16/06/2017 11:15

Bệnh đạo ôn hại lúa và cách trị hiệu quả

Lúa là cây trồng chính và quan trọng trong sản xuất nông nghiệp nước ta. Tuy nhiên, một khi được thâm canh tăng năng suất và chất lượng, nhiều loại dịch hại xuất hiện.

Bệnh đạo ôn hại lúa và cách trị hiệu quả - ảnh 1

Bệnh đạo ôn là một trong những dịch hại nguy hiểm làm ảnh hưởng lớn đến năng suất và chất lượng lúa. Trước đây, bệnh đạo ôn chỉ xuất hiện trong vụ lúa đông xuân. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, bệnh đạo ôn đã gây hại hầu hết các vụ lúa trong năm, nhất là các tỉnh phía Nam. Bệnh đạo ôn đã gây khó khăn cho nghề sản xuất lúa và làm mất thêm chi phí phòng trừ.

Triệu chứng và tác nhân gây hại: Bệnh do nấm Pyricularia oryzae gây ra. Nấm bệnh có thể tấn công trên lá, thân, cổ bông, cổ gié hoặc hạt lúa. Trên lá, ban đầu vết bệnh rất nhỏ, nhưng ở giữa vết bệnh, phần tế bào lá đã bị hoại tử và khô xám, sau đó vết bệnh lớn dần và có hình thoi, đây là vết bệnh đặc trưng của đạo ôn. Khi bệnh nặng, nhiều vết bệnh liên kết với nhau làm cho toàn lá bị "cháy". Nguy hiểm nhất là khi nấm tấn công trên cổ bông và cổ gié, làm cho toàn bộ bông hoặc gié bị khô và gãy gục...

Điều kiện phát sinh phát triển: Trong điều kiện trời mây âm u, ít nắng, thời tiết mát, ẩm độ cao, kết hợp đêm có sương mù nhiều thì bệnh phát triển mạnh. Bệnh cũng thường gây hại nặng trên những ruộng sử dụng giống lúa nhiễm bệnh, gieo sạ dày, bón phân thừa đạm...

Một số biện pháp quản lý bệnh đạo ôn đã được bà con nông dân áp dụng đạt hiệu quả:

- Sử dụng giống kháng bệnh hoặc ít nhiễm để gieo trồng.

- Xử lý hạt giống trước khi gieo sạ.

- Trước khi gieo trồng, vệ sinh đồng ruộng, dọn sạch tàn dư cây bệnh vụ trước (trục và dìm kỹ gốc rạ), dọn sạch cỏ dại quanh bờ...

- Không gieo sạ quá dày để cây lúa được khỏe mạnh, kháng được bệnh (áp dụng theo lượng giống khuyến cáo của chương trình IPM, khoảng 120kg/ha, nếu sạ hàng thì lượng giống còn ít hơn).

- Bón phân cân đối hợp lý, không bón thừa đạm, nên sử dụng phân bón theo bảng so màu lá lúa. (khi lúa bị thừa đạm, lá có màu xanh đậm và phiến lá sẽ không đứng thẳng mà nằm ngang).

- Khi điều kiện thời tiết phù hợp cho bệnh phát sinh, phát triển (như đã nêu ở trên), thì chủ động phòng ngừa trước như hạn chế phân đạm, tăng cường phân kali. Có thể chủ động phun thuốc phòng ngừa trước nếu ruộng được gieo sạ dày bằng giống nhiễm và đã bị dư đạm.

- Theo dõi ruộng thường xuyên, nhất là những giai đoạn cây lúa mẫn cảm với bệnh (từ giai đoạn lúa con gái đến đòng trổ). Khi thấy bệnh chớm xuất hiện trên đồng thì ngừng sử dụng phân đạm và cần phun hoặc rải một trong các loại thuốc sau:

+ Phun Trizole 400SC/75WP/WDG, hoặc Saipan 2SL, hay Lúa vàng 20WP. Đặc biệt, Trizole 400SC là sản phẩm mới dạng nước, rất dễ sử dụng, với liều lượng 0,5 - 0,6 lít/ha cho hiệu quả trừ bệnh rất cao. Saipan 2SL vừa phòng trừ được bệnh đạo ôn và cháy bìa lá lúa (bạc lá).

+ Rải thuốc hạt Kisaigon 10H.

+ Nếu bệnh phát triển mạnh thì có thể phun lại sau 5 - 7 ngày. Kết hợp rải thuốc hạt.

Chú ý khi phun xịt thuốc: Phun đủ lượng nước với bec phun tơi sương, phun khi ruộng đã ráo sương hoặc ráo nước sau mưa. Có thể phun ngừa trước khi lúa trổ hoặc sau khi lúa đã trổ đều.

Xem thêm: Một số kinh nghiệm phòng trừ tuyến trùng hại rễ trên cây lúa 

Theo TS Nguyễn Minh Tuyên/Báo Nông nghiệp Việt Nam

Tags: bệnh đạo ôn hại lúa, cách trị bênh đạo ôn, năng suất chất lượng lúa

TIN KHÁC

Bệnh đốm nâu hại ngô NGÔ

Bệnh đốm nâu hại ngô

Trong những năm gần đây bệnh đốm nâu ngô thường phát sinh và phát triển ở các vùng trồng ngô tại khu vực Bắc miền Trung. Đặc biệt ở các vùng trồng ngô nhiều vụ liên tiếp nhau như các vùng đất bãi ven sông, đất chân đồi.

Lưu ý, khi hạt giống đã nứt nanh thì dừng ủ nóng, chỉ để giống nơi thoáng mát là được. Kiểm tra, thấy mầm hạt giống phát triển dài bằng 1/2 - 2/3 hạt thóc thì đem gieo.

Bệnh đạo ôn thường gây hại trên trà lúa từ giai đoạn đẻ nhánh cho đến trổ chính do nấm Pyricularia oryzae gây ra. Bào tử mầm nẩy mầm ở nhiệt độ 24 - 28 độ C, đêm có sương mù, ẩm độ không khí trên 90%.

Trong những năm gần đây, bệnh bướu rễ (do tuyến trùng) gây hại khá phổ biến trong ruộng lúa, đặc biệt là các vùng đất giữ nước kém (đất pha cát hoặc đất nhiễm phèn). Hậu quả là nhiều ruộng lúa năng suất giảm 20 - 30% do tuyến trùng gây ra, đặc biệt là trong vụ hè thu.

Bắc Giang là tỉnh sử dụng lượng thóc giống thấp nhất so với cả nước (trung bình 30 - 40 kg/ha, trong khi đó cả nước đang sử dụng với lượng từ 50 -70 kg/ha thậm chí tới 120 kg/ha).

Lúa được bón phân NPK Văn Điển khép kín từ dùng phân lót đến phân thúc bà con nông dân không phải bón thêm bất kỳ loại phân nào khác, cây sinh trưởng khỏe, giàn lúa đồng đều, gốc chắc ít sâu bệnh...

Việc tưới nước xen kẽ để lộ ruộng 2 - 3 ngày, nhiệt độ ôn hòa 26 - 28 độ C, trời nắng là điều kiện thuận lợi cho lúa trổ thoát, phơi màu, cây lúa tích lũy tinh bột tốt, chín đều, hạt mẩy.

Để trồng ngô, ngoài khâu chọn giống, bố trí thời vụ, việc chăm sóc đặc biệt là việc quản lý cỏ dại luôn được bà con chú trọng.

Cây ngô (còn gọi là cây bắp) được trồng rất phổ biến ở nhiều nơi từ đồng bằng đến trung du, miền núi của nước ta.

Cây ngô là một trong những cây lương thực quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp thế giới cũng như ở Việt Nam.Để nâng cao giá trị sử dụng nhiều mặt của ngô thì các công đoạn sau thu hoạch như làm khô, bảo quản và chế biến nhằm làm giảm tổn thất cũng như duy trì chất lượng ngô là việc làm vô cùng quan trọng và cần thiết.

Xem tiếp