nhất là bệnh vàng lá nghẹt rễ sinh lý trên cây lúa.

Năng suất lúa mùa là kết quả tổng hợp của thời tiết, đất đai, giống lúa và việc thực hiện liên hoàn các biện pháp chăm sóc, bảo vệ.

Sử dụng phân đa dinh dưỡng, phân hỗn hợp NPK Ninh Bình ngoài thành phần chính đạm, lân, kali còn bổ sung đầy đủ các nguyên tố dinh dưỡng trung, vi lượng cần thiết cho cây lúa.

Làm đòng là giai đoạn cực kỳ quan trọng đối với cây lúa bởi tính chất quyết định năng suất, do đó bất kỳ một tổn thương nào tại thời điểm này cũng có thể ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế của bà con.

“Nếp cái hoa vàng Hải Phòng” là giống bản địa, thuần Việt, có từ rất lâu đời, hiện nằm trong Danh mục nguồn gen cây trồng quý hiếm cần được bảo tồn của nước ta.

Xem tiếp